Droogte is nekslag voor de stadsnatuur

De natuur in de stad zucht en steunt onder de aanhoudende droogte. Vogels en vissen sterven, net als jonge bomen en struiken. 'De dode heggen die je overal ziet, worden een enorme kostenpost.'

Ook het gras in het Vondelpark is compleet verdord. Beeld Dingena Mol

Het is droog en het wordt nog veel droger. Het tekort aan neerslag stijgt de komende twee ­weken naar 308 millimeter - dat is een plas water tot halverwege de kuit, maar dan over het hele land.

Vissterfte, botulisme en blauwalg nemen elke dag toe, zegt de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW). En de kans op een plens is tot volgende week woensdag nihil, voorspelt Weeronline.

Kortom, de natuur heeft het zwaar te verduren, en wordt onherstelbaar getroffen - ook in de stad. Veel struiken en heggen zijn gortdroog en in het water happen de vissen naar zuurstof. Zowel die heg als die vis overleeft het niet, zegt stadsbioloog Remco Daalder.

"Kijk naar de prachtige heggen van het Diemerbos naar IJburg - morsdood." Tijdens zijn tochten door de stad ziet hij de gevolgen van de zinderende hitte en de aanhoudende droogte, die op een enkele spetter na al acht weken duurt.

"Een bruin grasveld wordt wel weer groen als daar een paar goede buien op vallen, maar de dorre heggen die je overal ziet, overleven het niet. Dat wordt een enorme kostenpost."

Compleet herfst
De groenbeheerders sproeien extra, maar houden het niet bij. Bovendien blijft er water op de uitgedroogde aarde liggen en verdampt.

Hans Kaljee, de bomendeskundige van de gemeente Amsterdam, maakt zich vooral zorgen over de jonge bomen in de stad. "Dat zijn kwetsbare bomen, die nog niet geworteld zijn. Die hebben het nu heel moeilijk."

De oude bomen, vaak met wortels die tot aan het grondwater reiken, verliezen hun blad, maar dat komt volgens Kaljee wel goed: "Bij droogte krult een boom eerst de bladeren, daarna laat hij een deel van de bladeren vallen. Dat zie je nu ook. Het is compleet herfst. Daarna is een boom kaal, in de ruststand. Het is een overlevingsstrategie."

Neerslagtekort, bron: KNMI Beeld Laura van der Bijl

Volgens Daalder zijn de insectenetende vogels wel zwaar de dupe. "Insectenlarven, maar ook wormen zitten zo diep dat ze daar met hun ­snavels niet bij komen. Bovendien is de grond zo hard dat een vogel daar niks uit krijgt."

"Ze kunnen hun jongen moeilijk voeren. Dat zorgt weer voor een hoge sterfte van jonge vogels. Dit is een slecht broedseizoen." Op de Veluwe gaan veel jonge dassen en wilde zwijnen dood omdat de insecten te diep in de grond zitten, zegt boswachter Henk Ruseler.

Muggen en wespen gedijen
De omstandigheden zijn extreem, zegt Daalder, met extreme uitingen. "Ik zag de karpers spartelen in het water bij de Volgermeerpolder. Het water ligt in die plas een stuk lager en daar hebben de vissen last van."

"Wat ook meespeelt, is dat de temperatuur van het water oploopt, waardoor het zuurstofgehalte minder wordt. Sommige soorten, zoals de voorn, kunnen daar slecht tegen. Daarom zie je ook steeds meer ­dode vissen drijven."

Wie wel baat bij de hitte hebben, zijn de soorten waar wij last van hebben: muggen, wespen en de eikenprocessierups. "Muggen leggen hun eitjes in het water. Als dat water warm is, wat nu het geval is, ontwikkelen die muggeneitjes zich heel snel. Ik heb het weleens gemeten: in een afdruk van een regenlaars, met een laagje water, telde ik zeshonderd muggenlarven."

Lees ook: Zo ziet droog Amsterdam er van boven uit en 'Droogte is een sluipende ramp'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden