Plus

Diana: de prinses die de kroon veranderde

Donderdag is het twintig jaar geleden dat prinses Diana overleed. Wat is er over van de erfenis van de people's princess?

Diana had haar enorme populariteit voor het overgrote deel te danken aan hoe benaderbaar ze was. Beeld getty

Toen Andrew Morton 25 jaar geleden de biografie 'Diana, haar eigen verhaal' publiceerde, had hij niet gedacht dat het zo'n succes zou worden. De eerste oplage was klein, serieuze media trokken zijn bronnen in twijfel. Morton kon toen namelijk niet onthullen dat de prinses, destijds nog deel van de koninklijke familie, zelf de bron was van zijn boek.

Anno 2017 heeft Morton tien miljoen (!) exemplaren van het boek verkocht. Deze week was hij in Amsterdam om erover te vertellen. Het boek is opnieuw uitgegeven. Donderdag is het twintig jaar geleden dat Lady Diana Spencer, princess of Wales, om het leven kwam bij een auto-ongeluk in een Parijse tunnel.

Geliefd
De dood van Diana toonde een kant van de Britten die de wereld nog nooit had gezien. Een miljoen bloemen werden voor de poorten van Kensington Palace, haar woning, gelegd. Op straat werd gehuild. Het land was in rouw om de people's princess, die op dat moment weliswaar al vijf jaar niet meer met kroonprins Charles samenleefde, maar geliefder was dan ieder ander lid van de koninklijke familie.

Wat is er twintig jaar later over van de erfenis van Diana? De monarchie is terug in rustig vaarwater, zegt Andrew Morton. "We leven in de westerse wereld met de dreiging van terreur, de dreiging van een nucleaire oorlog, dus dat zijn momenten dat mensen zich richten tot wat stabiel is: de monarchie."

Toch helpt het erg mee dat die monarchie zelf ook behoorlijk veranderd is en dat is, stelt Morton, volledig aan Diana te danken. "Na de brand in Grenfell Tower in Londen eerder dit jaar heeft koningin Elizabeth overlevenden bezocht. Dat soort bezoeken legde zij vroeger nooit af. Diana heeft de koninklijke familie volledig gemoderniseerd."

Benaderbaar
Diana had haar enorme populariteit voor het overgrote deel te danken aan hoe benaderbaar ze was. Ze was de eerste publieke figuur die een aidspatiënt de hand schudde (destijds heel bijzonder), ze bezocht daklozen en ze sprak, iets later in haar leven, openlijk over haar boulimia. Daarmee was ze het eerste lid van de koninklijke familie dat liet zien dat ze, naast een royal, ook een mens was.

Die openheid is vooral terug te zien bij Diana's zonen, de prinsen William en Harry, zegt Lia van Bekhoven, correspondent in Londen en ­auteur van Mama Gaat Uit Dansen, een boek over Diana. "Zij zetten zich ook in voor een thema als psychische problemen. Dat is geen typisch onderwerp voor het koningshuis. Dat richtte zich eerder liever op iets veiligs zoals het ballet."

Onlangs werd de documentaire Diana, Our Mother: Her Life and Legacy uitgezonden. Daarin spraken William en Harry voor het eerst publiekelijk over hun moeder. De prinsen lieten onder andere foto's zien uit hun privéarchief en vertelden hoe ze de begrafenis van hun moeder hebben ervaren. William en Harry waren respectievelijk vijftien en twaalf jaar toen Diana overleed.

Charles niet genoemd
Het is dankzij de prinsen dat Diana's dood dit jaar groots wordt herdacht, stelt Van Bekhoven. "Ik denk dat zij zich daar sterk voor hebben gemaakt. Buckingham Palace heeft daar zelf helemaal geen belang bij."

Van Bekhoven herinnert zich hoe ze vlak na Diana's dood dacht dat de rouw van de Britten blijvend zou zijn, maar ze merkte dat men zich een paar jaar geneerde voor die eruptie van emoties. Overigens vergeleek Jonathan Freedland, columnist van The Guardian, onlangs de emotie rondom de brexit met die van na de dood van Diana.

Andrew Morton beaamt dat de koninklijke ­familie, op de prinsen na, niet erg happig is op het gedenken van Diana. "Het viel me op in de documentaire dat William en Harry hun vader prins Charles niet één keer noemen."

'The other woman'
Prins Charles is een ander hoofdstuk uit het verhaal van Diana's erfenis. Rond de scheiding en na Diana's dood was hij dé grote boeman. Vanaf het begin van het huwelijk tussen Charles en Diana in 1981 was Camilla Parker-Bowles immer op de achtergrond aanwezig geweest. Camilla, 'the other woman', was daarmee jaren een van de belangrijkste factoren in het ongeluk en de eenzaamheid van Diana, waar zo veelvuldig over is bericht.

Inmiddels zijn Charles en Camilla, eens een van de meest gehate vrouwen in Groot-Brittannië, al twaalf jaar getrouwd. Ze zijn niet erg populair (onvergelijkbaar met bijvoorbeeld prins William en zijn vrouw Catherine), maar de publieke opinie is wel milder gestemd, zegt Lia van Bekhoven.

Gelukkiger
"Het scheelt denk ik dat Charles nu gelukkiger lijkt dan hij vroeger was. Het blijft natuurlijk gissen, maar zo schijnt het te zijn. En de Britten zijn ook minder overspannen in hun verwachtingen. Het idee van het sprookjes­huwelijk (de bruiloft van Diana en Charles werd the wedding of the century genoemd. Ter nuancering: ze hadden elkaar voor de plechtigheid slechts dertien keer ontmoet, red.) is weg."

Berichten dat prins Charles zal worden overgeslagen in de troonopvolging, verwijst zowel Lia van Bekhoven als Andrew Morton naar het rijk der fabelen. Morton: "Als de crown iemand overslaat, is het idee van de monarchie weg. Je kunt vinden wat je wilt van prins Charles, maar hij heeft zich heel zijn leven voorbereid op het koningschap."

Traditioneel zal de Britse monarchie daarmee altijd wel blijven. Zo nu en dan steekt echter toch nog die blijvende invloed van Diana de kop op. Andrew Morton: "Als zij er niet was geweest dan was de koningin echt nooit aan een parachute naar beneden gesprongen tijdens de openingsceremonie van de Olympische ­Spelen."

Herdenking prinses Diana

De prinsen William en Harry herdachten woensdagmiddag hun moeder in haar geliefde Kensington Palace:

Beeld ANP

Herdenkplek in Kensington Palace:

Beeld ANP

Ook in Parijs wordt de Britse prinses herdacht:

Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden