PlusPS

Dit zijn de genomineerden voor de Amsterdamse Architectuur Prijs

Wordt het BlackJack in Noord, de Kindercampus Zuidas of toch de al veel geroemde A'DAM Toren? De Amsterdamse Architectuur Prijs (AAP) beleeft zijn tiende editie.

Patch22Beeld Luuk Kramer

Een overgangsjaar. Zo laat de architectuur van 2016 zich het beste omschrijven. De scherpe kanten van de crisis in de bouw zijn eraf, de nieuwe glans moet nog komen. Die balans valt op te maken uit de oogst van de Architectuur Prijs Amsterdam (AAP), die voor de tiende keer wordt uitgereikt.

Organisator is Arcam (Archirectuurcentrum Amsterdam), dat er vanaf 31 maart ook een tentoonstelling aan wijdt in hun gebouw op de Prins Hendrikkade. Op 13 april weten we welk bouwproject in de stad het beste van 2016 is.

Geen uitschieter
De vak- en publieksjury kenden de Gouden AAP vorig jaar toe aan het Noorderparkbad, het zwembad dat later dat jaar ook nog eens werd uitgeroepen tot het mooiste ter wereld. Zo'n uitschieter is er dit jaar niet bij.

Welke conclusie valt te trekken uit de tien genomineerden dit jaar? De jury (publicist Tracy Metz, architect Jeroen van Schooten en hoogleraar Carola Hein) noemde drie trends: het Nieuwe Opdrachtgeverschap, de Groeiende Metropool, en Innovatie & Circulariteit. Dan is er altijd wel een die daaraan voldoet.

Herbestemming en hergebruik, de mode van de afgelopen jaren, lijken over het hoogtepunt heen te zijn, al worden natuurlijk nog steeds leegstaande kantoren omgekat tot woningen of hotels.

Herbestemming
Zoku van Concrete architecten, in gebouw Metropool in de Weesperstraat, is een aardig voorbeeld van herbestemming. De gemeentekantoren zijn onherkenbaar veranderd in long- en shortstay, flexplekken en woonkamers. Maar is het concept vernieuwender dan dat van het Volkshotel? Het groene dak met zijn kassen wellicht.

Wat opvalt aan de genomineerden is dat ze niet staan op IJburg, in West, Zuidoost, de Houthavens of Buitenveldert. Maar dat IJburg niet doordringt tot de erelijst, wekt eigenlijk geen verbazing: het is overwegend middelmaat troef bij de ­woningbouw in de nieuwste uitleg van de stad.

De opening van de Noord/Zuidlijn werpt haar schaduw vooruit: niet de stations (want die zijn nog niet officieel klaar) maar het voorzieningengebouw bij station Noord is doorgedrongen tot de laatste tien. Noord is sowieso sterk vertegenwoordigd met Patch22 (volledig van hout), het woongebouw BlackJack en de A'DAM Toren.

Schatplichtig
Om die A'DAM Toren kon de jury waarschijnlijk niet heen, het ambitieuze initiatief om de voormalige Shelltoren te transformeren tot een verticale amusementstad. Functioneel een aanwinst, architectonisch een schrale metamorfose. De slanke kroon is vervangen door een ­betrekkelijk lomp uitsteeksel dat alleen bij avond genietbaar is.

Variaties op een doos of kubus vormen dit jaar de rode draad bij de genomineerden. Daar vallen de gebouwen in Noord onder, maar ook de Kindercampus en de tijdelijke rechtbank op de Zuidas. Gewelfd, want schatplichtig aan de Amsterdamse School is het complex De Smaragd in de Indische Buurt dat eerder al de Zuiderkerkprijs won. Keurig, maar ook niet meer dan dat.

Buitenbeentjes
Er zijn twee buitenbeentjes in het gezelschap van tien: de verbouwing van de Chanelwinkel door MVRDV in de P.C. Hooftstraat (Crystal Houses, met glazen bouwstenen) en het appartement Amstelloft van WE architecten waarvan de gebogen ramen breken met de rechtlijnigheid van de buren.

Als we mogen gokken op een prijswinnaar, zou dat dit staaltje van collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) kunnen zijn. Al is het alleen maar om aan te tonen dat CPO volwassen is geworden.
Zoals altijd bij een overzicht valt er ook iets te zeuren. Wat ontbreekt, wat had erbij gemoeten?

Smiley van Studioninedots op het Zeeburgereiland was beslist interessanter geweest dan De Smaragd. Wiener & Co op Oostenburg ook, net als de parkeergarage van ­Benthem Crouwel bij de RAI, ondanks de verwijzingen naar de Europarking. De crisis mag dan overwonnen zijn, een architectonisch keerpunt was 2016 in elk geval niet.

www.arcam.nl

AmstelloftBeeld Filip Dujardin

Amstelloft

Amstelloft - tussen Amstelstation en Waternet - heeft eigenzinnige boogvormige ramen, beetje gotisch, beetje Gaudi. Het interieur zit vol vides.

Kindercampus ZuidasBeeld Jeroen Musch

Kindercampus Zuidas

De bureaus Fact en Hund Falk hebben voor de Kindercampus Zuidas twee bouwdelen samengevoegd. De gevel is 'alzijdig' en de kinderen (leeftijd nul tot twaalf) kunnen lekker naar buiten kijken. De houten lamellen scheppen binnen een geborgen sfeer.

Tijdelijke rechtbankBeeld Jannes Linders

Tijdelijke rechtbank

Knap dat deze tijdelijke huisvesting van de rechtbank op de Zuidas, van bureau cepezed, er zo eeuwig kan uitzien en dat de materialen een tweede leven kunnen verwachten.

ZokuBeeld Ewout Huibers

Zoku

Hergebruikte schepping van Arthur Staal. Een luxe type jeugdherberg in de Weesperstraat, in kenmerkende Concretestijl. Symbool voor de nieuwe gezelligheid.

BlackJackBeeld Luuk Kramer

BlackJack

Het woongebouw in de Buiksloterham (Noord) valt op door een balkon of gaanderij rondom. Twee bureaus (BO6, BNB) hebben een casco getekend, waarna de bewoners hun interieur uitwerkten.

Crystal Houses/ChanelBeeld Daria Scagliola en Stijn Brakkee

Crystal Houses/Chanel

MVRDV (Silodam Wozoco) heeft de glazen stenen in Venetië laten fabriceren. Als er dan een barstje in komt: à la. Het gaat om het effect. Niet bedoeld voor massaproductie of herhaling. Buitenbeentje onder de nominaties en dat kan Amsterdam wel gebruiken.

A'DAM TorenBeeld Remko de Waal/ANP

A'DAM Toren

Architect Staals Shelltoren van weleer is zijn oliekleurige spiegelramen en markante bekroning kwijt. Claus van Wageningen (ook paleis van ­justitie) bracht er een ronddraaiend restaurant en dikke uitkijktoren voor terug.

Patch22Beeld Luuk Kramer

Patch22

Volledig in hout uitgevoerd is dit, ook in Noord, een AAP-kandidaat, vanwege de fraai verspringende etages, de V-vormige steunberen in de gevel en de flexibele indeling.

Voorzieningengebouw Noord/ZuidlijnBeeld Jeroen Musch

Voorzieningengebouw Noord/Zuidlijn

Van Mopet architecten, bedoeld voor machinisten en schoonmakers van de Noord/Zuidlijn - om te schuilen of verpozen. Stoer is, gelegen tussen de rijstroken van de Nieuwe Leeuwarderweg, de sokkel van basaltstenen, met daarboven een ­typisch Hollandse kap van cortenstaal.

De SmaragdBeeld Allard van der Hoek

De Smaragd

De Smaragd in de Indische Buurt plooit en glooit mee met zijn omgeving. De Amsterdamse School heeft een waardig vervolg gekregen met een in ­gespikkelde baksteen gehulde gevel. Bewoners mochten meebeslissen over de indeling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden