Plus

Drie jonge docenten over hoe het onderwijs beter kan

Ze zijn jong, bubbelen van energie en hunkeren naar verandering. Volgend weekend organiseren meesters-met-baarden Emin, Yasin en Bart hun eerste landelijke onderwijsmarathon: 24 uur discussie over hoe school beter kan. Wij leggen ze vast zeven hete hangijzers voor.

Docenten Yasin Yaylali en Emin Kececi. Beeld Marco Okhuizen

Meesters Emin Kececi (29), Yasin Yaylali (35) en Bart Ongering (36) bedachten dat ze wel klaar waren met de stakingen, de onderhandelingen en het Haagse gekissebis. Kon er niet iets leuks over het onderwijs komen, iets positiefs?

Volgend weekend organiseren zij dus zelf maar 's lands eerste onderwijsmarathon: ze sluiten zich twee dagen op om 24 uur achter elkaar met honderd gasten te sparren over de regeltjesdrift, de toetsenstress, het lerarentekort en hoe die kunnen worden uitgebannen.

Emin verheugt zich vooral op gast Eric van 't Zelfde (van tv-programma Dreamschool), Bart op de vragen van zijn eigen (ex-)leerlingen en vlogger Yasin op die ene docent die het verschil maakt. "We zijn vaak zo met ons eigen werk bezig dat we helemaal niet doorhebben dat op andere scholen fantastische dingen ­worden bedacht."

Stelling 1
Zwarte scholen worden steeds zwarter
Bart: "We zouden het niet moeten willen, maar het is een feit: de segregatie in het ­Nederlandse onderwijs neemt toe."

Emin: "Migrantenkinderen gaan in hun ­eigen wijk naar school, hoogopgeleide witte ouders rijden liever een blokje om voor een 'betere' school."

Yasin: "Nederland ís al zo verdeeld: Nederlanders gaan om met Nederlanders, Turken met Turken, Marokkanen met Marokkanen. Er is één plek waar mensen wel van jongs af met elkaar omgaan: op school. Maar daar wordt dat dus ook steeds minder."

Bart: "Gemeenten moeten ingrijpen: ­kinderen móeten in hun eigen buurt naar de basisschool. Dan maar wat minder keuzevrijheid voor ouders."

Yasin: "We willen toch geen land waar we steeds meer van elkaar afdrijven?"

Stelling 1: Waar

Stelling 2
Alleen rustige, vlijtige meisjes gedijen op school
Bart: "Beetje cliché. Er zijn zat rustige, vlijtige jongens die het goed doen."

Yasin: "Toch begrijp ik de stelling wel: jongens houden minder van stilzitten, willen meer actie."

Bart: "Bij mij mogen jongens, als ze het vragen, best even de gang op."

Yasin: "En wij proberen in de roosters rekening met ze te houden. Theorieles afwisselen met praktijkles."

Emin: "Het is wel een feit dat jongens het op de middelbare school over het algemeen slechter doen. Ik denk zelf dat het simpelweg komt omdat we jongens te snel een richting opduwen. Waarom moet hun niveau al met 12 jaar bepaald worden en niet met bijvoorbeeld 16? Dan weten ze veel beter wat ze willen, kunnen."

Bart: "Het is sowieso belachelijk dat we alle kinderen al met 12 jaar in acht niveaus onderverdelen. Waarom niet meer algemeen onderwijs tot 16 jaar, zodat ze niet zo snel hoeven kiezen?"

Emin: "Ik ben voor. Het bestaat in Finland en Fins onderwijs is top."

Stelling 2: Niet waar

Bart Ongering. Beeld Marco Okhuizen
Van links naar rechts: Bart Ongering, Yasin Yaylali en Emin Kececi Beeld Marco Okhuizen

Stelling 3
Tieners kunnen geen seconde zonder smartphone
Yasin: "Dit is echt een ding, hoor. Op elke school. Sta je smartphones toe? Verbied je ze? Moeten ze tijdens de les in een speciale telefoonzak?"

Bart: "Ik pak nooit mobieltjes van leerlingen af: dat voelt slecht. Het is hun alles. Maar als ik iets uitleg, wil ik niet dat ze met hun telefoon bezig zijn. Ik ga uit van de schoolregels en maak afspraken met ze."

Emin: "Ik geef ze veel vrijheid. Bij mij mogen ze zelf bedenken hoe ze hun opdrachten oplossen - wel of niet met smartphone."

Bart: "Wat ik merk, is dat jongeren hunkeren naar duidelijkheid. Ze willen juist regels, maar wij, de volwassenen, weten het ook niet. Zitten sommigen van ons niet ook de hele dag op onze telefoon?"

Stelling 3: Deels waar

Stelling 4
Ouders haten het vmbo

Bart: "Dit geldt vooral voor witte, hoog­opgeleide ouders, van wie hun kind geen ­lager niveau 'mag' halen dan zijzelf."

Yasin: "Ook migrantenouders willen een ­hoge opleiding voor hun kinderen, maar ze zijn daar misschien minder assertief in."

Emin: "Witte kinderen lijken vaak het voordeel van de twijfel te krijgen en
migrantenkinderen niet. Ik heb van mijn zevende tot mijn twaalfde in Turkije
gewoond en werd door mijn taalachterstand ook eerst op het vmbo gezet. Havo haalde ik pas later."

Bart: "De afkeer gaat soms al zo ver dat ouders niet eens meer willen dat hun kind met havo- of vwo-advies naar een scholen­gemeenschap met een vmbo-afdeling gaat. Echt: brede scholengemeenschappen ­worden steeds minder populair."

Emin: "Niet alleen ouders hebben iets ­tegen het vmbo: de hele maatschappij kijkt op het praktijkgerichte onderwijs neer. Die discussie of mbo'ers zichzelf wel 'studenten' mogen noemen: belachelijk. Ze studeren toch?"

Stelling 4: Deels waar

Stelling 5
Jongeren krijgen veel te snel een 'label' als adhd

Yasin: "We schieten erin door, ja. Ik heb soms een klas met vijftien leerlingen, van wie tien iets speciaals hebben. Dan ben ik eindeloos bezig met de administratie die daarbij hoort. Nog vervelender: dat ik meer met die kinderen bezig ben en de aandacht voor de gewone kinderen erbij inschiet."

Emin: "We problematiseren te veel. Neem mijzelf. Ik ben een paar keer op adhd getest en elke keer bleek ik het niet te hebben. Ik heb gewoon veel energie."

Yasin: "Vertel ons wat, Emin."

Bart: "Dat gáát maar door, ha!"

Yasin: "Er spelen allerlei belangen, weet je. Ouders die doorhebben dat hun kind met een dyslexieverklaring meer tijd voor toetsen krijgt en daar dan op aansturen. En de bedrijfjes en coaches die dan weer op die vraag inspringen. Een soort labelindustrie, ja. Wat als we al het geld dat daar naartoe gaat bij elkaar leggen en daarvan in het héle onderwijs kleinere klassen maken?"

Emin: "Eens. Als de klassen overal kleiner zijn, krijgt elke leerling meer aandacht. Of hij nu wel of niet iets speciaals heeft."

Stelling 5: Deels waar

Stelling 6
Carrièretijgers kiezen niet voor het onderwijs

Emin: "Zit wel wat in, helaas. Ik zat vroeger bij het Amsterdamse studentencorps en geloof me: daar kiest bijna niemand voor het onderwijs."

Yasin: "Veel van mijn Turks-Nederlandse vrienden zeggen: 'Yasin, tof dat je leraar bent'. Zelf moeten ze er niet aan denken. Het verdient gewoon te weinig. Ik bedoel: zij rijden in dikke BMW's en ik in een gedeukte Volkswagen Polo, ha!"

Yasin Yaylali. Beeld Marco Okhuizen

Bart: "Het gaat niet alleen om geld. Status heeft te maken met aanzien, ook dat is minder geworden. Vroeger was de onderwijzer iemand."

Emin: "Ik heb zelf op het punt gestaan te stoppen, maar met geld of status had dat niks te maken. Wat mij tegenstond, is dat het zo'n stroperige, hiërarchische wereld is, waar eigen initiatief niet wordt aangemoedigd. Uiteindelijk ben ik maar dingen naast het onderwijs gaan doen."

Stelling 6: Waar

Stelling 7
Ouders dumpen opvoeding bij leraren

Bart: "Is waar, maar veel te negatief geformuleerd. Want het is toch logisch dat wij overdag de opvoeding overnemen?"

Yasin: "Het is juist iets moois. Wij kunnen jongeren dingen meegeven die ze thuis niet meekrijgen. Ze bijvoorbeeld genuanceerder laten denken. Zo leren ze thuis misschien dat homoseksualiteit niet kan en op school horen ze iets anders. Heel belangrijk. Zeker voor die jongeren die er zelf nog niet uit zijn."

Bart: "Ik zou willen stellen dat die moeilijke opvoedingsmomenten de mooiste momenten in de klas zijn. Wat ik me nog goed herinner, zijn alle vragen die mijn leerlingen de dag na Trumps overwinning hadden. 'Kan ik als moslim nog wel de VS in?' Het is mooi dat ik als leraar met leerlingen mag praten over dingen die ze echt bezighouden."

Stelling 7: Waar

Emin Kececi. Beeld Marco Okhuizen

Bart Ongering (36)
Vmbo-docent Engels, Open Schoolgemeenschap Bijlmer.

Bekend van: Meester Bart-boeken, columns (Trouw).

Streng/soft? "Geen van beide. Ik ben duidelijk én meelevend."

Blooper? "Lesgeven met een gat in mijn jeans. Op mijn billen, ja."

Mooiste compliment? "Een leerling: u zegt niet alleen dat u er voor me bent, u bent er."

Yasin Yaylali (35)
Mbo-docent Nederlands, bezig met nieuwe baan, werkte o.a. in Haarlem, Den Haag en op het Media College in Amsterdam.

Bekend van: YouTube, 'Meester Yasin vlogt'.

Streng/soft? "Soft klinkt wat, eh, soft. Liever: begripvol."

Blooper? "Kappers­experimentje, een soort hanenkam. De leerlingen bleven er bijna in toen ze me zagen."

Mooiste compliment? "Een moeder: zonder u had mijn kind het niet gered."

Emin Kececi (29)
Mbo-docent Engels, Regio College Zaandam.

Bekend van: TedX, 'Virtuoze Leerkracht van 2015'.

Streng/soft? "Hoe meer ervaring ik krijg, hoe minder regels ik nodig heb."

Blooper? "Ooit bij een toets antwoorden in plaats van vragen uitgedeeld. Oeps!"

Mooiste compliment? "Een leerling: over vier jaar word ik ook leraar Engels, net als u."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden