Plus

Doodmoe van het fietsen? Pak een rustpuntje mee

Fietsend onder de rook van Amsterdam kan het soms lang duren voordat er een terrasje is om op uit te blazen. Gelukkig zijn er de zelfvoorzienende rustpunten. 'Mijn zelfgebakken taart gaat altijd op.'

Zorgboerderij/bio vleesbedrijf De Eilandstal, Broek in Waterland Beeld Henk Wildschut

Gekleurde vlaggetjes klepperen in de wind, een schommel kreunt in zijn scharnieren, een parasol gaat zachtjes heen en weer. Achter de houten picknicktafels staat een groene pipowagen - scherp afgetekend tegen de blauwe lucht. Gakkende ganzen vliegen over.

Het verlaten erf van boerderij Swarthoeve in Wormer maakt de passant wat onzeker. Mag zij hier wel zomaar komen? Dat mag; naast de woonwagen staat een krijtbord met de tekst 'Welkom! Koffie/thee in de pipowagen. Zelfbediening. Geniet ervan!'

Behalve een koffiezetapparaat en een waterkoker zijn er een koelkast met frisdrank en zelfgebakken appeltaart van gastvrouw Sonja Swart. De bijdrage - 1,20 euro voor een kop koffie, 1,50 voor frisdrank - kunnen bezoekers achterlaten in een geldkistje.

Een goedmoedige blijk van vertrouwen, zo dicht bij het door de wol geverfde Amsterdam, waar meestal geen fiets onbewaakt kan staan. "Mensen die voor het eerst komen, vinden het vaak een beetje vreemd. We zien ze aarzelen; je loopt toch andermans erf op. 'Bedankt voor het vertrouwen' horen we geregeld," zegt Sonja Swart, die het zogeheten rustpunt beheert met haar man Wietse.

Doordat boerderij Swarthoeve langs een fietsroute en het Trekvogelpad ligt, strijken voorbijgangers er onderweg graag neer. De picknickbanken bieden zicht op het weidse landschap. In de verte de kerktoren van Wormerveer en koeien die dicht bijeen de koelte van de slootkant zoeken.

Rustpunt Ransdorp, Bloemendalergouw Beeld Henk Wildschut

Sinds drie jaar bestieren Sonja en Wietse Swart deze boerderij met 20 runderen en 35 schapen, een boerencamping en dus het rustpunt. "Onze buurvrouw is er ooit mee begonnen. Toen zij ermee stopte, vroeg ze of wij het wilden overnemen. We hebben nu zelfs vaste bezoekers die elke week komen. Als ik taart heb gebakken, gaat die altijd op."

De rustpunten, in Nederland zo'n zeshonderd, die zijn aangesloten bij rustpunt.nu zijn herkenbaar aan een bord in de tuin. Te koop zijn er meestal verpakte roze of gevulde koeken, zakjes chips of Snelle Jelles. Zelfgebakken taart en cake van de rustpunteigenaren mogen ook, maar belegde broodjes, zuivel en maaltijden niet - bederfelijke etenswaren kun­nen hygiënische problemen veroorzaken. Koffiemelk mag niet, melkpoeder wel.

Particulier rustpunt, Uitdam Beeld Henk Wildschut

Een verkooppunt/rustpunt op het erf heeft geen vergunning nodig, maar kan wel controle krijgen van de Voedsel-en Warenautoriteit. Alcohol schenken is verboden, maar wie zich niet aansluit bij de rustpuntenorganisatie kan een drank -en horecavergunning aanvragen.

Gastenboek
Sonja Swart van rustpunt Swarthoeve werkt ook als kraamverzorgster, maar op vrije dagen neemt ze de tijd om een praatje te maken met de passanten. "Mensen willen vaak meer weten over de omgeving en onze boerderij. We verkopen ook biologisch rundvlees."

In de pipowagen ligt een gastenboek met enthousiaste reacties. Soms voorzien van vragen: 'Mijn vrouw vraagt of jullie ook blarenpleisters hebben?' of 'Ik weet niet waarmee ik moet afwassen.'

Sonja Swart: "Het geld van wat ze hebben gekocht, zit elke keer keurig in het geldkistje. Als mensen niks kopen, een glas kraanwater drinken of eigen brood eten, is dat ook prima."

Kleingeld
Boerderij Swarthoeve is bepaald niet het enige zelfbedieningspunt rond Amsterdam. Zo'n acht kilometer verderop is er, omgeven door veldbloemen, een idyllisch tuinhuis bij Recreatieappartementen De Overhael in Oostzaan. Onder het afdak installeert een ouder echtpaar zich in riante tuinstoelen.

Achter hun rug waakt Boeddha op een wandposter. In het huisje koffie, thee, koeken, frisdrank in een koelkast en het bekende gastenboek.

Terwijl de vrouw van haar koffie nipt, beent de man, koortsachtig graaiend in zijn portefeuille, het tuinhuisje in en uit. "Ik heb geen kleingeld," mompelt hij. De vrouw haalt haar forse portemonnee tevoorschijn en kijkt sip: "Nee, ik ook niet." Aan de weg is net het echtpaar Van Dijk uit Alkmaar gestopt. Behoedzaam manoeuvreert het elektrische rijwielen het erf op, nog onwetend dat ze straks bij het tuinhuis niet de enigen zijn.

Vertrouwen
Hans (64) en Gerda van Dijk (63) zijn doorgewinterde rustpuntbezoekers. "Wij zijn vanmorgen al bij het rustpunt in Ransdorp geweest. Nu gaan we hier ons brood eten. De koffie is goedkoop en je komt op plekken waar je normaal geen toegang toe hebt," aldus Hans van Dijk. Zijn vrouw Gerda knikt: "Bijzonder dat zo veel vertrouwen nog mogelijk is in deze tijd. Onder de rook van Amsterdam verwacht je dat toch niet?"

Rustpunt Poppendam, Ransdorp Beeld Henk Wildschut
Schapenhouderij Lammes, Uitdam Beeld Henk Wildschut

Het zelfbedieningsterras waar het echtpaar Van Dijk eerder die ochtend was, is dat van Melkveehouderijbedrijf Familie Spelt in Ransdorp. Na de tegenwind op de Poppendammergouw een prima plek om even bij te komen. Veel passanten, onder wie toeristen uit Frankrijk en Italië, hebben in het gastenboek dan ook hun blijdschap over die 'oase' geventileerd: 'Heerlijk! Precies wat we nodig hadden!' en 'Merci! What a good idea.'

Op de picknickbank krijgt de bezoeker gezelschap van een weelderige, aanhankelijke boerderijpoes. Ransdorp heeft nóg een rustpunt, aan de andere kant van het dorp. Ook hier een groene woonwagen in de tuin.

Wie de bewegwijzering naar het rustpunt niet goed volgt, is geneigd deze wagen in te lopen om een kop koffie te zetten. Totdat de wapperende vitrages openstaande rol­koffers en rondslingerend ondergoed onthullen. Binnen klinken opgewonden Amerikaanse stemmen. Dit is een bed and breakfast die óók bij de boerderij hoort.

Het rustpunt is daarachter en bestaat uit een picknickbank en houten kast met daarin koffie, thee, water, Cup-a-Soup en stroopwafels.

Weer een verrassing wacht in Broek en Waterland bij De Eilandstal van Piet en Linda Ebbelaar. Geen plattelandsstilte, maar flinke reuring en de sfeer van een rafelrandje. De Eilandstal verkoopt biologisch vlees van het Franse ras Blonde d'Aquitaine en is ook een zorgboerderij.

Het zelfbedieningsterras, waar Piet en Linda Ebbelaar vijf jaar geleden mee zijn begonnen, bestaat uit een sprookjesachtige, overkapte zithoek, voorzien van vogelhuisjes, lantaarns, rieten kransen, oude wijnglazen en andere tierelantijnen. In een bijbehorende wat haveloze keet zijn een keuken en een bankje. Wind blaast door de gebarsten ruitjes.

Zorgboerderij/bio vleesbedrijf De Eilandstal, Broek in Waterland Beeld Henk Wildschut

Al is het rustpunt duidelijk met goede bedoelingen ingericht, nog maar weinig fietsers en wandelaars hebben het gevonden. "We zitten niet aan de weg," verklaart Piet Ebbelaar. Hij gaat de keet binnenkort vernieuwen, in de hoop op meer aanloop.

Bij de blokhut van Schapenhouderij Lammes-Hopman in Uitdam loopt het wél storm. De voornaamste attracties: zelfgebakken cake en de professionele koffieautomaat voor cappuccino, espresso of latte macchiato. Liesbeth en Johan Lammes begonnen in 2012 met het rustpunt om de drempel naar de agrarische sector te verlagen. "We willen mensen graag meer vertellen over onze schapenhouderij."

Brandschoon
Het zelfbedieningsterras in Uitdam is zeven dagen per week vanaf zeven uur
's ochtends tot zonsondergang open. "Vooral vogelaars die vroeg op pad gaan, vinden dat fijn. Of mensen die na hun werk nog even willen genieten van het uitzicht en de avondzon. We hebben veel trouwe bezoekers, zoals twee oudere dames uit Amsterdam die bijna dagelijks komen."

Om een succesvol rustpunt te creëren houdt Liesbeth Lammes het op een goed niveau. "Ik vul de koelkast steeds aan en zorg dat het huisje aan kant is." Johan Lammes bouwde op het erf een toiletgebouwtje. Zijn vrouw zwaait de deur open en onthult een brandschoon toilet. Haastig bukt ze zich om nog wat weggewaaide grassprietjes van de vloer te halen.

Het echtpaar Lammes is nooit belazerd. "Het juiste bedrag zit in het potje. Omdat niet iedereen contant geld op zak heeft, heb ik ons bankrekeningnummer. Dan wordt het keurig overgemaakt."

Jan (58) en Ina (60) Meijer uit Zaandam komen net bij het rustpunt Uitdam vandaan. "We hadden er nog nooit van gehoord, dus zijn we even gaan kijken. Sympathiek initiatief!" zegt Ina Meijer, die er een flesje water kocht.

Toch fietsen ze nog een stukje door, want één ding is jammer, zegt Jan Meijer: "Ze hebben er geen lekker koud pilsje!"

Recreatie-appartementen De Overhael, Oostzaan­ Beeld Henk Wildschut

Wekelijks een overzicht van de nieuwste hotspots, uitgaanstips, films en restaurants in je mailbox? Schrijf je dan nu in voor de stadsgids-nieuwsbrief van Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.