Plus

Dierenarts uit de Bijlmer schrijft tegen heimwee

Een allesverterende heimwee naar Suriname bracht Chris Polanen aan het schrijven. Waterjager is de eerste roman van de dierenarts uit de Bijlmer.

Dierenarts en schrijver Chris Polanen: 'Ik heb veel geleerd van Graa Boomsma over structuur perspectief' Beeld Charlotte Odijk

Slauerhoff, Vestdijk, Belcampo: de vaderlandse literatuur telt meer schrijvers met een medische achtergrond, maar Chris Polanen is naar alle waarschijnlijkheid wel de eerste schrijvende dierenarts met als specialisme het opmeten en behandelen van katten op leeftijd.

"Dat ontstaat door de jaren heen," vertelt Polanen lachend in zijn praktijk in de Bijlmerflat Grubbehoeve. "We behandelen hier alle aandoeningen natuurlijk, maar hoge bloeddruk en schildproblemen zijn wel echt mijn ding geworden."

Apocalyptisch decor
Op de operatietafel ligt een exemplaar van Waterjager, het deze week verschenen debuut van de dierendokter. Het boek speelt zich af in Paramaribo, dat na een overstroming meters onder water is komen te staan.

In dat apocalyptische decor probeert de hoofdpersoon, na een lang verblijf in Nederland naar Suriname gekomen, zijn weg te vinden. "Het doel was een ontzettend spannend boek," vertelt Polanen. "Ik hoop dat dat gelukt is. Het verhaal hangt in elk geval van mystiek, romantiek en geweld aan elkaar."

Het schrijven van Waterjager kostte Polanen zes jaar, en in die periode wisselde hij ook nog van uitgever. "Op basis van de eerste hoofdstukken had ik een contract gekregen bij een uitgeverij, maar het eindresultaat was niet naar wens. Daar was ik het wel mee eens, trouwens. Het was toen gewoon nog niet goed genoeg."

"Ik was nog niet goed genoeg. We hebben afscheid van elkaar genomen, en ik ben aan een nieuwe versie begonnen. Het boek dat er nu ligt, is in alle opzichten een rijker boek. Het gaat nu over zoeken naar de plaats waar je thuishoort."

Echt aan de bak
Met dank aan de Schrijversvakschool, en dan met name aan docent Graa Boomsma, die Polanen onder zijn hoede nam. "Hij heeft me veel geleerd over de structuur van een boek en over het vertellen van een verhaal in wisselende perspectieven. Hij heeft een Surinaamse vrouw en kent het land op zijn duimpje. Dat zorgde ervoor dat hij heel lastige vragen kon stellen."

"Dan begon hij bij voorbeeld over het landschap van Brokopondo, een gebied in het binnenland van Suriname. Ik begreep dat ik hem niet met een kluitje in het riet kon sturen en echt aan de bak moest. Dat is heel goed voor me geweest."

Het thema van Waterjager is het onvermogen van een migrant om zich thuis te voelen, en dat komt voort uit de schrijver zelf. Polanen kwam eind jaren tachtig naar Nederland om diergeneeskunde te studeren.

Terug naar Suriname
"In Suriname was de universiteit gesloten na de Decembermoorden. De militairen hadden aangekondigd de universiteit te willen revolutioneren. Alle studenten die de mogelijkheid hadden, gingen naar Nederland. Dat gold ook voor mij. Aanvankelijk met het idee na mijn studie terug naar Suriname te gaan. Maar ik leerde een vrouw kennen, we kregen kinderen en we zijn hier gebleven."

Polanen opende een bloeiende praktijk als dierenarts, maar bleef last houden van heimwee. "Op een verschrikkelijke manier eigenlijk. Ik voelde me hier niet thuis, zelfs niet in de Bijlmer. Vooral de winter was niet om doorheen te komen. Ik teerde het hele jaar op de twee weken vakantie die ik elk jaar in Suriname doorbracht. Daar was mijn familie, en daar waren mijn vrienden."

"De heimwee was de reden dat ik ben gaan schrijven. Ik schreef alleen maar over wat ik in die twee weken had gezien en meegemaakt. Stukken voor het Surinaamse opinieblad Parbode en de website Waterkant."

Zwaar proces
Het schrijven van Waterjager heeft hem geholpen, zegt Polanen, om af te rekenen met de heimwee. "Het is een zwaar proces geweest, maar het gevoel is nu veel minder zwaar. Ik ga graag naar Suriname, maar ik geniet nu ook van het leven hier."

Hij moet soms denken aan de positie van de migranten die nu in Nederland aankomen. "Ik had natuurlijk heel veel mee. Een goede opleiding, de taal, de kennis van het land, en toch heb ik meer dan twintig jaar last gehouden van een sluimerend verdriet over het niet kunnen aarden. Hoe moet dat voor die mensen zijn?"

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden