Drie ontwerpen voor een fontein op het Rokin: welke wordt het?

Drie ontwerpen voor een fontein op het Rokin worden vanavond gepresenteerd. De ontwerpen laten zien dat het met de straat nog alle kanten op kan.

Marc Kruyswijk
De bronzen hoofden van Mark Manders worden vier meter hoog en de fontein bevat tientallen watermondjes. 'De sokkel is van exact het zelfde materiaal als het monument op de Dam.' Beeld Mark Manders
De bronzen hoofden van Mark Manders worden vier meter hoog en de fontein bevat tientallen watermondjes. 'De sokkel is van exact het zelfde materiaal als het monument op de Dam.'Beeld Mark Manders

Stel, je krijgt het verzoek een fontein te ontwerpen voor het Rokin, dat móet wel een heel onbestemd en grijzig object opleveren. Kraak noch smaak, pecies zoals het Rokin is: lelijk en druk, niemands favoriete straat. Het Rokin is voor mensen die onderweg zijn, voor slechts een enkeling is het de bestemming.

Maar het Rokin van nu is niet het Rokin van 2017. Dan zijn, als het goed is, al die Noord/Zuidlijnwerkzaamheden eindelijk afgerond. Waar nu nog hekken en schotten de openbare ruimte afschermen van de aannemersruimte, staan dan bomen, vol in het blad. Het Rokin verdubbelt gevoelsmatig in breedte.

Uiteenlopende perspectieven
Waar voorheen een parkeerplaats was - en daarvoor ook water - en de laatste jaren mannen met bouwhelmen rondslenteren, daar kan over twee tot drie jaar serieus worden verbleven. Dat is namelijk wat het worden moet, zegt de afdeling Rode Loper van de gemeente: een verblijfsruimte. Met terrassen, bankjes en bomen. En een fontein dus.

Dat decor biedt dan weer wel perspectieven. Zeer uiteenlopende perspectieven zelfs, blijkt voor wie kijkt naar de drie ontwerpen van kunstenaars die door de gemeente zijn gevraagd een schetsontwerp in te leveren. Met het nieuwe Rokin kun je fonteintechnisch kennelijk alle kanten op. Tegelijk kun je je ieder ontwerp voorstellen op deze plek.

Een niet bestaande straat
Dat geldt voor de tijdloze buste van twee aan elkaar gekleide vrouwen van de in België woonachtige Mark Manders, maar ook voor het duo fonteinen van Jennifer Tee, dat moderner en abstracter is. De derde inzending is van Rob Birza, die ver weg wilde blijven van de geschiedenis en, oneerbiedig gezegd, een rechthoekige bak ontwierp met daarin vijf sculpturen van mensen zoals je die tegenwoordig in de stad zomaar zou kunnen tegenkomen.

Alle drie ontwerpers vonden het op geen enkele manier een probleem een fontein te ontwerpen voor een in feite niet bestaande straat. Ze gingen kijken en ze verdiepten zich in de plannen. Eigenlijk was het heel gemakkelijk, zegt zowel Manders als Birza. Manders: 'Het is natuurlijk ook gewoon mijn werk.'

Kunst, maar ook verhalend
Birza was vooral op zoek naar de grootst mogelijke maat voor zijn fontein. De bronzen beelden waaruit vanuit verschillende punten water stroomt, staan volgens hem voor de geschiedenis van vandaag: twee dansenden mensen, een rennende man en een toerist in een konijnenpak, die staat te kotsen in het water. 'De vijfde persoon is een vrouw die wandelt met twee stokken, dat is mijn moeder.'

Tee ontwierp De Rovwe Diamant: twee ovale, gespiegelde fonteinen die modern aandoen, maar tegelijkertijd heel natuurlijk aanvoelen. Kunst, maar ook verhalend, zegt Tee. 'Bij het graven van de Noord/Zuidlijn kwamen veel archeologische vondsten naar boven, die iets zeggen over het dagelijks gebruik van dit gebied door de eeuwen heen. Daar wil ik gebruik van maken.'

Doet ouderwets aan
Tee wil ook de illustraties van gevelstenen op het Rokin namaken in keramieken reliëfs, omgeven door geometrische tegeltjes. Naast haar ontwerp heeft ze ook nog een totempaalachtige constructie ingetekend.
Manders is vooral op zoek geweest naar een 'vertrouwd' beeld, zegt hij.

Zijn sculptuur van twee hoofden doet aan de ene kant inderdaad ouderwets aan, maar heeft ook iets moderns door de grote sokkel waarop ze zijn geplaatst. 'Ik wil dat mensen in verwarring raken over uit welke tijd het komt. Het is zo'n beeld dat in een bepaalde tijd níet gemaakt is.'

Commissie adviseert
Vier meter hoog gaat het worden, zegt Manders. Uit tientallen watermondjes moet water stromen, dat wordt opgevangen in de holle bovenkant van de sokkel. 'Je kunt spelen met de hoeveelheid water die uit de verschillende mondjes komt, daardoor ontstaat steeds weer een nieuw kunstwerk.'

De ontwerpen worden vanavond om 20.00 uur gepresenteerd in de Brakke Grond, in de Nes. Later dit jaar neemt het college van b. en w. een beslissing over welke kunstenaar zijn of haar schetsontwerp verder mag uitwerken tot een definitief ontwerp. Een speciaal voor dit doel samengestelde commissie adviseert hierin.

Jennifer Tee (1973) werkt al jaren als beeldend kunstenaar in Amsterdam. Haar fontein heeft brede randen waar mensen op kunnen zitten. 'De fontein geeft verkoeling, maar op winderige avonden bieden de oprijzende ovalen juist beschutting.' Beeld Jennifer Tee
Jennifer Tee (1973) werkt al jaren als beeldend kunstenaar in Amsterdam. Haar fontein heeft brede randen waar mensen op kunnen zitten. 'De fontein geeft verkoeling, maar op winderige avonden bieden de oprijzende ovalen juist beschutting.'Beeld Jennifer Tee
De fontein van Rob Birza meet vijftien bij zes meter, de beelden worden iets hoger dan drie meter. In de lichten in de fontein komen onder meer drie andreaskruizen. 'De toerist moest er ook in, die is niet meer weg te denken uit de stad.' Beeld Rob Birza
De fontein van Rob Birza meet vijftien bij zes meter, de beelden worden iets hoger dan drie meter. In de lichten in de fontein komen onder meer drie andreaskruizen. 'De toerist moest er ook in, die is niet meer weg te denken uit de stad.'Beeld Rob Birza
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden