Plus PS

Directeur Gay Pride: 'Wij zijn geen sprinkhanen die even neerstrijken'

'Wat is er mis met een feestje?' Amsterdam viert de 21ste editie van de Gay Pride, die volgende week wordt afgesloten met de wereldberoemde botenparade. Directeur Lucien Spee (49): 'Wij zijn geen sprinkhanen die hier even neerstrijken. We zijn er altijd.'

Lucien Spee Beeld Peggy Kuiper

"Ik had op mijn 26ste een vriendin," zegt Lucien Spee. "Totdat ik heel erg verliefd werd op haar broer."

Belde hij zijn moeder: "Zeg ma, ken je Goretti nog?"

Spee: "Ze dacht dat ze zwanger van mij was, dus ik zeg: nee, zo erg is het niet. Ik heb nu een relatie met haar broer. Dat was voor haar een hele opluchting, want ik ben de jongste van een gezin met drie broers en ze wilde niet van mij als eerste oma worden."

Zijn streng katholiek opgevoede vader zei: "Nooit gedacht dat ik een schoonzoon zou krijgen, maar de wonderen zijn de wereld nog niet uit."

Vriendjes, vriendinnetjes. "Daar hebben ze tegenwoordig een mooi nieuw naampje voor," zegt Spee. "Seksueel ­fluïde."

Hoe boos was die vriendin?
"Die begon te lachen. Ze nam het vooral haar broer kwalijk. Hem zie ik niet meer, haar wel. Dan is het nog altijd heel leuk."

Zijn eigen homoseksualiteit heeft hem eigenlijk nooit zo geboeid, zegt Spee. Het was, hoe zal hij het eens netjes omschrijven, 'niet zijn ding'. Hij had een vriend.

Of een vriendin. Nou en?

Toen hij zich in 2011 meldde voor een bestuursfunctie bij ProGay, destijds organisator van de Pride, zei hij tegen zijn voorganger Irene Hemelaar: "Ik ben een homofiel."

Spee: "Ze schrok enorm. Homofiel is een ziekte! Dat moet je nooit zeggen! Het was gewoon de allereerste keer dat mij bij een sollicitatie gevraagd werd naar mijn geaardheid. Ik zei: jullie strijden er toch tegen dat je zoiets mag vragen? Maar ik heb veel van Irene geleerd: de juiste terminologie gebruiken bijvoorbeeld. Dat was ik helemaal niet gewend."

Als het u allemaal zo weinig boeide, waarom wilde u dan in het bestuur van ProGay?
"Ik was vrijgezel, verdiende genoeg geld en wilde eens wat terugdoen voor de maatschappij. Ik was al eerder actief geweest op het gebied van mensenrechten en ik dacht: daar kan ik op een leuke manier mannen ontmoeten. Sla ik twee vliegen in één klap."

Nu bent u keurig getrouwd.
"Sinds een jaar heet ik Lucien Spee de Castillo Ruiz."

Mooie naam.
"Ik heb nu echt gekozen voor een homoseksueel leven. Ik geloof zo erg in deze relatie, dat ik voor het eerst denk: met deze man, Victor, kan ik monogaam oud worden."

U bent romanticus!
"Ik zag hem tijdens de Curaçao Pride. Het sloeg in één keer in. Onze blikken kruisten elkaar en zonder een woord te wisselen, wist ik: dit is hem."

Dit begint nu toch wel te klinken als een heel slechte aflevering uit de Bouquet­reeks.
"Ik zei tegen hem: met jou ga ik trouwen. Hij deed nog een kwartiertje moeilijk, toen gaf hij toe dat het klopte wat ik voelde. Ik dacht nog wel: Jezus, hij is 22 jaar jonger, hoe gaat dat over 20 jaar als ik 70 ben? Mijn vader zei: ga het nou eerst eens gewoon doen. Op Aruba heb ik hem ten huwelijk gevraagd."

Op de knieën zeker?
"In de branding."

Vond u het niet ontzettend burgerlijk om te trouwen?
"Heb ik altijd gevonden, ja. Maar mijn man geloofde nog wel in het sprookje en hij is de man die ik gelukkig wil maken. We zijn wel eerst even langs de notaris gegaan om de huwelijkse voorwaarden te regelen. Victor dacht: ik ben met niks gekomen, hoezo moet ik hier een testament maken?"

En nu? Kinderen?
"Nee zeg, ik word 50! Het was wel het eerste wat ik Victor vroeg: wil jij kinderen? Vroeger wilde ik wel graag kinderen, maar toen ik eenmaal 35 was, moest ik er niet meer aan denken. Ik heb zelf altijd jonge ouders gehad."

Uw man komt uit Venezuela.
"Victor zat als economisch vluchteling op Curaçao. Hij stuurde maandelijks honderd dollar naar zijn familie om ze in leven te houden. Nadat ik hem had gevraagd, moest hij naar zijn land om de ­procedure voor toelating in Nederland in gang te zetten."

'We zijn er altijd, alleen laten we dat één keer per jaar even goed zien' Beeld Peggy Kuipers

"Hij dacht: hoe ga ik dit mijn ouders vertellen? In de keuken vroeg hij aan zijn moeder: hoe zou je het vinden als een van je kinderen homoseksueel is? Ze zei: ik zet hem met zijn billen op het fornuis. Toen heeft hij het er maar bij gelaten."

Moeders weten dat toch gewoon?
"Op straat werd hij bekogeld met ­stenen. Mijn man kan weleens een beweginkje maken, waardoor hij voor homo wordt aangezien. Maar in dat soort macholanden geldt: zolang je het er niet over hebt, bestaat het niet."

"In Nederland trouwden we op Roze Zaterdag voor het begin van de Europride om vijftien jaar openstelling van het burgerlijk huwelijk te vieren. In het openbaar. Binnen 24 uur was zijn familie op de hoogte. Het was de tijd van de aanslag op een homoclub in Orlando. RTL Nieuws vroeg ons waarom wij op dat moment zo nodig met zijn tweeën op een podium moesten gaan staan. Dat fragment werd internationaal opgepikt en in Venezuela door zijn tante bekeken."

"Zijn vader, een kolonel in het leger, heeft hem ritueel begraven. Hij heeft een week gejankt en treurmuziek gedraaid. Op een gegeven moment moest Victor weer naar huis, want een huwelijk geeft nog niet meteen het recht om hier te blijven. Zijn moeder zei tegen haar man: jij hebt misschien je kind begraven, maar dat van mij leeft nog. Of je geeft hem een hand of je vertrekt. Hij heeft voor het laatste gekozen en ze zijn gescheiden. Die familie heeft grote offers gebracht voor ons ­huwelijk."

Leidde hij in Venezuela een stiekem homoleven?
"Volgens mij heeft hij voor mij twee vriendjes gehad, maar het is in Venezuela nooit in zijn hoofd opgekomen uit de kast te komen. Hij heeft vier jaar op de priesteropleiding gezeten, dan weet je het wel."

Wanneer hij naar zijn Venezolaanse man kijkt, zegt Spee, realiseert hij zich goed dat hij in een paradijs woont. Zelf had hij een mooie jeugd in Zuidoost. Eén van de eerste Bijlmer Boys, zegt hij tevreden. "Op het Augustinus College was ik voorzitter van de leerlingenraad. Werd me gevraagd hoe het was om daar als blanke tussen al die zwarten te zitten. Of je daar een achterstand door opliep. Nou, ik heb er een heerlijke tijd gehad."

Hij groeide op met twee broers en een oom. Moeder en oma waren bijna tegelijkertijd zwanger. Toen de jongen op zijn zeventiende totaal onhandelbaar bleek te zijn, zei Spees vader: stuur maar naar ons, ik ben toch al drie pubers aan het opvoeden. Rijk geworden op de effectenbeurs, woont die oom nu in Zuid-Afrika.

Broer Edwin is tegenwoordig directeur van de Mentelity Foundation, vernoemd naar diens vrouw Bibian Mentel, de paralympische snowboarder die onlangs voor de negende keer door kanker werd getroffen. Broer Etienne is directeur van het Friendship Sports Centre in Noord en eigenaar van sportpark Amstelborgh/Borchland.

Jeugdfoto Lucien Spee Beeld Privé

"De machoman van de familie," zegt Spee. "Homofoob is een groot woord, maar hij heeft er heel lang mee geworsteld. De Gay Pride? Dat was aapjes kijken. Dat vond hij nergens voor nodig. Toen zijn vrouw secretaris werd van onze kunstcommissie zei ze tegen hem: je kan me wat, we blijven deze zomer in Nederland en jij moet mee als mijn partner. Sindsdien is hij om."

U kent de kritiek op de Gay Pride: het is alleen nog maar een feestje.
"Wat is er mis met een feestje? Waarom zouden wij moeten huilen dat wij homo zijn? Zo'n jongen uit de provincie, the only gay in the village, die met zijn hele familie naar Amsterdam komt. Hij op de boot, zij met koelboxen langs de kant om naar hun neefje te zwaaien en ook nog even naar Viola Holt. Hoe mooi is dat?"

Ik bedoel: een feestje voor hetero's.
"Ook zo'n non-issue. We raken de basis kwijt. Hoezo? In alle moeilijke landen waar nu Prides ontstaan, zijn het hetero's die het voor hun homovriendjes opnemen. En hoe hebben we hier in de Tweede Kamer telkens een meerderheid gekregen als het ging om homorechten? Toch echt door de hetero's."

De Reguliersdwarsstraat wil af van het etiket 'homostraat'.
"Tja, de Rue de Vaseline is niet meer."

De ondernemers weigeren nog mee te betalen aan de roze straatfeesten.
"Dat roepen ze al vijf jaar. In werkelijkheid spelen ze een heel vervelend spel over onze rug heen. Na de ramp bij de Love Parade in Duisburg, in 2010, waar duizenden mensen in de verdrukking kwamen, moest de Reguliersdwarsstraat als eerste in de hekken. Dat willen ze niet, want dat geeft gedoe en kost 25.000 euro. Dus nu laten ze die straatfeesten spontaan ontstaan, zodat ze er wel aan kunnen verdienen. Dat is levensgevaarlijk."

De binnenstadbewoners klagen ondertussen steeds luidruchtiger over overlast.
"Dat je denkt: mensen, mensen."

Hebben ze geen punt?
"Weet je, de mensen die het fijn vinden dat we er zijn, dienen geen bezwaarschriften in. Die hoor je nooit, maar de meerderheid van de stad vindt het gewoon een prachtig evenement. Dan zeggen ze: één keer per jaar strijken jullie neer in onze buurt. Alsof we sprinkhanen zijn. Daar word ik zo boos over. We zijn er altijd, alleen laten we dat één keer per jaar even goed zien."

"En kijk naar die bezwaarschriften: die gaan over rolkoffertjes en Airbnb. Ze misbruiken ons om te klagen over de drukte in de stad."

Nederland is truttiger geworden, vindt Spee. "In de jaren negentig zat Zandvoort vol met topless vrouwen. Nu doet niemand dat meer. Die vertruttingstendens zie je ook bij homo's. Lekker thuis op de bank."

Toen zijn moeder hoorde dat hij homo was, dacht ze: o jongen, waar begin je aan?

Spee: "Ze was bang voor de negatieve reacties. Mijn ouders zaten in de mode. Veel van de ontwerpers met wie ze werkten waren homo. Die hadden nogal wat meegemaakt. Tot 1971 werd homoseksualiteit hier nog als geestesziekte gezien. Maar als ik opnieuw geboren zou worden, zou ik weer homo willen zijn. Ik heb een heel leuk leven. Misschien wordt er achter mijn rug wat gezegd, maar ik ben nog nooit uitgescholden."

Wellicht omdat u er niet zo uitgesproken uitziet?
"Wat is dat? Moet ik met mijn handjes omhoog lopen? Als ik met mijn man op straat loop en ik heb zin om hem een knuffel te geven, dan krijgt hij een knuffel. Dan ga ik niet eerst om me heen kijken of ik in een buurt ben waar dat niet kan. Misschien heb ik geluk. Ik ben ook niet zo'n handje-in-handjeloper."

Waar woont u?
"In Bos en Lommer. De Fatima's achter de kassa bij Albert Heijn waren vorig jaar de eersten om ons van harte te feliciteren met ons huwelijk."

Toch heeft uw moeder gelijk: er is veel antihomogeweld.
"Volgens de politie zijn in Amsterdam twee à drie incidenten per dag. Onderzoek van het COC heeft uitgewezen dat ruim 60 procent van de homo's in Amsterdam op straat geen genegenheid meer durft te tonen. Maar als homo op Urk heb je het ook niet zo fijn, hoor. Ik weiger te geloven dat het iets te maken heeft met geloof. Het is de machocultuur. Vriendjes die geen hand geven als ze elkaar tegenkomen, maar een low kick. Het heeft met opvoeding te maken."

"Ik heb politiewoordvoerder Ellie Lust gevraagd: wat maakt geweld nou anti-homogeweld? Was de buurman ook weggepest als hij geen homo was geweest, of is het gewoon een heel vervelende buurman? Je weet het niet."

Bij de aankondiging dit jaar zei u dat het de Pride van de zware statements zou worden.
"We hebben dit jaar een zelfmoord­preventieboot. Want we zitten nu wel te doen alsof het allemaal geen probleem is om hier uit de kast te komen, maar het percentage zelfmoorden onder homoseksuele, lesbische en transgenderjongeren is vijf tot zes keer zo hoog als onder heterojongeren."

'Ik ben nog nooit uitgescholden, maar misschien heb ik geluk' Beeld Peggy Kuipers

"We gaan ook weer aandacht vragen voor Iraanse homo's die naar hun land dreigen te worden teruggestuurd en we hebben een boot met het motto: make America gay again. Voor het eerst dit jaar vaart Scouting Nederland mee. De internationale organisatie van scouting heeft twee jaar geleden homoseksuelen verboden nog langer leiders te zijn. Daar zijn ze in Nederland heel boos over geworden."

Waarom kost een boot op de Canal Parade 30.000 euro?
"Er zijn er ook van honderd euro."

Vorig jaar mocht Het Mandje niet meevaren, de oudste homokroeg van de stad.
"De eigenaresse kreeg van ons wel vijfduizend euro om haar podium op de Zeedijk neer te kunnen zetten. Het is toch niet zo erg om een keer een jaartje over te slaan? Dit jaar zijn ze wel weer door de ballotage gekomen."

"Weet je, er zijn ook veel rijke homotoeristen die naar Amsterdam komen en een keertje willen meemaken hoe het is om op zo'n boot te staan. Die kunnen dit jaar bij hotel W een kaartje kopen voor honderd euro. Daar ontstaat dan weer vreselijk veel ophef over, maar hotel W was wel het bedrijf dat de Amerikaanse beweging heeft gefinancierd om het homohuwelijk erdoorheen te krijgen."

U zegt: de kritiek is kleinzielig.
"Ach, het hoort er een beetje bij. En er slipt ook echt weleens wat tussendoor. Een paar jaar geleden hadden we goody bags. Daar zat Go Tan mihoen in. Niemand wist waarom. Maar wat is commercieel? In het contract met sponsoren staat dat de verkoop van tickets nooit meer mag opleveren dan de kosten om de boot te laten varen."

"Mensen die dat beweren dat de sponsoren voor ons in de rij staan, nodig ik ook graag uit om voor ons de werving te doen. We hebben in de parade van tachtig boten acht plekken van 30.000 euro. Daar heb ik er dit jaar maar zes van kunnen vullen."

Hoe komt dat?
"Wij blijven een nichemarkt. Nog geen 7 procent van de bevolking is lgbti. Dat is niet interessant voor grote bedrijven. Het belang van bedrijven om mee te doen is te laten zien dat ze zo leuk, liberaal en open zijn. Daarmee trekken ze talentvol personeel aan. Het sponsorgeld komt niet uit budgetten voor marketing en sales, maar van personeelszaken. Daar zit veel minder geld."

"Als zo'n afdeling marketing erachter komt, kan het alsnog misgaan. Nike wilde een keer hoofdsponsor worden, zelfs de president diversity and inclusion was uit Amerika overgekomen. Wij blij: een tonnetje binnen. Op het laatst zeiden ze: dat gaan we dus niet doen. Straks zien al die jonge ­jongens ons als een homomerk."

"Bij Vodafone Nederland heeft het de marketingdirecteur zelfs zijn baan gekost toen global marketing erachter kwam dat hij het Vodafonelogo in de regenboog­kleuren had laten uitvoeren en de slogan Power to joehoe had toegevoegd. Echt: je moet ballen hebben om je voor ons in te zetten."

'Je moet ballen hebben om je voor ons in te zetten. Bij Vodafone heeft het de marketingdirecteur zijn baan gekost' Beeld Peggy Kuipers

Lucien Spee

Geboren
9 februari 1968, Amsterdam

1980-1988
Augustinus College (mavo/havo/vwo)

1990-1994
Haarlem Business School (hbo)

2007-2008
Leraar Marketing en Commu­nicatie, ROC Amsterdam

2008-2011
Financieel en persoonlijk assistent bij Peetinvest

2011-2013
Eventproducer bij Stichting ProGay

Vanaf 2014
Directeur Stichting Amsterdam Gay Pride

Lucien Spee is getrouwd en woont in Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden