'Die Dreigroschenoper': ijzingwekkende perfectie

Archieffoto van Bertold Brecht. Foto GPD Beeld
Archieffoto van Bertold Brecht. Foto GPD

Ook in Nederland kent iedereen Die Dreigroschenoper van Kurt Weill en Berthold Brecht, althans de naam, of anders wel de 'hits' Seeräuberjenny en vooral Die Moralität von Mackie Messer, dat als Mack the Knife door toedoen van Louis Armstrong, Frank Sinatra en vele anderen in de jaren vijftig in Amerika een klassieker werd in de amusementsmuziek. Maar geloof het of niet, opvoeringen van Die Dreigroschenoper, losjes gebaseerd op de achttiende-eeuwse The beggar's opera van John Gay, zijn hier een zeldzaamheid. Opera Zuid bracht er een in 2007, maar daarvoor moeten we terug naar 1963.

Stop de persen, want deze week doet Die Dreigroschenoper viermaal Amsterdam aan, in de luid bejubelde enscenering die Robert Wilson in 2007 maakte voor het Berliner Ensemble in het Theater am Schiffbauerdam, het gezelschap dat in 1928 op dezelfde plek het stuk in première bracht. Hulde aan de Gastprogrammering van Het Muziektheater, dat deze productie naar Nederland haalde.

Het is wel een hele zit, de Dreigroschenoper van Wilson, die op de van hem vertrouwde wijze overal de tijd voor neemt, en geen woord in Brechts gesproken tekst heeft geschrapt. Wilson heeft het stuk tot op de vierkante centimeter gestileerd, gechoreografeerd en vormgegeven en het ziet er allemaal geweldig uit. De wetten van Brechts 'episch theater' worden tot in het extreme doorgevoerd en, knap, naar de eenentwintigste eeuw doorgetrokken door Wilsons gebruik van elektronische geluidseffecten, die rechtstreeks afkomstig zijn uit de wereld van de animatie of de computergame - een klein en bij Wilson altijd nadrukkelijk gebaar krijgt zo een enorme en vaak ook hilarische uitwerking.

Weill schreef Die Dreigroschenoper, waarin hij alle operaconventies kaltstellt (het zeer kleine orkest, het idiote deus ex machina-slot), niet voor geschoolde zangers, maar voor zingende acteurs, wat bij het Berliner Ensemble niet voor elk nummer even gunstig uitpakt. Maar dat hier binnen een bontgekleurde en karikaturale context grandioos wordt geacteerd, door Stefan Kurt als de androgyne dandy Macheath, Jürgen Holtz als J.J. Peachum en Axel Werner als Tiger Brown voorop, lijdt geen twijfel. Te midden van al het visuele spektakel is de emotionele impact per saldo niettemin gering en overheerst de ijzingwekkende kilte van de perfectie. Toch is het indrukwekkend. Wilson kreeg een luid en lang applaus. (ERIK VOERMANS)

Gastprogrammering Het Muziektheater. Weil/Brecht-Die Dreigroschenoper. Berliner Ensemble, Het Dreigroschenorkest o.l.v. Hans-Jörn Brandenburg en Stefan Rager. Regie: Robert Wilson. Gehoord: 21/4, Muziektheater. Herhalingen: 22, 24 en 25 april, aldaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden