Dictator ontving Bin Laden

Omar al-Bashir laat zich in Khartoem toejuichen kort nadat het strafhof in Den Haag zijn arrestatie heeft gelast. Foto EPA Beeld
Omar al-Bashir laat zich in Khartoem toejuichen kort nadat het strafhof in Den Haag zijn arrestatie heeft gelast. Foto EPA

Een keiharde dictator, maar zonder een greintje charisma. Zo omschrijven kenners Omar Hassan al-Bashir, die zich moet verantwoorden voor misdaden tegen de menselijkheid.

Bashir is afkomstig uit een boerenfamilie in de omgeving van Khartoem. Hij werd in 1944 geboren en zijn ouders wendden zich tot de strijdkrachten om hem een verdere opleiding te geven. Op zijn zestiende schreven ze hem in op de militaire academie van Khartoem, waar hij een goede leerling was.

Ook in Caïro volgde hij een militaire opleiding. In 1973 vocht hij met het Egyptische leger tegen Israël. Hij bracht het, na terugkeer in Soedan, tot kolonel en later tot generaal.

In 1989 leidde hij een militaire coup tegen de burgerregering. Weinigen zullen hebben verwacht dat hij het zo lang zou uithouden als leider van Afrika's grootste land.

Kort na de coup verscheen Bashir op een bijeenkomst in Khartoem met een Koran in de ene en een kalasjnikov in de andere hand.

Hij wierp zich op als een militante moslim in een land met een grote christelijke bevolking, vooral geconcentreerd in het zuiden. Osama bin Laden kreeg gastvrijheid in Soedan, nadat hij zijn geboorteland Saoedi-Arabië was uitgezet. Bin Ladens bedrijf bouwde in Soedan wegen en huizen, maar de leider organiseerde er ook trainingskampen voor zijn volgelingen uit alle delen van de islamitische wereld.

In die jaren hield Bashir zich op de achtergrond, zijn intellectuele mentor, de islamitische geestelijke Hassan al-Toerabi, gold als het 'gezicht' van het regime.

Later zou Toerabi naar de achtergrond verdwijnen en zelfs in de gevangenis belanden. Bin Laden werd in 1996 uitgewezen en vestigde zich uiteindelijk in Afghanistan.

Bashirs schrikbeeld is het uiteenvallen van Soedan. Lang leidde hij in het zuiden de oorlog tegen de Sudan People's Liberation Army van de guerrillaleider John Garang. De christenen in het zuiden waren in opstand gekomen nadat Bashir had bevolen dat de sharia, de steng islamitische rechtspraak, op het hele grondgebied van toepassing moest zijn, niet alleen in het noorden.

Bashir kijkt volgens zijn vijanden neer op de zwarte Afrikanen, die hij in het zuiden echter niet wist te verslaan. Onder zware internationale druk sloot hij in 2005 een vredesakkoord met Garang, dat voorziet in een vergaande autonomie voor het zuiden. In 2011 mogen de zuiderlingen beslissen of ze zich van Soedan willen afscheiden, bepaalt het akkoord, gesloten na een 'vergeten oorlog' met twee miljoen doden.

In 20003 escaleerde het conflict tussen Afrikanen en Arabieren in het gebied Darfoer. Bashir tracht de opstand keihard neer te slaan, uit vrees dat ook die regio straks de kans krijgt zich af te scheiden. (HET PAROOL)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden