Plus

Documentaires over risicojongeren: 'Wat heb je aan zo'n diploma?'

De Amsterdamse 'risicojongere' Yahya (24), over wie nu een tweede documentaire is gemaakt, heeft eindelijk zijn mbo 2-diploma. Maar hij wil meer.

Lorianne van Gelder
Yahya: 'Thuis­zitten? Ja, ik sliep thuis, maar verder was ik altijd aan het werk.' Beeld Marc Driessen
Yahya: 'Thuis­zitten? Ja, ik sliep thuis, maar verder was ik altijd aan het werk.'Beeld Marc Driessen

Yahya past in een lijst verontrustende statistieken. Hij hoorde bij de ruim 40.000 vroegtijdige schoolverlaters in 2006, want hij maakte zijn vmbo niet af. Ook viel hij onder de 24 procent jongeren van Marokkaanse komaf die werkloos zijn. Hij zat thuis, volgens de statistieken.

Yahya, bijdehand, fotogeniek en geestig, groeide op in Nieuw-West en staat te boek als risicojongere. Vraag hem naar de jaren dat hij 'thuiszitter' was, en hij moet lachen. "Thuiszitten? Ja, ik sliep thuis, maar verder was ik altijd aan het werk."

Te veel schietpartijen
Hij werkte bij de McDonald's, of 's nachts in de horeca, en later in het meer informele circuit. Zwart werk noemt hij het. Klusjes voor anderen. Hij is loyaal, kent veel mensen. Hij stopte toen hij geen zin meer had om constant over zijn schouder te kijken. "Ik heb te veel schietpartijen van dichtbij gezien."

Over Yahya maakte documentairemaker Julia von Graevenitz van Bosch Film vorig jaar een documentaire: Yahya en de 222 afwijzingen.

Daarin liet ze zien hoe Yahya met hulp van Streetcornerwork weer aan de bak gaat, maar ook hoe ingewikkeld zijn zoektocht naar een leer-werkbedrijf is - hij wilde toen nog lasser worden - en de vele afwijzingen die hij krijgt.

De documentaire werd een voorlichtingsfilm voor scholieren en Yahya ging bij elke voorlichtingsmiddag mee als een soort filmster.

Hilton
Intussen had hij nog steeds geen opleiding afgerond. En daar gaat de documentaire De Moeite over, die morgen wordt vertoond op een symposium en daarna online komt. Te zien is hoe hij weer in de schoolbanken belandt en een mbo 2-opleiding volgt, waarbij hij zes maanden stage loopt in het Hilton op Schiphol.

Dat gaat met vallen en opstaan, op tijd komen is al lastig. "Als ik iets móet, dan gaat er een knop om. Moeten wil ik niet. Het enige wat ik móet, is doodgaan, verder niks," zegt hij.

Uiteindelijk haalt hij dankzij een gedreven docent op het ROC van Amsterdam en een sympathieke begeleider in het Hilton zijn diploma. Hij juicht en doet zelfs een vreugdesprong als hij het papiertje in ontvangst neemt.

Huisje-boompje-beestje
Inmiddels is hij er niet meer tevreden over. "Ik wil verder studeren. Wat heb je aan zo'n diploma? Met hbo is een baan vinden al moeilijk."

Yahya wil het liefst een eigen bedrijf, werken zonder baas. Of een goed leer-werkbedrijf vinden in een hotel, een fijne plek met veel verschillende culturen en gezelligheid. "Als ik maar en beetje kan doen wat bij me past. 's Avonds werken bijvoorbeeld, niet te vroeg in elk geval."

Alleen, hoe krijgt hij dat voor elkaar? Waar moet hij beginnen? Voorlopig werkt hij bij Taco Mundo. En droomt hij van een huisje-boompje-beestjeleven. Want dat is wat hij het liefste wil.

Julia von Graevenitz maakte twee films over risicojongeren die proberen aan de bak te komen. In één van de films, De Moeite, staat het verhaal van Yahya centraal, de andere, De laatste kans, gaat over Germain, die na jaren problemen mag werken bij een Rotterdams horecaschoonmaakbedrijf.

Binnenboord blijven

In aanloop naar de documentaires organiseerde productiebedrijf Bosch Film negentien bijeenkomsten tussen werkgevers en risicojongeren. Ook werden 250 eigenaren van kleine bedrijven geïnterviewd.

Donderdag is een symposium in Tuschinski over hoe bedrijven en scholen risicojongeren toch kansen kunnen blijven geven. Minister Jet Bussemaker (Onderwijs) is daar ook aanwezig.

"Het is een maatschappelijke verantwoordelijkheid, want het kost bedrijven vaak geld om risicojongeren te begeleiden. Maar je moet dit doen, anders is het een doodlopend spoor voor veel jongeren," zegt Von Graevenitz, die Yahya bijna een jaar een plek als officemanager gaf in haar bedrijf, omdat hij nergens anders een leerwerkbedrijf vond.

Out of the box
En ook dat was ingewikkeld. Zelfs taken als een e-mail versturen, adresgegevens op een envelop schrijven of gewoon op tijd komen waren niet evident. "Je bent als werkgever ineens moeder, leraar, politieman en baas."

Vanuit die ervaring heeft Von Graevenitz nu een boodschap. "De overheid en het onderwijs, die stageplekken keurt, vinden dat bedrijven zich maar moeten aanpassen aan dit soort jongeren."

"Maar het zou andersom moeten zijn: luister ook naar waar ondernemers behoefte aan hebben. Zij moeten deze jongeren uiteindelijk aan het werk houden. Denk out of the box en creatief, alleen dan houd je deze jongeren binnenboord."

De twee documentaires en de ­interviews met werkgevers zijn na
het symposium online te zien via www.geefme1kans.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden