Plus

Deze mensen zoeken (ook) een huis in Amsterdam

Door de trek naar de stad ontstaat ook in Amsterdam een enorme vraag naar huizen. Wie willen er in deze stad wonen en wie krijgen er een huis?

Beeld Hedy Tjin

De toeloop naar de steden is wereldwijd enorm. Meer dan twee miljard mensen wonen in stedelijke gebieden. Amsterdam telt ongeveer 840.000 inwoners, groeit richting de miljoen en heeft 420.000 huizen. Elk jaar komen er ruim 11.000 mensen bij. Die nieuwkomers willen allemaal een huis, naast de groepen die al in de stad wonen en hun 'wooncarrière' willen vervolgen.

Op het International Social Housing Festival, van 13 tot en met 21 juni in Het Schip in Amsterdam, komen diverse organisaties elke dag vertellen wie allemaal heel hard huizen nodig hebben en hoe belangrijk het is voor de stad dat zij er onderdak vinden. Over welke mensen gaat het?

1. Ouderen
Ouderen moeten langer thuis wonen en hebben behoefte aan aangepaste woningen. Zij willen een huis zonder treden. Daar zijn er weinig van.

Veel Amsterdamse bejaarden zitten als hun partner is overleden in een te grote woning die ze alleen kunnen bereiken via trappen. Sommigen kunnen een ander huis kopen, maar voor de meeste oudere Amsterdammers is dat niet weggelegd.

Het is vrijwel uitgesloten dat ouderen via de wachtlijsten aan een geschikte sociale huurwoning op de begane grond kunnen komen. In de crisisjaren hebben woningcorporaties hun kassen gespekt door veel gewilde benedenwoningen te verkopen.

Huurders hebben daar actie tegen gevoerd. Inmiddels proberen de corporaties via allerlei programma's ouderen via woningruil aan een kleiner, aangepast huis te helpen. De woning die achterblijft gaat dan naar een gezin dat meer ruimte wil.

2. Studenten
De vraag naar studentenwoningen is gigantisch. In de drukke stad was enkele jaren geleden al nauwelijks plek voor ze.

Beeld Hedy Tjin

Verhuurders van studentenkamers en studentenwoningen wilden ze niet meer, omdat er op de vrije markt meer met de ruimte te verdienen viel. Voor studentenwoningen waren de jongeren vooral aangewezen op woningcorporaties, zoals De Key en Rochdale.

Van de 1200 sociale huurwoningen die jaarlijks nieuw gebouwd worden in Amsterdam, zijn er vierhonderd voor studenten. In de periode 2015-2018 komen er minimaal 8000 woningen voor studenten bij. Omdat de vraag veel groter is huren studenten vaker huizen met vrienden.

3. Expats
Buitenlandse werknemers zijn van groot belang voor de stad. Er zijn 200.000 expats in Nederland, van wie er volgens wilde schattingen 50.000 tot 100.000 in Amsterdam werken. Een deel daarvan woont in de stad. Vijftien jaar geleden ging het vooral om een bovenlaag van welgestelden, die veel personeel inhuurden en dure hotels en restaurants vulden.

Beeld Hedy Tjin

Sinds de crisis gaat het vaker om groepen die tot twee keer een modaal inkomen verdienen. Ook zij worstelen met de dure woningmarkt, al hebben ze door verhuisvergoedingen meer te besteden.

Buitenlandse werknemers zijn er intussen toe over gegaan om de in internationaal perspectief goedkope woningen in Amsterdam op te kopen. Want een huis vinden is ook voor expats geen sinecure. De gemeente heeft daarom een Expat Center opgericht.

4. Kwetsbare groepen
Vluchtelingen , statushouders, dak- en thuislozen, zieken, gehandicapten, mensen met een geestelijke beperking, tienermoeders, slachtoffers van huiselijk geweld, zwerfjongeren et cetera. De lijst is te lang om volledig te kunnen zijn, maar al deze mensen hebben woonruimte nodig.

Hun aantal is enorm. Alleen al voor statushouders moeten er jaarlijks 1500 woningen worden gereserveerd. Voor 'medisch urgenten' komen jaarlijks 450 huizen beschikbaar en voor probleemgezinnen honderd. In totaal gaat het om meer dan 3300 woningen per jaar.

De oorzaak dat er zo veel woningzoekenden uit kwetsbare groepen zijn, is vooral de groei van de vluchtelingenstroom en het besluit van de Nederlandse overheid om meer mensen vanuit de hulpinstanties thuis te laten wonen.

Beeld Hedy Tjin

In het gemeentelijke Programma Kwetsbare Groepen is vastgelegd dat dertig procent van alle vrijkomende sociale huurwoningen, via Woningnet zijn dat er ongeveer 5700 per jaar, naar deze mensen gaat, met een minimum van 1500 per jaar.

De gemeente bouwt daarnaast nieuwe centra met wooneenheden van 21 vierkante meter voor vluchtelingen, jonge statushouders, daklozen, studenten en jongeren.

5. Jongeren
Het lot van jongeren is in grote lijnen vergelijkbaar met dat van studenten. Ze hebben weinig geld en willen vaak niet meer thuis wonen. Jongeren hebben echter nauwelijks belangenorganisaties om meer woonruimte voor ze af te dwingen. Zij zijn ook al enige jaren woningdelers, nog voor de gemeente dat had toegestaan.

De ontmoedigden onder hen gaan de stad uit, of gaan weer thuis wonen als hun relatie stuk gaat of als het niet meer botert met de huisgenoten in de deelwoning. In het woningbouwprogramma van de gemeente staat wel dat er ten minste 2500 woningen voor jongeren worden gebouwd tussen 2015 en 2018.

6. Middeninkomens
Komen er nog 'normale mensen' naar de stad? We denken dan al snel aan leraren, politieagenten en verpleegkundigen. De afgelopen jaren zijn veel Amsterdammers met deze beroepen in Purmerend of Almere neergestreken.

Ze konden in Amsterdam geen betaalbaar huis vinden. Lang werden ze in Amsterdam behandeld als 'voorrangsgroepen', wat betekende dat ze bij de verdeling van sociale huurwoningen voorrang kregen. In 2012 werd daar een streep doorheen gehaald, omdat aan zo veel groepen voorrang gegeven moest worden dat de wachtlijsten doldraaiden.

Toch is het probleem gebleven. Wie niet rijk is of te veel verdient voor een sociale huurwoning, komt de stad niet in. De huur van een geliberaliseerde huurwoning schiet in enkele jaren meestal door tot ver boven de duizend euro.

Inmiddels worden in de stad 1500 huurwoningen per jaar voor de middeninkomens gebouwd. Bovendien hebben bouwbedrijven en ontwikkelaars met de gemeente een plan uitgewerkt voor 10.000 extra woningen tot 2020 voor de middeninkomens, waarbij huren de komende 25 jaar gematigd stijgen.

Beeld Hedy Tjin

Voorraad groeit

Amsterdam telt ongeveer 130.000 koopwoningen, 240.000 sociale huurwoningen van corporaties (krap 180.000) en particulieren (60.000) en 50.000 vrijesectorhuurwoningen. Jaarlijks telt de stad gemiddeld 5000 nieuwbouwwoningen.

De voorraad neemt echter minder toe doordat er jaarlijks ook ongeveer 1600 woningen worden gesloopt.

Iedereen jaagt op die woningen. Jaarlijks kopen ongeveer 10.000 Amsterdammers een woning via makelaars. Nog eens 20.000 burgers sluiten een contract met corporaties om huizen te huren, inclusief de 5700 woningen die via Woningnet worden verhuurd. Voor 7000 woningen worden huurcontracten met particulieren gesloten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden