Dit schreef Het Parool een dag na de val van de Berlijnse Muur

‘Oost-Berlijn stroomt leeg door ‘open’ Muur’, kopte Het Parool op vrijdag 10 november 1989 een dag na de val van de Berlijnse Muur. Ondersteund met twee indrukwekkende beelden, die het gevoel van hoop, vrijheid en opluchting van de Berlijners lieten zien.

De voorpagina van Het Parool van 10 november 1989. Beeld Het Parool/Delpher

Veertig jaar lang vormde de muur een scheiding tussen Oost- (DDR) en West-Berlijn. Reizen tussen oost en west was niet makkelijk en de verschillen tussen de stadsdelen waren groot. Berlijners hebben jarenlang gewacht tot de Muur zou worden opgeheven. Donderdag 9 november 1989 was het eindelijk zover: de Muur viel. Een historische dag uit de geschiedenis, waar ook Het Parool de dag daarna uitgebreid aandacht aan besteedde.

Dat de Muur fysiek nog aanwezig was, maakte voor veel Berlijners niet uit. Een grote iconische foto waarop te zien is hoe Oost-Berlijners eroverheen klommen, siert de voorpagina. ‘Oostberlijners klommen vanochtend massaal over de Muur bij de Brandenburger Tor,’ luidt het onderschrift. 

Daarnaast, in iets kleiner formaat, een foto van een vrouw die huilt van geluk. ‘Een Oostberlijnse barst uit in tranen, nadat ze vanochtend het westelijk stadsdeel bereikte’, staat eronder.

‘Proefbezoekje’

Het oorspronkelijke idee was dat de grensposten tussen het oosten en westen ‘s morgens (10 november) om acht uur weer zouden sluiten. Dat lukte niet, staat in het openingsbericht van de krant. ‘Oost-Berlijn blijft leegstromen. De grens tussen het oostelijk en westelijk deel van Berlijn die vanmorgen om acht uur weer zou worden gesloten, blijft voorlopig nog open, omdat de grensposten worden overspoeld door burgers die naar het Westen willen.’ Tienduizenden Berlijners maakten, zoals de schrijver van het artikel het noemde, een ‘proefbezoekje’ naar het Westen.

Ook persoonlijke verhalen ontbraken niet in de krant. Journalist Joop Holthuizen was in Berlijn en sprak Klaus Alofs die zich net als vele anderen ook even ‘aan de glitter van het westen vergaapte’. Alofs woonde al zijn hele leven in de Leipzigerstrasse, tegenover Checkpoint Charlie. Bij aankomst in West-Berlijn snelde hij naar een telefoon toe en vervolgens belde zijn zus: “Weet je waar ik ben? Ik sta bij Checkpoint Charlie, maar dan wel aan de goede kant!’. 

En niet alleen op de voorpagina, maar ook verderop in de krant werd de vreugde van de Berlijners getoond. Mensen vierden feest op straat en omhelsden elkaar. Zoals op onderstaande foto ook te zien is: ‘Veel Westberlijners begroetten de bezoekers uit het oostelijk stadsdeel met champagne’.

'Vreugde en ontroering, de Muur brokkelt af'. Beeld Het Parool/Delpher

‘Historisch moment’

Andere landen reageerden enthousiast op de open grenzen tussen de DDR en West-Duitsland. Helmut Kohl, die toentertijd Bondskanselier was, noemde het een ‘historisch moment voor Duitsland’. En ook president Bush van de Verenigde Staten was ‘bijzonder blij’ met het opheffen van de reisbeperking tussen de stadsdelen.

Op de buitenlandpagina staan de reacties van Nederlandse politici. ‘Partijen Den Haag blij met ‘open DDR’, aldus de kop van het artikel. Toenmalig VVD-woordvoerder Weisglas: “Ik ben niet bang voor een Duitse hereniging als zo’n hereniging maar stevig verankerd kan worden in de EG.” En voormalig CDA-Kamerlid Hans Gualthérie van Weezel vertelde: “De Duitse deling is iets onnatuurlijks. Een hereniging lijkt niet te stoppen. We moeten nu met nog groter voortvarendheid doorgaan met de eenwording van Europa.”

Egon Krenz, de Oost-Duitse partijleider die enkele weken daarvoor aantrad, hield vlak voor de val van de Muur een toespraak. De belangrijkste delen daarvan nam Het Parool op in ‘Meningen’, de opiniepagina van de krant, met de kop: ‘Oorzaak vluchtgolf ligt in de DDR zelf’. Kreuz zei onder meer: “Wij mogen de invloed van de tegenstander, zijn bedoelingen en zijn campagne tegen het socialisme in de DDR niet onderschatten. Maar we moeten toch toegeven, dat we de echte oorzaken in ons eigenland moeten zoeken.” 

Hamer en beitel

En ook in het hoekje onderaan het artikel op de opiniepagina staat wederom een iconische foto van 9 november 1989. Voor de Berlijners kon de muur niet snel genoeg worden gesloopt. Sommigen begonnen de dag zelf al, zoals de jongeman op de foto. “Met hamer en beitel probeert een jonge Berlijner de Muur tussen West- en Oost-Berlijn bij de Brandenburger Tor ‘af te breken’. Een kenmerkend beeld van de vreugdeviering, de afgelopen nacht.”

Het is mogelijk om de hele krant van 10 november 1989 online te lezen. Dat kan hier.

Een jonge Berlijner probeert de muur af te breken. Beeld Het Parool/Delpher
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden