DNA alleen niet genoeg, 'Justitie moet op zoek naar tweede bewijsmiddel'

Met de gevonden DNA-match in de zaak-Vaatstra lijkt de oplossing van de moordzaak dichtbij. Maar alléén de DNA-match vormt geen sluitend bewijs. Dus om tot een veroordeling van de aangehouden verdachte in de zaak-Vaatstra te komen moet justitie met een tweede bewijsmiddel komen.

Just Fontein
De vrijwillige DNA-afname in de zaak-Vaatstra leverde een match op Beeld ANP
De vrijwillige DNA-afname in de zaak-Vaatstra leverde een match opBeeld ANP

'Alleen DNA-bewijs is geen bewijs', vertelt onderzoeker Victor Toom. Hij promoveerde op forensisch DNA-onderzoek en schreef in zijn boek Dragers van Waarheid - twintig jaar forensisch DNA-onderzoek in Nederland onder andere over de zaak-Vaatstra. 'Degene die is opgepakt is op dit moment alleen verdachte. De officier van justitie moet nog met een tweede bewijsmiddel komen.'

Hoogleraar rechtspsychologie Peter van Koppen (Universiteit van Maastricht en VU Amsterdam) verwacht niet dat het vinden van een tweede bewijsmiddel een probleem wordt. 'Dat bewijsmiddel kan een getuigeverklaring zijn die de verdachtmaking bevestigt. Of wellicht wordt bewezen dat de gevonden aansteker bezit was van de verdachte.'

Lange tijd werd het tweede bewijsmiddel relatief gemakkelijk toegekend door de rechter, legt Van Koppen uit. 'Maar sinds enkele jaren is de beoordeling strenger. Toch denk ik dat de kans groot is dat dat tweede bewijsmiddel er komt.'

Begeleidingscommissie
Van Koppen zat in de begeleidingscommissie die de recherche adviseerde in de zaak-Vaatstra. 'We hebben veel overlegd met de autoriteiten in Leeuwarden. De commissie is in het leven geroepen om mee te denken en mee te discussiëren met de politie. In deze zaak is het eigenlijk heel simpel: het DNA dat gevonden is bij Marianne Vaatstra moet haast wel het DNA van de dader zijn. Dat is ook de reden geweest dat er uiteindelijk over is gegaan op dit grootschalige DNA-onderzoek.'

Ter vergelijking noemt Van Koppen de Puttense moordzaak, waarin twee broers onterecht werden veroordeeld. 'Daar was een grootschalig onderzoek zoals in Friesland totaal onzinnig geweest. Op het lichaam van Christel Ambrosius waren DNA-sporen van wel veertig verschillende personen gevonden.'

Foutmarges
Het is de eerste keer zo'n vrijwillige DNA-afgifte is uitgevoerd in Nederland. 'Er is natuurlijk zeer goed nagedacht over de uitvoer', zegt Van Koppen. Hij noemt het niettemin een 'zeer verstandige' stap van justitie om het DNA nogmaals te laten onderzoeken bij het Nederlands Forensisch Instituut. 'Je moet bij dit soort grootschalige onderzoeken altijd rekening houden met foutmarges.'

Onderzoeker Toom acht de kans groot dat het in de zaak-Vaatstra uiteindelijk tot een veroordeling zal leiden. 'Het is een zaak waarvan al veel bewijs is gevonden op het plaats delict. Ze is verkracht en vermoord in een weiland gevonden. De verdachte zal van goeden huize moeten komen om de verdachtmaking te weerspreken.'

'Mijlpaalzaak'
Toom noemt de zaak-Vaatstra een 'mijlpaalzaak'. Het onderzoek naar de moord op Marianne Vaatstra leidde in 2003 al tot de wet DNA-onderzoek waarneembare persoonskenmerken. Toom: 'Daarmee kan worden vastgesteld waar de dader 'waarschijnlijk' vandaan komt, gelet op populatie, geslacht en oogkleur. Dat er nu een verdachte is gepakt door een nieuwe manier van DNA-onderzoek, maakt de zaak alleen nog maar interessanter.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden