Plus

Dit bankje in De Pijp is een bedevaartsoord voor influencers

In de Frans Halsstraat in De Pijp is een bankje met daarachter een muurschildering uitgegroeid tot een bedevaartsoord voor Instagram-influencers. 'Wij komen niet naar Amsterdam voor Van Gogh.'

Maudi (17) uit Haarlem en Felicia (17) uit Zwanenburg. Beeld Sanne Zurné

Vanaf zijn balkon zit de overbuurman van wat iemand op Tripadvisor een super cool photo opportunity noemt, te vertellen over giechelende meisjes die bijna dag en nacht voor zijn huis in de Frans Halsstraat staan. Op datzelfde moment komen Diana (23) en Irene (21) uit Zuid-Korea aangelopen. De blik op hun telefoons gericht, wat doet vermoeden dat ze Google Maps volgen naar wat iemand anders op Tripadvisor definitely the best thing noemt van een bezoek aan Amsterdam.

Het is zes graden - best fris - maar zodra ze op hun bestemming arriveren, doet Diana haar jas uit. Ze kijkt of haar zwart-witgeblokte pet met gigantische zwarte pom goed zit en neemt dan plaats op het bankje. In rap tempo volgen verschillende poses. Binnen een paar minuten neemt Irene tien, twintig, misschien wel dertig foto's van haar oudere zus op het houten bankje.

Uiteraard gaat Diana ook languit liggen. Ogen dicht, voeten op de rand. Op de achtergrond de witte bakstenen muur met daarop de grote zwarte rechthoek - gemaakt met acrylverf van kunstenaarswinkel Van Beek om de hoek - waarop witte, cursieve en steeds groter wordende kapitalen zijn uitgespaard:

WAKE ME UP
WHEN I'M
FAMOUS

In Pisa poseren mensen leunend tegen de scheve toren, zodat het lijkt dat ze voorkomen dat ie omvalt. In Londen lopen toeristen in gelijke tred over het zebrapad van Abbey Road. In New York doen toeristen alsof ze het Vrijheidsbeeld tussen hun vingers fijnknijpen. En in Amsterdam gaan toeristen blijkbaar op het Wake Me Up When I'm Famous-bankje zitten.

Rijen toeristen
"Ik wacht alleen nog op de dag dat iemand er in zijn pyjama gaat liggen," becommentarieert de overbuurman vanaf zijn balkon. Hij stelt zich voor als Robert en vertelt dat het nu nog meevalt met de drukte. Vooral in de zomer staat er vaak een behoorlijke rij. En het kan even duren voordat de volgende aan de beurt is, omdat veel toeristen een paar keer van outfit wisselen. Robert vindt het allemaal wel vermakelijk. Hij is dus niet de buurtbewoner van de blauwe verfbom, die eind vorig jaar tegen het muurschildering werd gegooid? "Nee, dat zeker niet."

Diana (23) en Irene (21) uit Zuid-Korea Beeld Sanne Zurné

Terwijl Diana vertelt dat de muur naar haar generatie schreeuwt omdat het so very sassy is en zusje Irene toevoegt dat het fijn is dat ze zelf geen onderschrift hoeft te bedenken bij de foto, heeft Irene (24) uit Asturië, Spanje, plaatsgenomen op het bankje. Op de vraag hoe ze van het bestaan van dit bankje wist, blijft ze een paar tellen stil en rolt nog net niet met haar ogen. "Ik ken dit van Instagram, natuurlijk."

Binnen een uurtje, op een willekeurige vrijdagmiddag rond lunchtijd, poseren achttien mensen op het bankje. Het zijn opvallend veel jonge vrouwen in modieuze kleding die bijna allemaal hun jas uitdoen voor de foto's, want één foto is nooit genoeg. Licht en perspectief moeten kloppen, net zoals de make-up, het haar, de glimlach of serieuze blik, het bewust wel of niet in de camera kijken en een handvol andere variabelen.

Maudi (17) uit Haarlem en Felicia (17) uit Zwanenburg studeren om de hoek, en gaan op vrijdagmiddag vaak - met een ijskoffie in de hand - op zoek naar dit soort insta-spots. "Als je een paar dagen niets hebt gepost, begint de tijd te dringen. En dit hebben we echt overal voorbij zien komen," zegt Maudi. Even later staan Beilie (37) en Jing (31) uit Sjanghai, China, bij het bankje. "Dit is ook very famous op de Chinese social media."

Serena (31) uit China Beeld Sanne Zurné

Sarah (22) en Cléophée (21) uit Reims, Frankrijk, zagen het op de Instagram-feed van een vriendin. Victoria (16) en Hugo (14) kennen de muurschildering weer van een influencer en deze foto is totally het hoogtepunt van hun reis. "Wij komen niet naar Amsterdam voor Van Gogh, maar voor dit soort plekken. Zo gaat dat tegenwoordig," roept hun moeder vanaf een huurfiets.

Even later staat iemand van een Amsterdams popcornmerk met dozen popcorn in haar handen voor de muur. "Even content creëren voor de socials," zegt ze.

Lichtval
Het is een wonderlijk mooie plek voor een foto, ook zonder de muurschildering. Zou het de roze verf op het huis ernaast zijn? De prachtige bomen langs de smalle straatjes? De auto's die dankzij een herinrichting van de straat zijn verdwenen? En dan ineens zie je het. Het is de zon die door een gat in de 19de-eeuwse gevelwand schijnt en voor een prachtige lichtval zorgt.

Irene (24) uit Asturië, Spanje met haar zus Covadonga (22). Beeld Sanne Zurné

De muur waarop de tekst is aangebracht is slechts een meter of tweeënhalf hoog, met een plat dak erboven. Links en rechts zijn de woonblokken vier verdiepingen hoog. Het originele bouwwerk werd in november 1945 gesloopt, nadat het tijdens de oorlogsjaren in een bouwval was veranderd omdat al het hout uit het pand was opgestookt. Zo is zelfs bij de meest recente Amsterdamse toeristenattractie, populair bij de voorhoede van de 21ste-eeuwse toerist, de oorlog niet ver weg.

Dit niet volgebouwde stukje grond, midden in een populaire wijk, maakt de locatie niet alleen aantrekkelijk voor instagrammers. Het 'gat in de Pijp' schreeuwt om aandacht van projectontwikkelaars.

"Er is een periode geweest dat er om de twee weken iemand aanklopte of een brief in de bus deed met een waanzinnig aanbod, maar inmiddels weten ze dat we geen interesse hebben," zegt kunstschilder en beeldhouwer Jurriaan van Hall (56). Hij kocht het hoekpand en de naastgelegen loods in de jaren negentig, en gebruikt de ruimte sindsdien als atelierwoning. Want ook in de woning is de lichtval prachtig.

The Wall Gallery
Ruim twintig jaar geleden schilderde Jurriaan voor het eerst een tekst op de muur: Wir haben es Gümüst! Een steunbetuiging aan Zekeriya Gümüs, de Turkse kleermaker van verderop in de straat, die in 1997 het land werd uitgezet. Vele jaren later was de muur weer wit, totdat Jurriaan en zijn zoon Rinus (26) - ook kunstenaar - in 2013 besloten er een 'open canvas' van te maken. The Wall Gallery noemden ze het project, waarbij om de zo veel tijd een nieuwe slogan op de muur zou moeten verschijnen.

Victoria (16) uit Madrid met haar ouders. Beeld Sanne Zurné

Making art means creating new problems for imaginary solutions, stond er eerst. Niet zo heel veel likes. Wake me up when I'm famous schilderde Rinus er woensdag 24 juli 2013 op. Een ontelbaar aantal likes.

De slogan bestond al, maar het design dat Rinus voor de muur maakte, heeft zich aan de tekst gehecht. Niet alleen is de muur in zes jaar tijd populair geworden bij toeristen, maar online is de muurschildering een heel eigen leven gaan leiden: voor veertien euro bestel je op AliExpress een Wake Me Up When I'm Famous-douchegordijn en via de site Eazywallz is een muurposter van het Amsterdamse ontwerp te bestellen, tot 365 centimeter breed.

Er zijn mokken, kussenslopen en T-shirts te koop met afbeeldingen van de muur in de Frans Halsstraat. En Paula Rallis, een Amerikaanse influencer, heeft in haar woonwinkel in Greenville, South Carolina, een replica van de muur gemaakt met haar eigen hashtag eronder.

"Vanaf dag één deed deze tekst het zo goed, dat we hem nooit meer hebben veranderd," zegt Rinus. "Ik zie het ook als een motto voor deze tijd, voor mijn generatie. Iedereen wil beroemd worden, maar zonder er al te veel moeite voor te doen. En via social media lijkt dat binnen handbereik.

Jurriaan: "Dat er hier vervolgens complete cameraploegen voor de deur staan om de muur te filmen, voegt alleen maar toe aan de ironie."

Rinus: "En die ironie interesseert ze niets. We zien hier soms mensen met honderdduizenden volgers op de bank zitten, die foto's maken met gesponsorde kleding aan. Die influencers trekken vervolgens weer meer mensen naar de muur."

Verfbom
"Een keer heeft iemand er you'll sleep forever naast geschreven," zegt Jurriaan. Dat was wel een goede, die hadden we misschien gewoon moeten laten staan. Dat het reacties uitlokt, maakt het ook wel weer interessant. Rinus: "Zoals toen de blauwe verfbom werd gegooid. Die vlek was eigenlijk ook best mooi."

De verfbom. Rinus laat op zijn telefoon het filmpje zien dat zijn vader hem eind vorig jaar stuurde. Het filmpje begint met een serie blauwe voetstappen op donkere klinkers: het spoor van de dader. De voetstappen gaan over in een grote plas blauwe verf naast het bankje, waarna de camera de muurschildering in beeld brengt. Wake me up whe...staat er, tot het punt waarop een sierlijke klodder blauwe, druipende verf de rest van de tekst verbergt.

Het is gissen naar de dader, maar de reden ligt voor de hand: de overlast die de stroom toeristen veroorzaakt in een snel veranderende buurt.

Zo staan er om de hoek elke dag rijen voor restaurant The Avocado Show, en zijn verderop hippe, kleurrijke acai bowls te bestellen bij Rainbowls. En nu de buurt autovrij wordt, en de parkeerplekken binnenkort worden opgevuld met nog meer groen, is de verwachting dat er alleen maar meer toeristen door de buurt zullen dwalen - telefoon in de hand, op zoek naar nog meer fotomomenten. "Toen ik de muurschildering ging herstellen, werd ik door iemand echt de tyfus gescholden," zegt Rinus.

Bankje kwijt
Hoe lang ze de muurschildering nog laten staan, weten Jurriaan en Rinus niet. Het is vermakelijk dat ze met een muurschildering die er binnen één dag op zat veel meer mensen bereiken dan met de schilderijen en beelden die ze maken. Wel ergert Rinus zich aan de online handel die is ontstaan van spullen met zijn afbeelding erop, zonder dat hij als maker wordt genoemd.

"Mensen liften mee op de bekendheid, zonder de credits te geven. Vorig jaar hingen er zelfs T-shirtjes met dit ontwerp te koop op de Albert Cuyp."

Rinus heeft onlangs een bordje geplaatst op het bankje, waarop staat dat hij en zijn vader de makers zijn van het werk. Binnen een week probeerde al iemand het bordje te stelen.

De grootste frustratie is misschien nog wel dat de familie hun bankje niet meer kan gebruiken. Jurriaan: "Wij zaten hier in de zomer vaak buiten te eten, maar als we dat nu doen, worden we met de nek aangekeken door toeristen. Dan zie je ze ronddwalen, en na een tijd durven ze te vragen of ze er even bij mogen voor een foto."

De collectie onlinehandel is divers: van kussensloop tot koffiemok. Beeld /
Kunstenaars Jurriaan en Rinus van Hall (vader en zoon) op hun Insta-famous bankje in de Frans Halsstraat Beeld Sanne Zurné
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden