Doorbraak duurzame cacao

Albert Heijn is de eerste supermarktketen die een harde datum noemt: uiterlijk in 2015 is alle huismerkchocolade gemaakt van duurzame cacao. Foto ANP Beeld
Albert Heijn is de eerste supermarktketen die een harde datum noemt: uiterlijk in 2015 is alle huismerkchocolade gemaakt van duurzame cacao. Foto ANP

De ene na de andere winkelketen belooft zijn chocoladeletters te gaan maken van duurzame cacao. Het blijft niet bij letters. Na meer dan honderd jaar van uitbuiting maakt de chocoladeindustrie schoon schip. Duurzaam geproduceerde cacao breekt definitief door.

Albert Heijn is de eerste supermarktketen die een harde datum noemt: uiterlijk in 2015 is alle huismerkchocolade gemaakt van duurzame cacao. Andere grote ketens volgen, zegt directeur Peter d'Angremond van keurmerkorganisatie Max Havelaar. ''Vrijwel alle grote ketens praten met ons over verduurzaming van hun hele chocoladeassortiment.'' Ook Frank Mechielsen van Oxfam Novib spreekt van een doorbraak: ''De uitspraak van AH is belangrijk. Nu weten de cacaoboeren dat de vraag groeit en zij hun duurzame cacao kunnen verkopen.''

Smakelijk gelachen werd er om Teun van de Keuken, van het televisieprogramma Keuringsdienst van Waarde. Hij gaf zich in 2004 aan bij de Amsterdamse politie, omdat hij een product had gegeten dat was gemaakt met behulp van slavenarbeid. Een jaar later kwam hij met zijn eigen 'slaafvrije' reep, onder de naam Tony's Chocolonely. Ondanks het succes bleef het bij de grote fabrikanten en winkelketens stil. Tot vorig jaar.

Mars, de grootste verwerker van cacao in de wereld, kondigde aan om in 2020 alleen nog duurzame grondstoffen in te kopen. Dat betekent goede arbeidsomstandigheden op de plantages en bijvoorbeeld een verstandig gebruik van mest en bestrijdingsmiddelen. Met Mars doen de chocoladereuzen Nestlé, Cargill, Heinz, Ecom en Barry Callebaut mee. Niet uit menslievendheid, maar omdat de kwaliteit van de cacao hard achteruit holt. In Nederland stapte Verkade vorig jaar helemaal over op duurzame cacao.

Met Sinterklaas in het land stookt Oxfam Novib het vuurtje op. Na telling blijkt 85 procent van de chocoladeletters niet duurzaam te zijn, de organisatie noemt in grote advertenties de zondaars bij naam. Binnen twee weken gaan Lidl, Jamin, V&D, Hema en Albert Heijn overstag, ze zullen voortaan zo veel mogelijk duurzame letters verkopen. Gisteren ging Kruidvat door de bocht, in 2012 liggen duurzame huismerkletters bij de drogist. Bovendien probeert Kruidvat ook alle repen te laten maken van duurzame cacao.

''We zijn verbaasd over de snelle reactie van de winkels'', aldus beleidsaviseur Frank Mechielsen van Oxfam Novib. ''Veel ketens waren al bezig met duurzame cacao, maar het schoot niet op. Zo is Hema al vier jaar bezig, dat kun je lang volhouden."

Maar de brancheorganisatie van de supermarkten CBL heeft geen goed woord over voor de schandpaalmethode van Oxfam Novib. Directeur kwaliteit Marc Jansen: ''Dit is goedkoop scoren. De organisatie weet heel goed dat supermarkten hard werken en vooruitgang boeken bij de verduurzaming van de cacao. Maar dat kost een paar jaar, duizenden boeren moeten opgeleid en gecertificeerd worden. En dat in moeilijke landen als Ivoorkust. Oxfam Novib moest zich profileren, de subsidies worden binnenkort weer verdeeld.'' Mechielsen wijst die beschuldiging van de hand. ''We voeren al jaren actie voor de cacaoboeren."

De chocoladeindustrie verweerde zich altijd met het argument dat er veel te weinig duurzame cacao te koop is. Maar die vlieger gaat niet meer op, aldus D'Angremond van Max Havelaar. ''Er is genoeg cacao die onder het fair trade-label wordt verbouwd. De boeren kunnen hun producten juist niet kwijt en moeten die als gewone cacao verkopen.''

Bij AH willen ze niet spreken van een doorbraak: ''Duurzame cacao is een zaak van de lange adem. Het heeft ons negen jaar gekost voordat we voldoende duurzame koffie konden inkopen.''

Cacaoprijs hoog
Op de wereldmarkt wordt momenteel 3200 dollar betaald voor een ton cacao. Dat is een mooie prijs, want dat is het dubbele van de bodemprijs die Max Havelaar garandeert aan de boeren. Maar dat maakt ze niet rijk, aldus directeur Peter d'Angremond van Max Havelaar, omdat er steeds minder kilo's van het veld komen. ''De gebruikte landbouwtechnieken schieten tekort."

Slechts vier procent van de cacao verdwijnt in chocoladeletters. Het gaat de Groene Sint van Oxfam Novib dan ook niet om de letters, maar om het hele assortiment. ''Maar we moeten ergens beginnen'', aldus beleidsmedewerker Frank Mechielsen.

Er zijn verschillende keurmerken. Het Fair Trade-keurmerk van Max Havelaar garandeert de boeren een minimumafnameprijs van 1600 dollar per ton, plus 150 dollar voor de pot van de coöperatie.

AH is aangesloten bij UTZ, net zoals Mars, Nestlé, Cargill, Heinz, Ecom en Barry Callebaut. UTZ stelt net als Fair Trade ook eisen aan arbeidsomstandigheden, gebruik van mest en bestrijdingsmiddelen, maar garandeert de boeren geen minimumprijs. (JAN TROMMELEN)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden