Plus

Documentaire Compostella is een complexe, impressionistische vertelling

Drie jaar lang filmde regisseur Freddy Mouchard wandelaars de die Sint-Jacobsweg lopen. De wandelaars blijven anoniem en de regisseur maakt een mooi beeldrijm tussen de landschappen en de verhalen van de wandelaars, al zijn die wat vaag.

De wandelaars komen niet herkenbaar in beeld en de film geeft ook geen verdere context als beroepen of leeftijdenBeeld -

"Als je niet naar de stilte luistert, hoor je hem niet." Aan uw reactie op dit zinnetje kunt u ongeveer aflezen of u Compostella van Freddy Mouchard de moeite waard zult vinden. Vindt u het bij voorbaat een lege platitude, dan zal het zwaar vallen de film uit te zitten. Maar bent u bereid de spreker de ruimte te geven en u over te geven aan het tempo van de film, dan valt er veel te genieten.

Het citaat komt uit de mond van een van de wandelaars die in deze documentaire worden gevolgd terwijl zij de Sint-Jacobsweg lopen. Drie jaar lang filmde de Franse regisseur Freddy Mouchard - zelf een fervent wandelaar - aan de route. Hij reisde van het Zwitserse Lausanne - een van de vele startpunten in Europa - tot aan bestemming Santiago de Compostella in Spanje, en toen nog een stukje door naar Fisterra, het kleine kustplaatsje dat voor velen het échte einddoel van de tocht is.

Roeping
In voice-over vertellen wandelaars over hun beweegredenen om de pelgrimstocht te ondernemen. We horen alleen hun woorden: ze komen niet herkenbaar in beeld en de film geeft ook geen verdere context als beroepen of leeftijden. Daardoor lopen hun verhalen op den duur in elkaar over, alsof ze samen het verhaal van 'de pelgrim' vertellen. Velen spreken over de wandeling als een 'roeping', maar die is lang niet altijd religieus van aard.

Vaker draait het om een algemener idee van zingeving: het hervinden van persoonlijke identiteit na een ontslag, het heruitvinden van zichzelf of simpelweg een uitdaging die overwonnen moet worden. De voice-overs, opgebouwd uit interviews en voorgelezen stukken reisdagboek, zijn soms wat al te zweverig, maar vaker zijn ze op een prikkelende manier heel praktisch van aard: regen, blessures en diefstal spelen een even grote rol als spirituele verlichting.

Compostella

Regie Freddy Mouchard
Te zien in De Balie, Eye, Filmhallen

Met al deze woorden als leidraad weeft Mouchard een complexe, impressionistische vertelling. Zo levert uiteindelijk de route zelf de overkoepelende narratieve lijn van Compostella. Daarin speelt het landschap een hoofdrol: van glooiende graslanden en bossen reizen we over de Pyreneeën langs de uitgestrekte vlakte tot aan de kust.

Beeldrijm
Met de veranderingen in de natuur bepaalt de opeenvolging van kapellen, kloosters en kathedralen de sfeer van de film. Het mooist werkt Compostella als die twee worden neergezet in elkaars verlengde, zoals in een beeldrijm tussen een zuilenrij in een kathedraal en de bomen van het omringende bos.

Mouchard schiet zichzelf echter in de voet door beelden toe te voegen van een manshoog ganzenbord en andere ouderwetse kinderspellen, waarmee (blijkt uit de aftiteling) wordt gespeeld door zijn eigen kinderen. Het is ongetwijfeld bedoeld om een extra metaforische lading in de film te leggen, maar het is een stap te ver. Het geeft vooral het idee dat Mouchard niet durfde te vertrouwen op het prachtige materiaal dat hij al had.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden