Plus Dromers

Dromen in Amsterdam, de mirakelstad van devotie

Dit jaar vaker naar de sportschool? Dat kan ambitieuzer. Zo wil cv-storingsmonteur Mathé Reijnierse een bedevaartskerk voor Maria bij de RAI. Een korte serie over Amsterdammers die grote dromen najagen.

Inmiddels weet hij: als hij de kerk wil, zal hij het zelf moeten doen Beeld Studio Noa Verhofstad

Een beetje arrogant is het wel. Dat vindt Mathé Reijnierse ook. Maar ja, het gaat dan wel om Maria, de moeder van Jezus. Zij komt er wel mee weg als ze onaangekondigd in een Amsterdamse woning verschijnt en een paar eisen neerlegt.

Een geschilderd portret bijvoorbeeld, waarop ze boven op een wereldbol omgeven met schapen staat. Nog een verzoek: de verspreiding van een speciaal voor wereldvrede bestemd gebed, waarin zij als 'Vrouwe van alle Volkeren' wordt erkend.

En trouwens, is het misschien ook mogelijk een grote bedevaartskerk te bouwen? Daar, op de kop van de Rivierenbuurt graag.

Met snelle, maar kleine passen loopt Reijnierse langs de RAI en vertelt hij het verhaal van Ida Peerdeman. Hoe de 40-jarige Amsterdamse vrouw, administratief medewerkster bij een zeepfabriek aan de Haarlemmerweg, tussen 1945 en 1959 tientallen keren werd bezocht door Maria.

Dan was ze daar opeens, in de bovenwoning in de Uiterwaardenstraat. Niet als hologram - hoewel ze wel licht uitstraalde - maar als een tastbare en onbeschrijflijk mooie vrouw. "Gij, mensenkind," zo noemde Maria haar steevast, als ze een boodschap doorgaf en Ida Peerdeman een beetje tegensputterde, omdat ze bang was dat mensen haar niet zouden geloven.

Vroomheid, inkeer en gebed
Dat deed ook lang niet iedereen. De bisschop, gesteund door Rome, kondigde in de jaren vijftig zelfs een verbod af op een publieke verering van Maria in de rol van 'Vrouwe van alle Volkoren', zoals ze zich bekend had gemaakt aan Peerdeman.

Alleen had zij het schilderij van Maria al laten vervaardigden en vanuit Amsterdam waren al honderdduizenden prenten van het schilderij en het gewenste gebed - vertaald in tientallen talen - over de wereld verspreid. Met succes.

Daardoor inspireren de boodschappen aan Ida Peerdeman inmiddels miljoenen gelovigen wereldwijd tot vroomheid, inkeer en gebed. Daardoor is de 'mirakelstad' - zoals Amsterdam volgens Peerdeman werd genoemd door Maria - het religieuze epicentrum van een devotie die vooral in het buitenland wordt beoefend.

In India, op de Filipijnen en in Zuid-Amerika met name, niet in Nederland. En dat is de grote frustratie van Mathé Reijnierse, een 54-jarige cv-storingsmonteur.

Nadat hij rennend de Europaboulevard heeft overgestoken, vertraagd hij zijn pas. Voor hem ligt een braakliggend stuk terrein, van zeker driehonderd bij honderd meter. Hij wijst op de hoge gebouwen van de Zuidas, schuin tegenover hem, aan de andere kant van de A10.

"Kijk, daar pakken ze het gewoon slim aan. Ze zoeken geld, maken een plan en zetten gewoon iets neer. De ene na de andere toren schiet omhoog."

Reijnierse groeide op met het verhaal van de Mariaverschijningen. Zijn familie was actief in de kapel op de Diepenbrockstraat, die sinds 1974 helemaal geweid is aan de Amsterdamse boodschappen.

Daar hangt ook het originele schilderij dat Peerdeman liet maken. En tot haar dood in 1996 zag Reijnierse de kleine, schuchtere vrouw daar regelmatig zitten. Hij komt er tegenwoordig een paar keer per week. En elke dag leest hij een stukje uit de Bijbel en bidt hij een hele rozenkrans.

Twijfels heeft hij niet. "Je bedoelt dat ik 's nachts zwetend wakker word, en dat ik denk van, shit, is het wel echt waar? Dat ze niet is verschenen? Nee, nee. Het lijkt me redelijk onwaarschijnlijk dat het vals is. Ik zou niet weten... dat zou uitermate... Ik twijfel ook niet aan het bestaan van God. Ik kan me nauwelijks voorstellen dat het niet zo is."

Aya Sophia
Zo'n acht jaar geleden stond Reijnierse ook op dit braakliggend terrein, nadat hij in de buurt een klus had geklaard. Zijn oog viel op het straatnaambordje: Zuidelijke Wandelweg. De plek die door Maria werd genoemd als plaats voor de kerk.

"Toen viel het kwartje. Wat doet dit gigantische terrein hier? Ik ben niemand, gewoon een simpele man. Maar moet ik het dan doen? Ik ben een cv-storingsmonteur. Maar, gek genoeg, dan steek je ook wat wijsheid op."

Reijnierse legt uit hoe je als zelfstandig ondernemer altijd je eigen koers moet uitstippelen. Niet afwachten, gewoon handelen. Stevig in je schoenen staan en niet bij de eerste tegenslag stoppen. En dus trekt hij zich als leek niets aan van kerkpolitiek.

"Ik ben niet iemand, weetjewel, die wacht tot het allemaal vanzelf gaat. Ik ben niet zo iemand die denkt dat je alles moet overlaten aan overheden, captains of industry, wetenschappers, hogere machten of bisschoppen. Ik denk dat ik het evengoed kan."

Dus richtte Reijnierse een paar jaar geleden Stichting Lourdes aan de Amstel op. Het doel: ervoor zorgen dat de bedevaartskerk waar Maria in de jaren vijftig al om vroeg er eindelijk gaat komen. Op de plek die ze zelf aanwees.

Zelf heeft hij al wat schetsen gemaakt. Moeilijk was dat niet, want Maria heeft aan Ida Peerdeman een nauwkeurige omschrijving van de kerk gegeven: geel-beige natuursteen met één grote lichtgroene koepel met aan weerskanten een kleine. Toen Peerdeman later in haar leven een afbeelding van de Aya Sophia in Istanboel zag wist ze: dit bedoelde ze.

Dus heeft Reijnierse de afbeeldingen van de Aya Sophia met Photoshop in Google Streetview geplaatst. De kerk moet een replica worden.

De vergelijking met Lourdes, de bedevaarts­plaats in Zuid-Frankrijk die jaarlijks miljoenen bezoekers trekt, is volgens hem niet overdreven.

Onder druk van de vele aanhangers werd in 1996 de publieke verering van Maria als 'Vrouwe van alle Volkoren' al vrijgegeven. Bisschop Bomer onthield zich destijds wel van een oordeel over het 'bovennatuurlijk karakter' van de verschijningen. 'Het staat een ieder vrij zich hierover naar eigen geweten een oordeel te vormen,' schreef hij in een verklaring.

Zijn opvolger, bisschop Punt, ging in 2002 een stap verder. Na gesprekken met psychologen en theologen ging hij in gebed en kwam hij tot de conclusie 'dat in de verschijningen van Amsterdam een bovennatuurlijke oorsprong gegeven is'.

De devotie was vrijgegeven en authentiek verklaard en daarmee kregen de Mariaverschijningen in Amsterdam op papier dezelfde status als die in Lourdes. Nu wil Reijnierse dat ook die miljoenen pelgrims de weg naar Amsterdam vinden.

Rijke geldschieter
Drie jaar geleden hoopte Reijnierse door de publiciteit op te zoeken de langzaam draaiende radaren in het kerkelijk apparaat een beetje aan de gang te krijgen. Dat blijkt een vrijwel onmogelijke taak. Inmiddels weet hij: als hij de kerk wil, zal hij het zelf moeten doen. Ook al krijgt hij weinig steun van de Nederlandse kerkleiding. "Ik denk dat ik als gelovige ook een verantwoordelijkheid heb. En dat ik die moet nemen."

Hij gaat het dus zelf doen. En door het potentieel van miljoenen pelgrims denkt hij dat het niet moeilijk moet zijn om de tientallen miljoenen bij elkaar te sprokkelen. Bovendien was het juist bisschop Punt die de zaken afgelopen mei in een stroomversnelling bracht. "Goed, we moeten het aan de hemel overlaten. Ik weet niet of het stuk grond daar geschikt voor is," zei Punt over de plannen voor de kerk op een gebedsdag.

"Maar ieder mag doen wat hij wil. Ieder mag zijn initiatieven nemen. Zie maar. Mijn goedkeuring heeft het, wat deze mensen doen." ¿

Mijn goedkeuring heeft het. Het zijn die vier woorden - al zij het met weinig enthousiasme uitgesproken - die volgens Reijnierse het project in een stroomversnelling heeft gebracht. Daarmee kon hij naar architect Pi de Bruijn stappen, de man die verantwoordelijk was voor de stedenbouwkundige opzet van de Zuidas.

Nu de bisschop akkoord is, is hij 'in principe bereid' het ontwerp van de kathedraal te maken. Dat 'in principe' betekent: als er geld komt. Dat is waar Reijnierse nu druk mee bezig is.

Doordat de devotie van Maria als 'Vrouwe der alle Volkeren' vooral in het buitenland populair is, hoopt hij daar een rijke geldschieter te vinden die een startkapitaal van een paar ton ter beschikking kan stellen.

Hij heeft al een rijke donateur op de Filipijnen op het oog. Daarmee kan de architect aan het werk worden gezet en een wereldwijde crowdfundingscampagne worden opgestart.

In de tussentijd moet dan ook het gemeentebestuur enthousiast worden gemaakt. Dat is misschien nu nog wel de grootste uitdaging, omdat 'miljoenen extra toeristen' voor veel partijen op dit moment geen aantrekkelijke gedachte is. "Het scheelt dat de kerk aan de buitenkant van de stad komt. Bovendien zijn pelgrims niet echt de bezoekers die voor grote overlast zorgen."

Komend jaar is het erop of eronder voor de kerk, denkt Reijnierse. De kerk is dan traag met het inwilligen van het verzoek van Maria en ziet de urgentie niet, volgens Reijnierse is er haast bij. Elk vrij plekje in de stad wordt in rap tempo volgebouwd en hij vreest dat er straks langs de Zuidelijke Wandelweg geen ruimte meer is.

En als het niet lukt? "Je bedoelt, als de grond weg is? Dan... dan ga ik bidden tot Maria en zeg ik 'sorry Maria, het kan niet'." Maar dat het zover komt, kan Reijnierse zich eigenlijk niet voorstellen. "Ik ben gelovig hè, dus je moet ook een beetje vertrouwen dat je hulp van boven krijgt. Ze heeft er ten slotte zelf om gevraagd."

Dit is het eerste deel van een korte serie over Amsterdammers die groots durven te denken. Morgen deel 2: Akwasi Frimpong gaat voor skeletongoud op de Winterspelen van 2022.

Bisschop Punt: 'Goed, we moeten het aan de hemel overlaten. Ik weet niet of het stuk grond daar geschikt voor is' Beeld Studio Noa Verhofstad

Maria in de Uiterwaardenstraat

Fragmenten uit de boodschappen van Maria aan Ida Peerdeman:

44ste Boodschap - 8 december 1952
De Vrouwe zegt: "Waar nu nog gras is, zal vlug de Vrouwe van alle Volkeren komen. Zeg uw bisschop dat het de wens is van de Vrouwe van alle Volkeren dat deze kerk daar komt."

45ste Boodschap - 20 maart 1953
Nu wacht de Vrouwe en het is alsof zij van plaats verandert. Dan zegt zij: "Volg nu waar ik heenga." Het is alsof ik met de Vrouwe over een weg ga. Wij komen bij een grasveld met een paar bomen. Ik zie de Vrouwe als in een waas boven dat grasveld staan. Zij zegt:
"Gij ziet mij hier in het veld staan." Ineens herken ik het grasveld als een bekend stukje grond aan de Wandelweg, dichtbij waar we wonen.

46ste Boodschap - 10 mei 1953
"Nu spreek ik tot uw bisschop: laat de kerk van de Vrouwe van alle Volkeren toch komen op de plaats die ik aangegeven heb in Amsterdam." Dan wacht de Vrouwe even terwijl zij in de verte kijkt. Daarna zegt zij heel duidelijk en langzaam:
"De mariale gedachten zullen meer komen in deze tijd. Amsterdam zal het middelpunt worden van de Vrouwe van
alle Volkeren."

52ste Boodschap - 31 mei 1956
Plotseling zie ik op de door de Vrouwe aangeduide plaats een grote kerk staan. Het is een majestueuze kerk aan een groot plein, een heel bijzondere kerk zoals wij die niet kennen, maar waarin je van alle bestaande kerken iets terugvindt. Het achtergedeelte lijkt oosters, de voorkant heeft meer iets westers. De kerk is gebouwd van geel-beige natuursteen. Heel opvallend zijn de lichtgroene koepels, één grote met aan weerskanten twee kleinere.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden