Deze palen op de Nieuwe Herengracht lezen jouw tweets hardop voor

Heeft u onlangs een ongezouten mening op internet geplaatst? Dan bestaat de kans dat uw tekst tijdens het Amsterdam Light Festival zal worden uitgesproken door een paal. Een lichtgevende, pratende paal.

De pratende palen van het Citizen Data Lab zetten berichten van internet om in spraak. Beeld Roy Del Vecchio
De pratende palen van het Citizen Data Lab zetten berichten van internet om in spraak.Beeld Roy Del Vecchio

Ze zijn lang en slank. Zwart en wit. En sinds eergisteren kan iedereen ze bekijken: de Citizens. Acht lichtgevende palen die deel uitmaken van het Amsterdam Light Festival, dat op dit moment in de stad wordt gehouden. Maar het visuele aspect van de Citizens is van ondergeschikt belang. Ze zijn vooral bijzonder om een andere reden.

De Citizens kunnen praten. Met elkaar. Ze voeren gesprekken en houden verhitte discussies, over geopolitieke ontwikkelingen en over roddel en achterklap. Over IS en Gordon en Poetin en Zwarte Piet en snorscooters op het fietspad. Hoe werken deze technisch hoogstaande 'burgers'? Hebben we te maken met een super geavanceerde, kunstmatige intelligentie?

Nieuwe gespreksstof
'Nee, de Citizens zijn niet intelligent,' stelt HvA-onderzoeker Wouter Meys (30). Als geestelijk vader van de Citizens kent hij alle geheimen van de mysterieuze praatpalen.

'Het zijn doorgeefluiken. Ze gebruiken tekst-naar-spraaktechnologie en een permanente 3G-verbinding om berichten van internet in geluid om te zetten. Die berichten worden door studenten van de Hogeschool voor de Kunsten van sociale media als Twitter en Reddit geplukt. Elke dag leveren ze nieuwe gespreksstof aan. Op termijn willen we een filter ontwikkelen dat automatisch geschikte berichten selecteert.'

Kijk dus uit wat u de rest van dit jaar de digitale wereld in slingert, want met een beetje pech, of geluk, slingert een praatpaal uw (on)doordachte oneliners weer terug de echte wereld in. Niet met uw stem, maar met een gecomputeriseerd stemgeluid. Ondersteund door blinkende ledlampjes. Het doet een beetje denken aan de sprekende computer Hal 9000 uit 2001: A Space Odyssee, of aan Kitt de pratende auto uit Knightrider.

Filosofische knipogen
De Citizens werpen op hun manier ook de eeuwenoude filosofische vraag op: als een boom in een bos omvalt en er is niemand in de buurt om het te horen, maakt het dan geluid? Je kunt net zo goed vragen: praten Citizens ook met elkaar als er niemand is die ze kan horen? Die laatste vraag beantwoorden is een stuk simpeler. Dankzij afstandssensoren hebben de Citizens altijd in de gaten of er mensen aanwezig zijn. Als dat niet zo is, houden ze zich stil.

Maar het was niet om filosofische knipogen te maken, of om oude tv-fantasieën tot leven te wekken, dat Meys in september aan dit project begon.

'We hebben dit ontwikkeld bij het Citizen Data Lab van onder meer de HvA. Ons doel is buurtbewoners nuttige data te verschaffen, zodat ze betere beslissingen kunnen nemen. We hopen dat de mensen die de gesprekken van de Citizens horen zich meer bewust worden van wat er speelt. Daarnaast gaan we onderzoeken welke impact de Citizens hebben op de omgeving. Wordt het rond de palen bijvoorbeeld gezelliger en drukker? Ten slotte vinden we het interessant om aspecten van de digitale wereld tastbaar te maken.'

Scheldwoorden gefilterd
Om deze doelen te bewerkstelligen, formeerde Meys in september een coalitie van kunstenaars en it'ers. Die ongewone samenwerking verliep, meestal, vlekkeloos. Meys: 'Kunstenaars en it'ers zijn natuur-lijk totaal andere types. It'ers begrijpen niet altijd waarom een kunstenaar drie weken nodig heeft om een kleur te kiezen. Kunstenaars begrijpen op hun beurt vaak niet hoe ingewikkeld het is om sommige ideeën technisch uit te voeren. Maar uiteindelijk was er een heel leuke synergie.'

Ruzies zullen de Citizens vermoedelijk wel hebben. Want ook felle discussies zullen, overigens met de scheldwoorden er uitgefilterd, door de Citizens in het openbaar worden uitsproken. Maar wel op een beschaafde manier. Want in tegenstelling tot mensen laten Citizens elkaar altijd netjes uitpraten.

De Citizens zijn nog tot 3 januari te bewonderen op de Nieuwe Herengracht. Vanaf 2016 zullen ze hoogstwaarschijnlijk vier jaar lang op de zogeheten 'Knowledge Mile' staan, de strook Weesperstraat-Wibautstraat, waar veel kenniscentra zijn gesitueerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden