Documentaire Gliphoeve laat andere kant van het verhaal zien

De naam Gliphoeve was in de jaren zeventig en tachtig voldoende om bestuurders van gemeenten en corporaties bleek te doen wegtrekken. De honingraatflat stond symbool voor de verloedering en onveiligheid die de Bijlmer in zijn greep kreeg.

De Gliphoeve in 1974: kinderen in een gekraakte flat Beeld Hans Peters
De Gliphoeve in 1974: kinderen in een gekraakte flatBeeld Hans Peters

In de radiodocumentaire Gliphoeve - Een Vergeten Strijd laten Maartje Duin en Daan Dekker de andere kant van het verhaal zien. Voor de overwegend Surinaamse bewoners van de flat was Gliphoeve een veilige haven in een ver en vreemd land waarvoor in de aanloop naar de onafhankelijkheid van Suriname massaal was gekozen.

Terwijl de overheid de duizenden rijksgenoten trachtte te spreiden over het land, namen de Surinaamse welzijnsorganisaties in de Bijlmer het initiatief voor een concentratie. Met behulp van de koevoet: enkele uren na hun aankomst op Schiphol konden de soms zeer grote gezinnen hun intrek nemen in een kale kraakflat.

Beetje angstig
Duin en Dekker wisten in Suriname meesterkraker Errol Brown op te sporen, naar eigen zeggen de man achter duizend gekraakte woningen in Gliphoeve. Dat lijkt wat veel, maar vast staat dat Brown samen met activist Just Maatrijk de lakens uitdeelde in de flat. De gemeente keek aarzelend en ook een beetje angstig toe.

Terugkijkend noemt Brown de kraakacties een gerechtvaardigde strijd. De vele hopeloze gevallen, zoals Brown ze noemt, hadden toch een dak boven hun hoofd nodig, en na eeuwen van kolonisatie stond Nederland stevig in het krijt bij de Surinamers. Voor de bewoners was Gliphoeve een Surinaamse nederzetting.

Criminaliteit
Tegenover het verhaal van Brown staan de herinneringen van Floor Döll, beter bekend als de legendarische boer Floor van kinderboerderij Gliphoeve. Hij bevestigt de reputatie van de flat als een plek waar altijd leven in de brouwerij was: de illegale eethuizen, bordelen en gokhuizen kenden geen sluitingstijden.

Maar Döll zag met de heroïne ook de criminaliteit komen, en de gekte die daarbij hoort. Een man die met een machinegeweer vanuit de flat schoot op een keetje waar voetballers pauze hielden. En toen de welzijnsorganisatie subsidie kreeg voor flatwachten, zag boer Floor hoe drugsdealers die baantjes in de wacht sleepten.

In 1984, nog geen vijftien jaar na de oplevering, was Gliphoeve totaal verloederd. Er volgde een grootscheepse renovatie, en de flat kreeg een nieuwe naam om het verleden weg te poetsen. Gelukkig is er nu een fraaie documentaire om het bijzondere verhaal van Gliphoeve nog eens te vertellen.

Gliphoeve - Een Vergeten Strijd, zondag, Radio 1, 21.00 uur. Een webdocumentaire is te vinden op vpro.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden