Dokters naarstig op zoek naar betaalbare praktijk

Huisartsen, fysiotherapeuten en verloskundigen zitten in de knel door de oververhitte vastgoedmarkt. Ze worden hun praktijk uitgezet of ze zitten veel te krap. 'In Amsterdam is een gevecht gaande om de ruimte.'

Huisartsen kunnen moeilijk aan betaalbare praktijkruimte komen. Beeld Ted Struwer

In Amsterdam-Zuid dreigen twee huisartsenpraktijken, met bij elkaar opgeteld achtduizend patiënten, op straat komen te staan. Ook in het centrum zoeken artsen naar nieuwe huisvesting, zonder succes. De huren zijn te hoog.

De Stadsloods, die bedrijven en instellingen helpt bij hun zoektocht naar onderkomens, herkent het probleem. "Vorig jaar hebben 46 maatschappelijke organisaties zich bij ons gemeld," zegt Aukje Teppema. "Dit zijn huisartsen, maar ook fysiotherapeuten en kinderdagverblijven. De prijzen op de vastgoedmarkt zijn flink gestegen, dus ik zie dat deze partijen moeilijk landen."

Mark van Loosdrecht begeleidt al twaalf jaar maatschappelijke organisaties op de vastgoedmarkt en is nu in de weer voor een huisartsenpraktijk in het centrum. Hij merkt dat de zoektochten naar nieuwe ruimtes onmogelijke missies zijn geworden door de hoge prijzen.

In Noord en Nieuw-West lukt het misschien nog, maar huisartsen uit Zuid kunnen daar niet heen verhuizen. Ze moeten dicht bij hun patiënten zitten, zodat ze in noodgevallen snel ter plaatse zijn. "Dan kan je niet de halve stad door scheuren," zegt Stella Zonneveld, voorzitter van de Amsterdamse Huisartsenkring.

Volgens haar is de nood hoog. Uit een nog niet gepubliceerde enquête blijkt dat meer dan de helft van de artsen hun praktijk te klein vindt. De afgelopen jaren is veel zorg overgegaan van ziekenhuizen naar huisartsen, die hierdoor meer ruimte nodig hebben. Bijvoorbeeld voor praktijkondersteuners die helpen bij controles.

Huisvestingskosten
Die extra ruimte is in Amsterdam schaars en onbetaalbaar. Probleem is dat Amsterdamse huisartsen van de zorgverzekeraars dezelfde vergoeding krijgen voor huisvesting als hun collega's in bijvoorbeeld Limburg, Drenthe en Groningen, terwijl de huren hier veel hoger zijn.

Ter illustratie: in Zuid betalen huisartsen 400 euro per vierkante meter per jaar, terwijl ze van de zorgverzekeraar 140 euro per vierkante meter vergoed krijgen.

"Het lijkt mij goed als verzekeraars meer rekening houden met de huisvestingskosten van artsen," aldus Zonneveld. "Dit mag natuurlijk nooit leiden tot hogere premies."

Anne Annegarn van ELAA, de partij die de eerstelijnszorg versterkt, zegt dat het niet helpt dat huisartsen op de vastgoedmarkt als een commerciële partij worden aangemerkt, en niet als een maatschappelijke, zoals buurthuizen of bibliotheken. "Daar zijn de huren dus ook naar."

Noodoplossingen
Volgens Annegarn barsten huisartsen uit hun panden. "Wat je ziet, zijn noodoplossingen. Zo werkt de praktijkondersteuner van de ene huisarts in een gehuurde ruimte bij een andere. Onwenselijk, want je mist dan de korte lijnen."

Annegarn weet dat verschillende verloskundigen ook hard op zoek zijn naar ruimte. "Jaren geleden zijn zij door Ouder- en Kindteams ongeveer gesmeekt om praktijkruimte bij hen te huren. Dat zou goed zijn voor de samenwerking."

Volgens Annegarn hebben zeven praktijken dat gedaan. Van een aantal daarvan wordt het contract nu alweer opgezegd, omdat de teams zijn uitgebreid en ze de ruimte zelf nodig hebben. Uitwijkmogelijkheden voor de verloskundigen zijn er niet of nauwelijks.

8000

In Amsterdam-Zuid dreigen twee huisartsenpraktijken, met samen achtduizend patiënten, hun onderkomen te verliezen.

46

46 maatschappelijke organisaties, waaronder huisartsen en fysiotherapeuten, zijn op zoek naar vastgoed via de Stadsloods.

De gemeente erkent het probleem. "In Amsterdam is een enorm gevecht om ruimte gaande en dat doet de prijzen stijgen," zegt wethouder Marieke van Doorninck (Ruimtelijke Ordening) tegen de raad. Onder het vorige college van VVD, D66 en SP is juist veel maatschappelijk vastgoed verkocht, ondanks luide protesten van onder meer kunstinstellingen die op straat kwamen te staan. De opbrengst van deze verkopen was bedoeld om de schuld te verminderen.

Vastgoed terugkopen
Zonneveld van de Huisartsenkring zou het een goed idee vinden als de gemeente nu weer maatschappelijk vastgoed terugkoopt. Dat is het college ook van plan. "Wij stoppen met de verkoop van maatschappelijk vastgoed en proberen het soms zelfs aan te schaffen," zegt Van Doorninck.

De gemeente zal er ook op toezien dat eigenaren niet te snel de maatschappelijke bestemming van hun panden halen om hogere huren te kunnen vragen. Van Doorninck overweegt om percentages maatschappelijk vastgoed op te nemen in contracten met projectontwikkelaars.

In het streven om vastgoed op te kopen, krijgt het college steun van in ieder geval GroenLinks, SP, D66, PvdA en Partij voor de Dieren. "Dit is een urgent probleem," zegt Jennifer Bloemberg-Issa van Partij voor de Dieren. "Het is belangrijk dat dit soort panden niet in handen valt van vastgoedcowboys."

Een zet in die richting is de poging van het gemeentebestuur om het pand van het MC Slotervaart in handen te krijgen. Een goede actie, zegt Zonneveld. "Ik ben blij dat de gemeente haar nek uitsteekt om er een plek van te maken waar mensen uit de buurt naartoe kunnen voor zorg. Het moet geen onderkomen worden met allemaal luxe kliniekjes."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.