Plus

Dit toestel had ook een Fokker kunnen zijn

Zondagmiddag landt de eerste Embraer 175 van KLM Cityhopper op Schiphol. Daarmee valt na bijna honderd jaar het doek voor de laatste Fokkers van de maatschappij.

De nieuwe Embraer 175+ van KLM op het platfom bij de Embraer vliegtuigfabriek in São José dos Campos in Brazilie. Beeld KLM

De timing is toeval, benadrukt Boet Kreiken nog maar eens. Precies op de dag dat twintig jaar geleden Fokker omviel, spreken we de topman van KLM Cityhopper. Kreiken staat op het punt naar Brazilië te vertrekken om de eerst Embraer 175 op te halen. Het vliegtuigtype dat de komende twee jaar de Fokkers 70 zal vervangen.

"De Fokker is een prachtig vliegtuig," zegt Kreiken. "Zeer stabiel, zeer veilig, enorm betrouwbaar. Maar onze Fokkers 70 zijn meer dan twintig jaar oud. Het is een enorme prestatie om ze zo intensief te gebruiken als wij doen - door ze vier, vijf, zes vluchten per dag te laten maken en ze een half uur na aankomst alweer de lucht in te sturen.

Zuiniger
Vanaf nu vliegt er telkens als een nieuwe Embraer uit Brazilië arriveert een Fokker 70 weg. Sommige zijn verkocht, andere worden gesloopt. Begin 2018 vertrekt de laatste F-70 en is KLM voor het eerst sinds 1920 Fokkerloos.

Om dat te gedenken is van een Fokker 70 een staart afgezaagd. Die wordt in 2018 op een sokkel aan het Stationsplein van Schiphol-Oost neergezet. "Het is echt het einde van een tijdperk, een emotioneel moment."

Vervanging is onvermijdelijk, zegt Kreiken. De nieuwe Embraer 175+ is veel zuiniger dan de Fokker 70, stoot minder broeikasgas uit, is onderhoudsvriendelijker en kan ook nog eens acht passagiers meer vervoeren.

Beenruimte
Reizigers krijgen het bovendien een stuk rustiger en wat ruimer: er staan in de Embraer vier stoelen op een rij, in plaats van vijf van de Fokker en de rugleuningen van de stoelen zijn dunner waardoor meer beenruimte ontstaat.

KLM Cityhopper vliegt sinds 2008 met een familielid van het toestel dat morgen aankomt, de Embraer 190, waarvoor de Fokker 100 aan de kant werd gezet. KLM heeft er nu dertig.

Maar dat de Brazilianen het voor de vervanging van de Fokker 70 weer zouden worden, was helemaal geen uitgemaakte zaak. "We zijn zakenmensen, we sluiten niets uit. We hebben veertien, vijftien maanden gepraat over de vervanging. Samen met onze Franse partner Hop!"

Alle concurrenten, sommige nog oude bekenden uit de Fokkertijd, passeerden de revue. De ene was te klein, de andere kon niet snel genoeg opstijgen, een derde was te laat leverbaar.

Fokker als voorbeeld
De technische overeenkomst met de andere Embraers in de vloot van KLM Cityhopper gaf de doorslag voor de order, die volgens de prijslijst van Embraer 755 miljoen euro waard is. "Zo kunnen vliegers straks zonder bijscholing op al onze toestellen vliegen. De cockpits zijn hetzelfde. De voordelen lopen in de miljoenen."

"Ik heb bewondering voor Embraer," zegt Kreiken. "Ze hebben zich, op basis van krachtige industriepolitiek en kennisontwikkeling die Brazilië in de jaren vijftig en zestig heeft opgezet, zelfstandig opgewerkt tot derde fabrikant ter wereld."

"In die periode hebben ze Fokker altijd als voorbeeld genomen en heel veel van ze geleerd. Er is nog steeds groot respect. Embraer heeft Fokker bijna letterlijk overgenomen."

Ondergang
"Onlangs hebben ze ons, net als veel andere luchtvaartmaatschappijen, gevraagd of we interesse hadden in grotere toestellen die ze wilden bouwen, waarmee ze direct de concurrentie zouden aangaan met Airbus, Boeing en Bombardier."

Dat neigde naar dezelfde fouten die Fokker volgens Kreiken heeft gemaakt. "Doordat Fokker de Fokker 50 én de F-70 én de F-100 ontwikkelde en alle klanten met ieder hun specifieke wensen aannam, hebben ze zichzelf in de problemen gebracht. Dat heeft uiteindelijk tot de ondergang geleid."

Europa's grootste gebruiker
Embraer lijkt de adviezen ter harte te nemen. De plannen zijn inmiddels afgeblazen. Met 47 Embraers is Cityhopper straks de grootste gebruiker in Europa en de derde in de wereld. De maatschappij, een volle dochter van KLM, gebruikt de toestellen om van 57 kleinere bestemmingen in de Europese regio passagiers van en naar Schiphol te vervoeren, waar ze kunnen overstappen op het intercontinentale netwerk van KLM en partners.

Cityhopper speelt daarbij een grote rol in de nieuwe Europastrategie van KLM, waarin veel sneller nieuwe bestemmingen worden toegevoegd. "Toestellen als de Embraer 175 stellen ons in staat om met relatief weinig risico nieuwe bestemmingen uit te proberen. Is het een succes, dan kunnen wij, of KLM zelf, op die basis snel uitbreiden."


- De nieuwe aanwinst van KLM Cityhopper is achttien procent zuiniger dan de Fokker 70 die hij vervangt.

- Een '175' staat voor 44,4 miljoen euro in de prijslijst van Embraer, maar KLM heeft korting gekregen

- Het kleinste toestel in de KLM-vloot kan 88 passagiers vervoeren, de F-70 tachtig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden