Uit het archief

Dit waren 20 jaar geleden de plannen voor het Arenagebied

Het Arenagebied krijgt een vierde poppodium en een theater, zo werd dinsdag bekend. Lees in dit artikel uit 1997 terug wat de plannen toen waren voor het gebied, dat moest uitgroeien tot een tweede, ultramodern hart voor de stad.

De bouw van de megastores aan de Arenaboulevard, 1999 Beeld Beeldbank Stadsarchief Amsterdam

Het stadsdeel Zuidoost staat vooral bekend als probleemwijk, maar de plannen voor het gebied rond de Amsterdam Arena moeten daar verandering in brengen. Als het aan de planologen ligt, groeit Zuidoost uit tot het tweede - ultramoderne - hart van de stad.

Het stedenbouwkundig plan, dat de gemeenteraad na zes jaar voorbereiding deze maand krijgt voorgelegd, schetst de toekomstige contouren van het gebied rond de Arena en het bedrijventerrein Amstel III.

Wat begon als een bescheiden winkelcentrum voor de Bijlmermeer, moet na de eeuwwisseling hét uitgaanscentrum van Nederland worden.

Met de megabioscoop van Pathé Cinema's, de muziekhal van Mojo, twee of drie theaters, diverse hotels, een 'entertainment-centrum', 94.000 vierkante meter winkelruimte, veel horeca, hypermoderne kantoortorens en goede parkeervoorzieningen, verwacht de gemeente miljoenen bezoekers uit de wijde regio naar Amsterdam te halen.

Of die droom ooit werkelijkheid zal worden, moet worden afgewacht. Feit is dat het bleke imago van Zuidoost sinds de komst van de Arena langzamerhand meer kleur krijgt.

Maar het lelijke eendje kan pas echt een trotse zwaan worden, waarschuwen de planologen onder aanvoering van stadsontwerper Pi de Bruijn, als gemeente en bedrijfsleven bereid zijn te investeren in kwaliteit, oftewel hoogwaardige gebouwen van toparchitecten en publieksvoorzieningen waarop nu eens niet is bezuinigd.

Aan de infrastructuur zal het niet liggen. In vergelijking met de binnenstad is het centrum van Zuidoost uitstekend bereikbaar met het openbaar vervoer. En met 6700 parkeerplaatsen in het Transferium en in nog te bouwen ondergrondse garages, krijgt ook de automobilist in Zuidoost ruim baan.

De plannen voorzien verder in de nieuwbouw van station Bijlmer, dat net als station Sloterdijk een landelijk verkeersknooppunt moet worden.

Oproep: Wat mist de Arenaboulevard?

Wat kan er beter? Mail uw suggesties naar nieuwsdienst@parool.nl; binnenkort publiceren we een overzicht van uw ideeën.

De bouw van bioscoop Pathé Arena, 1999 Beeld Beeldbank Stadsarchief Amsterdam

Uitgaansgelegenheden
De kern van het centrumgebied is de boulevard, een zeshonderd meter lang en zeventig meter breed voetgangersgebied aan de voet van de Arena.

Niet alleen komen alle uitgaansgelegenheden direct aan deze boulevard te liggen, ook moet 'de strip' de door de spoorbaan veroorzaakte scheiding tussen het oostelijk en westelijk deel van het gebied doorbreken.

Onder de spoorbaan komen ter hoogte van het station winkels, die een verbinding vormen met het winkelcentrum De Amsterdamse Poort aan de andere kant van het spoor.

De boulevard is, zo staat in het plan, het decor van een ultramodern stadscentrum. De vormgeving is navenant: kolossale, futuristische gebouwen, afgewisseld met kleinere kiosken, ambulante handel en terrassen, met steeds wisselende sferen. De afstand van De Amsterdamse Poort tot de toren aan het einde van de boulevard is ongeveer net zo groot als die tussen het Centraal Station en de Dam.

Ten zuiden van de boulevard, zo dicht mogelijk bij het station, is een driehoekig terrein van 125.000 vierkante meter bestemd voor entertainment en cultuur. Zodra de procedures voor de aanleg van een veertienhonderd plaatsen tellende parkeergarage onder de uitgaansgelegenheden zijn afgerond, gaat de eerste paal voor de megabioscoop en de muziekhal van Mojo Concerts de grond in.

Beide voorzieningen - ontworpen door Frits van Dongen van de Architecten Cie. - moeten het gebied ook 's avonds aantrekkelijk maken.

Hoeveel theaters er uiteindelijk komen, is nog niet duidelijk. De gemeente hoopt nog steeds dat Joop van den Ende terugkomt van zijn besluit geen musicaltheater in Zuidoost te bouwen. Mocht hij voet bij stuk houden - en daar ziet het zeker naar uit - dan is de weg vrij voor andere theaterondernemers. Ondanks een eerdere uitspraak van de gemeente dat Van den Ende de laatste was die een 'pionierskorting' zou krijgen, kunnen ook zij de erfpacht voor vijftig jaar afkopen met het symbolische bedrag van één gulden.

Behalve voor het musicaltheater is in het plan ook grond gereserveerd voor nog één of twee theaterzalen. En het stadsdeel onderzoekt of het mogelijk is vlakbij het station een cultureel centrum te bouwen. Daarin zou niet alleen een zaal voor podiumkunsten moeten komen, maar ook ruimte voor activiteiten van de muziekschool, de artotheek en theater Krater.

Glazen koepel
In het hart van de uitgaansdriehoek komt het 'entertainment-centrum', een zestig meter hoge glazen koepel met een discotheek, cafés en restaurants. Verder komen in dit complex kantoren, appartementen en zogeheten woonwinkels.

Ook elders - in het westelijk deel tussen de Holterbergweg en de Haaksbergweg - is een op fun-shoppen gericht woonwinkelcentrum gepland. Het architectenbureau Benthem/Crouwel heeft hiervoor een mall van 65.000 vierkante meter ontworpen. De ondernemers van de meubelboulevard in Diemen hebben al te kennen gegeven graag naar Zuidoost te willen verhuizen.

Direct naast het woonwinkelcentrum komt een kantorenpark, met torens van zestig tot maximaal 150 meter hoogte en een totale oppervlakte van 220.000 vierkante meter. De toren aan het eind van de boulevard is bestemd voor woningen.

Om een zo goed mogelijke vermenging van allerlei functies te bewerkstelligen, is in het oostelijk deel van het plangebied ruimte gereserveerd voor een grootschalige onderwijsvoorziening. Er wordt gedacht aan een nieuw opleidingsinstituut voor beroepsonderwijs.

Alle investeringen bij elkaar zullen naar verwachting vijf- tot zesduizend nieuwe arbeidsplaatsen scheppen. Met de ondernemingen worden afspraken gemaakt om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk banen bij inwoners van Zuidoost terecht komen.

Het stadsdeel heeft de plannen inmiddels goedgekeurd. Als ook de gemeenteraad zich in het stedenbouwkundig plan kan vinden, wordt nog dit jaar een bestemmingsplan opgesteld.

De planning is erop gericht om medio 2000 de bioscopen, de muziekhal, de parkeergarages, het woonwinkelcentrum en een groot deel van de detailhandel gereed te hebben. De bezoekers van wedstrijden voor het Europees kampioenschap voetbal zullen dan rond de Amsterdam Arena geen kale zandvlakte aantreffen, maar een levendig gebied dat model staat voor de stad van de 21ste eeuw.

Meubelboulevard Villa Arena staat aangekondigd, 2001 Beeld Beeldbank Stadsarchief Amsterdam

Amsterdam-Zuidoost is hard op weg de speeltuin van gerenommeerde architecten uit binnen- en buitenland te worden.

De naam Rem Koolhaas ontbreekt tot nog toe in het rijtje, maar met Rob Schuurman (Arena), Sjoerd Soeters (omloop en plintbebouwing Arena), Benthem/Crouwel (winkelcentrum), Frits van Dongen van de Architecten Cie. (megabioscoop Pathé en muziekhal Mojo), Verburg/Hoogendijk en Wintermans (bruggen) en Skidmore Owings & Merrill (kantoortorens) heeft het gebied rond de Amsterdam Arena allengs aan bouwkundig prestige gewonnen.

Deze week is nog een coryfee aan de lijst toegevoegd: de Britse architect Nicholas Grimshaw (1939) heeft de opdracht voor het ontwerp van het nieuwe station Bijlmer gekregen.

De Engelsman is een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de High Tech, een van oorsprong Britse stroming binnen de architectuur die inmiddels in heel Europa school heeft gemaakt.

Hij was ook verantwoordelijk voor de spectaculaire vernieuwing van Waterloo Station in Londen, vertrek- en eindpunt van de treinen die door de Kanaaltunnel rijden. Eerder dit jaar verwierf Grimshaw al de opdracht voor de eerste twee bruggen naar Amsterdams nieuwste woonwijk IJburg. Geen kleine jongen dus, deze constructivist pur sang.

Grimshaw is een purist, die niets moet hebben van ornamenten en tierelantijnen; constructie en materiaalgebruik zijn heilig voor hem. Bij uitstek de man om een station te ontwerpen. Hij heeft daarvoor een budget van tweehonderd miljoen gulden tot zijn beschikking.

Overigens worden alle architecten die in het centrumgebied Zuidoost aan het werk worden gezet, gekozen in overleg met stadsontwerper Pi de Bruijn. Hij moet ervoor zorgen dat de ontwerpen op elkaar worden afgestemd.

Oproep: wat mist de Arenaboulevard?

Al in 1997 was er sprake van de Arenaboulevard als zone voor 24-uursvermaak, met hoogwaardige architectuur, kiosken en terrassen. Anno 2017 moet het een 'Urban Interactive District' worden, met een theater, poppodium en 700 woningen. Wat ontbreekt er volgens u nu op de Arenaboulevard? Wat kan er beter?

Mail uw suggesties naar nieuwsdienst@parool.nl; binnenkort publiceren we een overzicht van uw ideeën.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden