Plus

Dreiging is nooit ver weg voor bezoekers van cruiseplekken

De afgelopen maanden werden meerdere mannen beroofd rond de mannenontmoetingsplaats in het Oosterpark. Dreiging is nooit ver weg als kwetsbaren zich verzamelen.

Socioloog Laurens Buijs: 'Het Oosterpark is een donkere plek, op alle mogelijke manieren Beeld Jorien van der Keijl

Veel mannen die naar een homo-ontmoetingsplaats gaan, laten hun portemonnee en telefoon thuis. Dan zijn ze aan niets te herkennen en dat is fijn, want anonimiteit is een absolute voorwaarde. Maar er is nog een reden: iedereen die op een mannenontmoetingsplaats komt, weet dat het er niet veilig is.

Een enkeling komt er voor de spanning, maar velen zijn vooral zeer kwetsbaar. Ze zijn eenzaam, armlastig, ontheemd, beschaamd, staan met de rug tegen de muur of worstelen ermee hoe hun seksualiteit zich verhoudt tot hun leven, familie, cultuur, geloof of principes. Het zijn geen mannen die graag met de politie praten.

Dat maakt dat dreiging nooit ver weg is: diefstal, beroving, intimidatie en mishandeling komt rond mannenontmoetingsplaatsen veel voor, al wordt slechts een fractie gemeld bij de politie of belangenorganisaties.

Homogerelateerd geweld?
Vrijdagavond werd een 33-jarige Oost-Europeaan doodgestoken bij de mannenontmoetingsplek in het Oosterpark - al benadrukt de politie dat het nog onduidelijk is of het geweld homogerelateerd is en gaat het onderzoeksteam vooralsnog uit van een uit de hand gelopen beroving.

De laatste maanden waren er meerdere gewelddadige berovingen rond de mannenontmoetingsplaats in het Oosterpark, bevestigt Ellie Lust van het politienetwerk Roze in Blauw, dat zich richt op de lhbt-gemeenschap in Amsterdam.

Lust: "Het is een kwetsbare doelgroep, omdat het vaak gaat om mannen die geen openlijk homoseksueel leven leiden. Dan ga je niet zomaar naar de politie. Het is een beetje in de hoofden van daders kruipen, maar mogelijk zoeken ze daar hun slachtoffers op uit." Volgens Lust zijn in cruisegebieden tegenwoordig minder gevallen van mishandelingen door homofoben, het ouderwetse 'potenrammen'.

Nauwelijks contact
Ook bij het COC en bij D66-raadslid Jan-Bert Vroege meldden zich de afgelopen maanden meerdere mannen die recent in het Oosterpark werden belaagd. Eén man stelt enkele dagen geleden nog te zijn ontsnapt aan een straatroof. Een ander kon met veel geschreeuw belagers wegjagen.

Al voor de dodelijke steekpartij van afgelopen vrijdag waren politie en COC op zoek naar een manier om de situatie veiliger te maken, zegt COC-woordvoerder Peter de Ruiter: "Dat is nu alleen maar urgenter geworden. Maar dat is niet eenvoudig: ook wij hebben nauwelijks contact met deze groep. Er zijn zelfs mannen die geen medische hulp willen nadat iets ergs is gebeurd."

In een tijd dat veel mannen via internet contact met elkaar leggen, is het bezoeken van de openbare mannenontmoetingsplaatsen op zijn retour. Zij die nog wel actief zijn, willen contact met mannen zonder enige kans op herkenning, waardoor homobars, darkrooms en apps als Grindr uit den boze zijn, legt De Ruiter uit.

"Ze hebben allerlei redenen om onzichtbaar te willen blijven. Er is een groep die er spanning aan ontleent. Anderen zitten vast in een huwelijk of hebben te maken met een culturele achtergrond waarin dit zeer wordt afgekeurd. Soms zijn dit de enige plekken waar ze uiting kunnen geven aan hun gevoelens."

Grimmige reputatie
De ontmoetingsplek in het Oosterpark heeft al jaren een grimmiger reputatie dan de cruisegebieden in het Vondelpark en bij de Nieuwe Meer. In het Oosterpark komen naar verluidt vaak homoseksuele mannen met een Arabische achtergrond.

"Het Oosterpark is extra kwetsbaar. Het is een donkere plek, op alle mogelijke manieren," zegt socioloog Laurens Buijs van de Universiteit van Amsterdam. Buijs is gespecialiseerd in homofobie en deed in 2007 onderzoek naar geweld tegen homoseksuelen, met name op mannenontmoetingsplaatsen. Voor incidenten in het Oosterpark maakte Buijs destijds een aparte categorie, omdat ze in verhouding vaak voorkwamen.

Over de dodelijke steekpartij vrijdag zegt Buijs: "Ik kan weinig scenario's bedenken waarin homoseksualiteit géén rol speelt." Lang niet altijd komt geweld rond mannenontmoetingsplaatsen van buitenstaanders, legt hij uit.

"We weten dat in het Oosterpark prostitutie voorkomt en conflicten over betaalde seks blijken vaak aanleiding voor geweld. Zeker omdat de prostitués vaak jonge mannen aan de rand van de samenleving zijn, die het doen om rond te komen." Ook gebeurt het dat mannen tijdens of kort na een ontmoeting zó met zichzelf in conflict komen, dat zij gewelddadig worden.

Berovingen in cruisegebieden blijken vaak door jonge mannen alleen te worden gepleegd, maar voor de steekpartij van vrijdag zoekt de politie een groepje lichtgetinte mannen.

Buijs: "Als daders in een groep opereren, blijkt homofobie vaker een motief. Maar voordat het zo escaleert dat het tot slaan of steken komt, is veel interactie nodig. Soms wil iemand laten zien aan zijn vrienden: ik kan deze homo wel aan."


Tips of informatie? Mail naar m.vandun@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden