Plus

Directeur OSB: 'Achtstegroepers zijn te jong voor selectie'

Tegen de stroom in en soms als luis in de pels streed Saskia Grotenhuis voor de brede school, de brede brugklas en kansengelijkheid. Nu gaat de directeur van de Open School­gemeenschap Bijlmer met pensioen.

Beeld Lin Woldendorp

Een testament heeft ze gemaakt, als afscheid. Saskia Grotenhuis (66) is van de no nonsense, maar af en toe is een groot gebaar op zijn plaats. Na ruim tien jaar aan het hoofd van de Open Schoolgemeenschap Bijlmer (OSB) wil ze niet weggaan zonder nog een keer haar stempel te drukken.

In het testament: voer de brede-brugklas­bonus in. Beloon scholen die kinderen de tijd geven om een niveau te kiezen, in plaats van de jonge achtstegroeper al voor te sorteren op een verdere carrière als mbo'er, hbo'er of academicus. Tot aan de minister van Onderwijs krijgt ze gehoor, maar concrete stappen zijn nog niet gemaakt.

Grotenhuis was als nieuwe directeur in 2008 op het OSB een vreemde eend in de bijt. Ze had geen managementervaring en nog nooit op een school gewerkt. Jaren was ze ambtenaar bij de gemeente Amsterdam, daarvoor werkte ze aan de universiteit.

Maar nadat ze met Felix Rottenberg en journalist Margalith Kleijwegt in 2006 de problemen rond vmbo-school Calvijn met Junior op de kaart had gezet en probeerde aan te pakken, lonkte het onderwijs.

Toenemende segregatie
Als er iemand is die de afgelopen jaren kritisch naar de politiek en andere schoolbestuurders keek, was het Grotenhuis wel. "Schoolbesturen zeggen altijd dat ze het voor de kinderen doen, maar soms lijkt het belang van hun organisatie groter."

Als directeur van een éénpitterschool was ze automatisch ook schoolbestuurder. Zo zat ze bij de overleggen van het Osvo, de vereniging van Amsterdamse schoolbesturen. Daar pleitte zij voor brede brugklassen, latere selectie, kansengelijkheid en het bestrijden van ­segregatie. Ze vond dat andere besturen vooral bezig waren met elkaar te beconcurreren. Langzaam maar zeker verandert die cultuur.

Met 1531 leerlingen hoort het OSB bij de grootste scholen van de stad. Het is een diverse school, die opvalt door de tweejarige brugklas waar leerlingen van vmbo-basis en -kader, mavo, havo en vwo door elkaar zitten. "Het maakt het werk van een leraar in de onderbouw het zwaarste wat er is, maar het is belangrijk om alle kinderen ­dezelfde kansen te geven."

Ze gelooft er heilig in, al ziet ze bij andere scholen in de stad de afgelopen tien jaar een beweging naar minder breed: steeds meer scholen worden categoraal, bieden nog maar één of maximaal twee niveaus aan in een brugklas of ­stoten hun vmbo-afdeling af.

Ze kan zich boos maken over het gebrek aan actie van gemeente en schoolbesturen tegen de toenemende segregatie in de stad. Ouders en kinderen kiezen hun school vaak op kleur en ­niveau.

"Niemand neemt daarin zijn verantwoordelijkheid. De gemeente wijst naar de schoolbesturen, de schoolbesturen naar de ouders. Maar de ouders iets verwijten is te makkelijk. Zij kiezen op basis van het aanbod."

Stimuleer nu de scholen die wel alle niveaus aanbieden en zo laat mogelijk selecteren, vindt zij.

En zet in op een stevige positie in een buurt. Al kan ook het OSB daar nog aan werken. Nog steeds gaat 70 procent van de havo-vwo-leerlingen in Zuidoost naar scholen buiten het stadsdeel. Dat moet anders, vindt Grotenhuis. "Het is zonde als leerlingen de buurt uit fietsen, terwijl er een goede school om de hoek is."

Gewend aan diversiteit
Het idee van alle niveaus bij elkaar werkt alleen als alle niveaus goed zijn vertegenwoordigd. "Een vmbo'er leert van de uitleg van een vwo'er en andersom leert die ook beter door het geven van uitleg," pareert ze de kritiek dat makkelijk lerende kinderen beter af zijn op een gymnasium.

"Je ontwikkelt je hier echt meer dan op een ­categorale school. Want je leert door te zien dat andere kinderen er andere strategieën op nahouden. Als we in de toekomst voor steeds ingewikkelder vraagstukken komen te staan, hebben we burgers nodig die creatief kunnen denken en gewend zijn aan diversiteit."

Kinderen van tegenwoordig denken te vaak 'ik ben dom' of 'ik ben slim', vindt ze.

"Laat ze inzien dat er verschillen zijn, dat maakt van hen empathische mensen die beter voorbereid zijn op de toekomst. Ik gun Amsterdam deze leuke jonge mensen."

Zelf gaat ze nu met pensioen, maar helemaal stil zitten is niets voor haar. "Eerst maar eens een pelgrimstocht doen en afkicken. Daarna ga ik vast weer wat doen."

Diemen

Op de valreep van haar pensionering probeert Saskia Grotenhuis nog een nieuwe school van de grond te krijgen: het OSD. Diemen wil al langer een eigen middelbare school en polste onder de inwoners of er animo voor was. Die bleek groot. Vervolgens is het OSB in dat gat ­gesprongen. De plannen zijn vergevorderd, er zijn al informatiedagen gehouden. Als voor 15 februari minimaal 75 leerlingen voor het OSD hebben gekozen, van wie minimaal 50 procent havo-vwo-leerlingen,
dan gaat de school door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden