Column

'Deze tijd van leven, in het zicht van de dood, is extreem waardevol'

Albert de Lange (57), bijna dertig jaar redacteur bij Het Parool, is 'uitbehandeld'. Hij verkent, vermoedelijk niet heel lang meer, de route naar zijn aangekondigde dood.

Albert de LangeBeeld Jan van Breda

Vasten, ik doe het nu een dag of tien, valt eerlijk gezegd best mee. Als je de vochthuishouding op peil houdt - lukt goed, met al die gasten -, een banaantje smokkelt, de medicinale zuivel weet weg te krijgen en een heilzaam kaviaartje lepelt, kun je een zekere vorm vasthouden. Van uitmergeling is dus geen sprake, en dat veroorzaakt aanzienlijke opluchting bij de voordeur.

Daar maak ik nog altijd 'een alleszins redelijke indruk', zoals de Scen-arts vijf maanden geleden al schreef in z'n eerste verslag. Hij komt volgende week zijn bevindingen hernieuwen, want er kan van alles veranderen in geleende tijd waardoor niet langer is voldaan aan de criteria voor euthanasie, al is dat hier niet aan de orde.

(Ik beschreef deze 'tweede' arts destijds als een man op zware bergschoenen en in een knalgele broek; hij kondigde telefonisch aan ditmaal in een andere broek te komen - zonder humor is hij dus niet.)

Dokter Bart lijkt zich vooral zorgen te maken over de instandhouding van mijn geestvermogens, want je schijnt tamelijk daas te worden van een zekere mate van ondervoeding. Ikzelf voel me nog behoorlijk lucide, maar dat oordeel is uiteraard niet aan de naar overschatting geneigde patiënt. Ik hoor wel wanneer het spaak loopt met de samenhang.

Het is buitengewoon verwonderlijk hoe snel ook weer de urgentie van zo'n tweede doods­bericht afneemt. Mijn bijdrage van vorige week bracht veel rimpeling in de vijver en emotionele ophef, hier en elders. Ik kan niet spreken van een tweede normalisering van het aanstaande sterven - er zit onmiskenbaar nieuwe 'haast' in het sociale verkeer - maar het emotionele absorptievermogen is veel groter dan je denkt. Bij mij en bij de anderen. Je kunt in het zicht van de dood nog behoorlijk veel lol hebben - al moet je daar als patiënt wel een beetje medewerking aan verlenen.

Wat wel moeilijk is: afscheid nemen bij de voordeur. Ik zeg tegen iedereen dat we elkaar gauw weer zien, dat het zo'n vaart niet zal lopen, maar daarmee probeer ik vooral een ongemakkelijke situatie te voorkomen. De minder frequente bezoekers beseffen dat dit mogelijk de laatste keer is. Maar Grote Woorden leiden tot wederzijdse verlegenheid en voor je het weet, ga ik ten onder aan uitgezaaid ego.

Rond de recente dood van mijn vader zag ik naast al het diepe verdriet veel schoonheid en ontroering, en eigenlijk is dat nu ook weer aan de orde. Tegen de dood is veel in te brengen, dat behoeft geen verdere toelichting, maar ik heb wel de overtuiging gekregen dat een aangekondigde dood te verkiezen valt boven een plotselinge. (Toe­gegeven: ik ben goed in de waarneming van lichtpuntjes en ik weet veel dingen beter.)

De tuin bloeit, en zojuist hadden we nog flink pret met dokter Bart, die niet van nature uitbundig is. Deze tijd van leven is extreem waardevol, een mooie afronding is goud, en ik hoop er natuurlijk - weer dat ego - ook mee te bereiken dat met een glimlach aan mij wordt terug­gedacht, dat idee staat me bijzonder aan.

Wat doodzonde is, ik sprak er deze week met m'n dochter over, is dat we in de nabije toekomst nergens meer over kunnen overleggen, onze liefde niet meer kunnen delen en niet meer samen dat ene boek kunnen lezen.
Daar zit heel veel pijn.

En daar doe je niks tegen.



a.delange@parool.nl

Wilt u reageren op deze column? Dat kan! Scroll een beetje naar beneden om een reactie te plaatsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden