Plus

Deze psycholoog helpt mensen al slapend hun droom te sturen

Psycholoog Tim Post (32) maakt wereldwijd naam als lucidedroomtrainer: hij leert mensen al slapend hun droom te sturen. 'Ik zie lucide dromen als gereedschap voor persoonlijke groei.'

Tim Post: 'Zelfs als we iets bizars zien, zoals een roze vliegende olifant, dan ziet hij er alsnog zo realistisch uit dat je denkt: dit moet echt zijn' Beeld Imke Panhuijzen

Een andere planeet bezoeken, een olympische medaille ­winnen, een wolkenkrabber ­beklimmen: alles kan als we slapen. Soms treffen we het en hebben we een zalige droom, en soms ­raken we verzeild in een nachtmerrie. Hier hebben we geen grip op. Tenminste, dat denken we, maar Tim Post weet wel beter.

Werkzaam als onderwijspsycholoog aan de Universiteit Twente geeft hij via zijn bedrijf Snoozon cursussen als internationaal erkende ­lucidedroomtrainer.

Sinds de oprichting van zijn bedrijf zo'n tien jaar geleden heeft Post al duizenden mensen begeleid bij het ­onder de knie krijgen van lucide dromen. Via online ­cursussen helpt hij maandelijks zo'n honderd mensen van Australië tot aan China en Brazilië. Vorig jaar werd hij nog door een van de ­prinsessen van Abu Dhabi uitgenodigd om een lezing te komen geven op de Aziatische variant van TEDx, Muntada.

Hoe heeft u geslapen?
"Goed, ik kon uitslapen, wat een vereiste is wil je veel ­dromen. De meeste droomslaap hebben we aan het einde van onze nachtrust. Uitslapen staat dus synoniem aan veel dromen en voor mij ook vaak aan lucide dromen."

Een lucide droom. Wat is dat precies?
"Het wordt soms verward met heldere dromen die we ons nog herinneren als we wakker worden, maar dat is iets heel anders. Een lucide droom is een droom in de rem-slaap - de fase van onze nachtrust waarin we de meest ­levendige en indringende dromen beleven - waarin je droombewustzijn verkrijgt. Je bent je in je droom dus bewust van het feit dat je droomt. En met dat besef is het mogelijk om de droomregie in handen te ­nemen."

Maar hoe weet je dat je niet alleen droomt dat je ­je ervan bewust bent dat je droomt?
"Haha, goed punt, daarvoor heb je een droomtest."

Een droomtest?
"Dat is een techniek om vast te stellen of je droomt. Dat is namelijk best lastig omdat onze remslaapdromen zo enorm realistisch en sensorisch zijn. We kunnen in onze dromen dingen écht voelen, ruiken, proeven, horen en zien. Zelfs als we iets bizars zien, zoals een roze vliegende olifant, dan ziet hij er alsnog zo realistisch uit dat je denkt: dit moet echt zijn. Een droomtest kan dit op de proef stellen. Dat doe je door misbruik te maken van wat dromen verschillend maken van de werkelijkheid. Zo is het werkgeheugen in onze remslaap een stuk minder actief dan overdag, waardoor onze hersens moeite hebben om gedetailleerde informatie vast te houden."

"Om te testen of je aan het dromen bent, kun je in de droom op zoek naar een tekst of een woord, bijvoorbeeld op een verkeersbord. Nadat je de tekst hebt ingeprent, kijk je even weg om vervolgens weer naar het verkeersbord te kijken. De kans is heel groot dat de tekst is veranderd, of dat het verkeersbord verdwenen is. Je hersenen kunnen die informatie in remslaap moeilijk vasthouden. Zo kun je vaststellen dat je droomt, lucide worden in een droom en vervolgens leren de droomregie over te nemen."

Had u vannacht een lucide droom?
"Helaas niet, maar twee dagen geleden had ik nog een vliegdroom. Ik werd lucide in een soort kasteel. Waarschijnlijk omdat ik heel veel Minecraft heb gespeeld met mijn vriendin. Ik werd me ervan bewust dat ik aan het dromen was en besloot weg te vliegen. Lekker door de wolken en over zee. En daar heb ik me lekker vermaakt."

Hoe vaak beleeft u dit soort lucide dromen?
"Zeker een keer in de week spontaan, maar ik kan ook met de intentie in slaap vallen als ik denk dat ik er een kan gebruiken. Zodra ik lucide word in mijn droom kan ik door middel van bepaalde technieken beslissen om die droom een bepaalde kant op te sturen."

Dat klinkt pragmatisch: een droom die je ergens bij helpt.
"Klopt, ik zie lucide dromen als gereedschap voor persoonlijke groei. Hierbij is het niet zozeer de lucide droom, maar de verbeeldingskracht die zo waardevol is om te leren beheersen. Wanneer je namelijk grip krijgt op je denken, krijg je vanzelf grip op je realiteit. Door verbeeldingskracht bewuster in te zetten in het leven, kun je zowel wakend als slapend aan jezelf werken."

Kunt u een concreet voorbeeld geven?
"Veel cursisten van mij gebruiken lucide dromen voor zeer persoonlijke doeleinden. Zo worden ruzies met familieleden of partners alvast uitgespeeld in een droom om te oefenen hoe ze de daadwerkelijke confrontatie het beste kunnen aangaan, of kan men nog een laatste keer afscheid nemen van een geliefde. Maar het kunnen ook praktische zaken zijn. Zo had ik laatst zo'n opfrisles in ­autorijden, dus heb ik van tevoren in lucide dromen alvast een paar keer in een auto gezeten met een droominstructeur om mijn rijvaardigheid alvast wat af te stoffen."

Maar u had toch net zo goed op een parkeerplaats al wat rondjes kunnen rijden?
"De meerwaarde is dat onze hersenen in onze remslaap fysiologisch koken van de activiteit. Ze zijn bijna net zo actief als wanneer we wakker zijn. Droomslaap heet daarom ook wel paradoxale slaap, omdat we slaap associëren met rust en dat is nou net niet wat er gebeurt tijdens de remslaap. Het is juist een proces van activatie, van leren. Neurale netwerken worden er juist van verstevigd, zodat we daar overdag beter gebruik van kunnen maken. Daarom is de droomslaap bij uitstek het moment om allerlei leerervaringen op te doen."

"Ik denk echt dat een Dafne Schippers sterker in haar schoenen staat bij die startstreep als ze via lucide dromen die sprint al een paar keer met droomsucces heeft getrokken. Die laatste milliseconden zitten 'm echt in de mentale voorbereiding en niet meer in de spierconditie."

Tim Post: 'Ook als we niet lucide zijn worden onze dromen gestuurd door wat we op dat moment denken en voelen' Beeld Imke Panhuijzen

Dat denkt u. Valt dit wetenschappelijk te bewijzen?
"Uiteraard, maar meer wetenschappelijk onderzoek moet nog plaatsvinden. In Duitsland maken atleten al gebruik van lucide dromen om hun sportprestaties te verbeteren, ter aanvulling op hun wakende visualisatie-oefeningen met hun coaches."

Het klinkt heerlijk: als Superman langs de wolken ­scheren of het bed delen met George Clooney. Kun je ­verslaafd raken aan lucide dromen?
"Nou, het is niet alsof je een Playstation aanzet of een fles wijn opendraait en je niet meer kunt stoppen met gamen of drinken. Het is niet zo direct oproepbaar, want je moet er eerst voor gaan slapen en de vaardigheden hebben om lucide te worden in je droom. En bovendien: je kunt niet méér lucide dromen dan dat je remslaap hebt. Uiteindelijk word je gewoon wakker."

Kleven er gevaren aan lucide dromen?
"Fysiologisch gezien niet, maar psychologisch ligt het anders. De dromer in kwestie kan het lucide dromen namelijk ook zo toepassen dat het schade kan berokkenen. Stel, je zit in een psychologisch traject waarin je destructieve gedachten hebt over jezelf of anderen, dan kunnen juist de verkeerde gedachten in de droomfabriek komen en verankerd raken. Omdat ik er als trainer niet bij ben in de lucide droom, kan ik niet bijsturen. Het is een compleet geïsoleerde ervaring, daarom raad ik die mensen altijd aan dit eerst met hun behandelend arts te bespreken."

Toch heeft het iets griezeligs, dat gemorrel met bewustzijn en onderbewustzijn.
"Mensen denken al snel aan freudiaanse praktijken, maar die angst is gebaseerd op misconcepties. Want het punt is: we sturen onze dromen sowieso al. Ook als we niet lucide zijn worden onze dromen gestuurd door wat we op dat moment denken en voelen. Het enige verschil met de ­lucide droom is dat het verkregen droombewustzijn je de flexibiliteit geeft om eens spelenderwijs meer herinneringswaardige dromen te regisseren."

Is dat droombewustzijn sterk genoeg om de droomregie helemaal over te nemen?
"Nee, je bent niet volledig de regisseur van de droomervaring, want er is nog steeds een deel dat wordt gegenereerd vanuit het onderbewustzijn."

George Clooney kan zomaar een roze olifant worden?
"Zeker. Lucide dromen is meer sturen dan creëren. Er zijn trucjes waarmee je de droom een richting op kunt sturen, maar je kunt niet in je vingers knippen en in elke droom terechtkomen die je maar wilt. Maar goed ook, want je ­onderbewustzijn komt vaak met wendingen die mooier zijn dan je ze zelf had kunnen bedenken."

Zo train je lucide dromen

- Leg een droomdagboek naast uw bed en noteer elke ochtend direct na het wakker worden wat u heeft gedroomd. Doe dit ongeveer een maand lang, totdat u flink wat dromen hebt opgeschreven.
- Blader terug in het droomdagboek en analyseer wat uw meest terugkerende droomsignalen zijn. Dit kunnen personen zijn die veel voorkomen, of plaatsen. Deze droomsignalen verlenen u toegang tot de ­lucide droom: als u die leert te ­herkennen, weet u dat u droomt.
- Ga voorbereid slapen. Neem u voor dat u, zodra u een droomsignaal ziet, uzelf direct afvraagt: is dit een droom of niet? Op deze manier leert u zich bewust te worden van uw droom en kunt u naar fase twee: het sturen van dromen.

Meer informatie over lucide dromen via www.snoozon.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden