Plus

Docu over grote brand Marnixstraat: 'Je staat oog in oog met de dood'

De brand in de Marnixstraat in 2015 staat de brandweer van kazerne Hendrik nog helder voor de geest. Twee brandweermannen spreken in een documentaire over de vuurzee en de impact van het vak.

Hanneloes Pen
Kadir Yilmaz en Frans Zwaneveld: 'Veel mensen beseffen niet welke impact dit vak heeft' Beeld Dingena Mol
Kadir Yilmaz en Frans Zwaneveld: 'Veel mensen beseffen niet welke impact dit vak heeft'Beeld Dingena Mol

Op 17 januari 2015, om acht uur 's ochtends, ging het alarm af in de brandweerkazerne Hendrik in de Marnixstraat. Kadir Yilmaz en Frans Zwaneveld van Ploeg A hadden die dag dienst. De melding betrof een brand in een pand op de Marnixstraat 117, vlak om de hoek.

Het leek geen grote brand, maar er was wel veel rook. Als koppel renden de twee mannen met slang de portiekwoning in, op zoek naar een vrouw die nog binnen zou zijn. Yilmaz voorop, Zwaneveld er vlak achter. Toen ze halverwege waren, viel een kast tussen hen in en rolde een berg puin naar beneden. De terugweg was voor Yilmaz (35) volledig geblokkeerd.

"Ik zat als een rat in de val. Het was ontiegelijk heet. Mijn handen, alles verbrandde. Die vuurzee was niet te blussen. Ik knokte, maar het ging niet. Dit was het dan, dacht ik bij mezelf en nam afscheid. Ik vroeg me nog af: verbrand ik of stik ik?"

Documentaire
Frans Zwaneveld (42) wist meteen dat zijn collega in levensgevaar was. Het motto - je verlaat met zijn allen de kazerne en je komt met zijn allen weer thuis - ging ineens niet op. "Rot om te zeggen, maar ik dacht: hij komt niet levend naar buiten. Ik kon hem niet loslaten, maar ook niet blijven. Een maat achterlaten - je voelt je zo machteloos. Maar ik moest weg." Hij liet zich op zijn buik vallen en kroop naar buiten.

De minuten die volgden leken voor beiden een eeuwigheid te duren. Yildiz wist met een koevoet een raam in te slaan en ontsnapte aan de dood. Zwaneveld: "Er viel een last van me af. We hebben elkaar beetgepakt, in tranen."

Collega's van kazernes Hendrik en Dirk konden alle elf bewoners met een brandweerladder van hun balkons redden. Ze hadden geen idee wat zich binnen afspeelde. "Wij kwamen tevreden terug op de kazerne. Pas daar hoorden we dat Frans en Kadir naar het ziekenhuis waren," zegt een collega.

Ploeg A was flink van slag. Yilmaz en Zwaneveld, die na de brand even uit dienst zijn geweest, hebben er vaak over gesproken. Yilmaz: "Soms tot midden in de nacht. Elke keer hetzelfde verhaal. Die film blijft afspelen. Dit was bijna mijn einde."

Psychologische hulp
Met stoere taal en harde grappen of even samen een ijsje halen na een heftige brand, verwerken de brandweermannen meestal hun emoties. "Maar echt je emoties tonen, deden we niet," zegt Zwaneveld.

Yilmaz, vader van twee jonge kinderen: "Je kunt die ellende ook niet thuis of op een verjaardag vertellen. Daar loop je niet mee te koop. Dat doet niemand."

Een half jaar later besloot de brandweer - ter evaluatie - een korte documentaire te laten maken over de brand op de Marnixstraat voor intern gebruik. Pas toen kwamen bij Zwaneveld en Yilmaz de emoties los. De mannen, die psychologische hulp krijgen, besloten ook mee te werken aan de documentaire Marnixstraat 117.

Ze hopen dat collega's iets aan de documentaire hebben. Zwaneveld: "We hebben goede helmen, goede pakken, laarzen en onderkleding en zijn goed getraind. We maken goede stappen als het om materiaal en hulpverlening gaat, maar nu moeten we nog praten over de impact van een traumatische ervaring."

Broederschap
Yilmaz: "Het is goed dat dit naar buiten komt. De verhalen van collega's komen nu ook los."

In de ruim vijftien jaar kregen ze, net als andere brandweermannen, behoorlijk wat voor hun kiezen. Zwaneveld: "Reanimatie van kinderen, verkoolde lichamen, dodelijke slachtoffers van verkeersongevallen of rechtsafslaande vrachtwagens, zelfdodingen door ophanging."

Yilmaz: "Je komt dingen tegen die je liever niet ziet, helemaal nu reanimatie een groter deel van ons werk is geworden. Je kijk op het leven verandert. Je staat oog in oog met de dood, je wordt er een ander mens door."

Zwaneveld, vader van drie kinderen, houdt sinds januari een schriftje bij van de klussen waarbij mensen zijn doodgegaan. "Veel mensen beseffen niet welke impact dit vak heeft."

Roeping
Hij merkt dat hij anders te werk gaat. "Laatst was er een brand in Bos en Lommer en moesten er vijf mensen uit het pand worden gehaald. Toen dacht ik: ik ga eerst kijken wat mijn vluchtweg is. Staat er op tweehoog een deur open of kan ik door het dakraam weg?"

Toch, benadrukken ze, hebben ze het mooiste vak. Niets is mooier dan het redden van slachtoffers uit een brandend huis of een geslaagde reanimatie.

Yilmaz worstelde vroeger op hoog niveau. Hij werd in de sportschool door andere brandweermannen op het vak gewezen. "Die broederschap trok me wel, net als het verlenen van hulp aan mensen."

De twee mannen, inmiddels gezworen vrienden, denken niet aan stoppen. Yilmaz: "Je herpakt jezelf. Je wilt verder en dit werk blijven doen."

Zwaneveld: "Dit is mijn roeping: mensen helpen. Al wist ik van tevoren niet dat het zo zwaar was. Maar het kazerneleven is mooi. Het is je familie. Je bent een mensenredder. Bij de brand in de Marnixstraat werd een oude man uit zijn huis gered. Die man klopte mijn collega op zijn schouder. Die ene schouderklop, daar doe je het voor."

2Doc: Marnixstraat 117, 3 april, 21 uur, NPO2.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden