'Die Islam is verderfelijk'

Theodor Holman spreekt tijdens de Indië-herdenking, vorig jaar augustus. Beeld ANP
Theodor Holman spreekt tijdens de Indië-herdenking, vorig jaar augustus.Beeld ANP

Theodor Holman baarde gisteren opzien met zijn uitspraak dat hij zich verwant voelt met de denkbeelden van de Noorse moordenaar Anders Breivik. Deze week gaat een toneelstuk van Holman in première waarin de Noor Geert Wilders ontmoet.

Je ziet er geschrokken uit.

'Nee hoor. Het is zo onzinnig, al die ophef. Mensen lezen dat ik me met Breivik verwant voel, terwijl in het interview op dagelijksestandaard.nl staat dat het over zijn denkbeelden gaat.'

Ben je verbaasd door de heftige reacties?


'Het is ongeveer wat ik had verwacht. Mensen begrijpen niet dat Breivik een psychopaat is die desondanks doordachte en heldere opvattingen heeft. Dat maakt het ingewikkeld, maar ook razend interessant. De laatste woorden in mijn toneelstuk zijn die van Wilders, die over hem zegt: 'Is hij gek of niet?''

Waaruit bestaat je bewondering voor Breiviks gedachten?

'Nou bewondering... Ik vind wat hij schrijft, interessant. Hij heeft ook rare ideeën, maar hij is geen domoor.'

Waarin heeft Breivik gelijk?

'We lijden enorm onder de politiek correcte opvatting dat je de islam niet mag bekritiseren. Dat zie je overal en dat belemmert een open debat over de islam enorm.'

Bewijst Wilders niet het tegendeel? Die kan en mag alles zeggen.

'Nee, want hij moet daarom worden beveiligd. Zoals mij dat nu ook boven het hoofd hangt. Dus je kunt niet van vrijheid van meningsuiting spreken. Die is de laatste jaren alleen maar minder geworden. Dat ervaar ik elke dag.'

Wat is het beste voorbeeld daarvan?

'Ik doe niet aan kampioensvragen. Het zijn er zo veel.'

Het moet een kleine moeite zijn er één te noemen uit het alledaagse Amsterdamse leven.

'Piet Hein Donner, de minister van Justitie, wilde godslastering na de moord op Theo van Gogh gemakkelijker strafbaar maken. Dat is héél ernstig, want het tast de fundamenten van onze democratische rechtsstaat aan.'

Je deelt de analyse van Breivik en Wilders over de islam.

'Absoluut. Breivik stelt - en dat ben ik met hem eens - dat moslims gebruikmaken van twee wapens: bevolkingsaanwas en immigratie.'

Om met het eerste te beginnen: recent onderzoek van Paul Scheffer heeft juist aangetoond dat moslims in de stad op steeds latere leeftijd steeds minder kinderen krijgen.

'Oké, maar je moet het zien over een groot aantal jaren. Dat het nu afneemt, zegt me niets. De aanwas was ook een tijd heel groot.'

Waarom gebruiken moslims immigratie eigenlijk als wapen?

'Omdat ze in hun eigen land niet gelukkig en tevreden zijn. Ik begrijp best dat ze dan hier komen.'

Maar dan wel zonder hun geloof.

'Dat sowieso, als ze komen. Maar ze moeten niet komen, tenzij ze politieke vluchtelingen zijn. Laat moslims het regime in hun eigen land omverwerpen. Dat is veel nuttiger.'

Je doet alsof moslims een homogene groep vormen.

'Dat doen ze inderdaad niet, maar de ideologie die ze allen aanhangen, is een fascistische. Die bindt hen. Natuurlijk zie ik ook dat er een grote groep is die zich niet eens met deze discussie bemoeit.'

Die je dan weer vergelijkt met snoepjesgevende fascisten.

'Er waren heel veel mensen die de fascistische ideologie aanhingen, maar gewoon een winkeltje runden in Amsterdam.'

Moslims doen zich misschien aardig voor, maar zijn het niet?

'Dat kan, maar dat weet ik niet.'

Je maakt ze verdacht door ze als groep en niet als individu aan te spreken.

'Ik discrimineer mensen niet. Ik heb niets tegen moslims, maar wel iets tegen hun verderfelijke geloof.'

Alsof die twee niet onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden.

'Het gaat mij om hun geloof. Dat neem ik ze kwalijk.'

Sterker, volgens Wilders is het een criterium op basis waarvan je mensen uit islamitische landen uit Nederland mag weren.

'Ja. Daar ben ik het mee eens.'

Onderscheid maken op basis van religie is toch discriminatie?


'Ik discrimineer de islam, de religie. Niet de mensen.'

Zegt dé columnist van deze verzetskrant.

'Ik ben heel erg voor verzet, maar in de beste Parooltraditie ook tegen religie, het grootste kwaad in de wereld. En of dat nu de radicale islam of het orthodoxe christendom is, doet er voor mij niet toe.'

Want geloof is iets waarvan mensen zich kunnen ontdoen, zoals een jas?

'Religie is een keuze, ja. Ik wil niet dat hier alleen maar islamieten naartoe komen. Die ideologie is uit op wereldheerschappij en is bereid daarvoor de wapens op te nemen.'

Ideologieën nemen geen wapens op. Dat doen mensen.


'Die zich baseren op een ideologie, zoals we hebben gezien bij Theo van Gogh.'

Zoals Breivik dat deed tegen onschuldige kinderen.

'Verderfelijk.'

Doet die daad voor jou iets af aan zijn denkbeelden en geschriften?


'Nee. Dat mensen in naam van de Bijbel moorden, kunnen je de auteurs van de Bijbel niet kwalijk nemen. Ik wil een strijd om denkbeelden. Dat is de reden dat ik het toneelstuk heb geschreven.'

Heb je iets van Wilders gehoord?

'Nee. Ik heb de goede man nog nooit gezien. Ik denk ook dat hij ongelukkig is met het toneelstuk, want hij wil ver wegblijven van Breivik.'

Tot slot. Ben je niet, hoe begrijpelijk ook, getraumatiseerd door de moord op je vriend Theo van Gogh?


'Natuurlijk. Mijn vraag is: hoe is het mogelijk dat die moord het beeld van zo veel anderen níét heeft veranderd?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden