Plus

Deze Amsterdammers nemen elke dag een duik, ook 's winters

Je kunt natuurlijk baantjes trekken in een vol zwembad, maar ook gewoon voor de deur in het IJ springen. 's Zomers én 's winters.

Marjolein Padmos: 'Ik begon vier jaar geleden in de zomer, maar ik kon niet meer stoppen.' Beeld Elmer van der Marel

Elk najaar crawlen een paar duizend mensen tijdens de Amsterdam City Swim door de grachten en ook op Nieuwjaarsdag springen velen het diepe in. Maar wie voor dag en dauw het Amsterdamse water opzoekt, kan dagelijks stadsbewoners gehuld in badmutsen en wetsuits zien zwemmen.

Het hele jaar rond. Van het IJ tot de Amstel en van Durgerdam tot de Houthavens; steeds meer Amsterdammers wagen zich in het koude water.

Michiel Land (43), coach in openwaterzwemmen en coördinator van zwembad Het Marnix, is er ook zo eentje. Hij is elke dag van het jaar in het buitenwater te vinden; 's zomers bij Vinkeveen, het Vuurtoreneiland of Durgerdam en 's winters in de Sloterplas, het Nieuwe Diep of bij de Borneokade.

Gevoel van vrijheid
Land: "Ik merk dat er steeds meer vraag is naar leren openwaterzwemmen. In Engeland is de sport bijvoorbeeld al veel groter, maar tegenwoordig zitten evenementen die hier worden gehouden ook in no time vol." Dat is volgens Land niet helemaal een verrassing, want in 2016 wonnen Sharon van Rouwendaal (2016) en Ferry Weertman nog olympisch goud met openwaterzwemmen; dat werkt inspirerend.

Volgens Land is het vooral het gevoel van vrijheid dat openwaterzwemmen zo geliefd maakt: "Wanneer je in de natuur zwemt, in plaats van in een zwembad met drukbezette banen, ben je op een plek waar je normaal niet komt. Dat maakt het juist zo spannend."

De kou overwinnen
Wat zwemmen in koud natuurwater precies met je lijf doet, is de vraag. Bart Biermans, gecertificeerd instructeur van de Wim Hof Methode, kent de kou maar al te goed. Biermans: "Het grappige is, dat ik juist heel slecht tegen kou kon. Maar ik geloof dat je moet opzoeken waar je bang voor bent."

Hij geeft wekelijks workshops - hij heeft een ijsbad op zijn boot - in de methode van 'iceman' Wim Hof. In de winter duikt Biermans elke dag van zijn woonboot bij de Berlagebrug de Amstel in.

Biermans: "Eigenlijk gaat het bij de Wim Hof Methode om het kalmeren tijdens een stressrespons. Wanneer je niet getraind bent en plotseling een ijsbad instapt, krijgt je lichaam een soort shock. Je ademhaling versnelt, de ­pupillen vergroten en er komt adrenaline vrij. De methode leert mensen tijdens die shock door middel van ademhaling rustig te blijven."

Vet rondom organen
Dus in januari de Amstel in duiken kan best? Volgens Biermans is het beter te doen als je vanaf de zomer doorgaat en de winter ­tegemoet zwemt. "Natuurlijk zal het lijf echt nog wel elke dag schrikken als het water onder de tien graden is, maar je 'mastert' de shock geleidelijker. Je hebt geen trucs en tools nodig zoals wanneer je opeens in een ijsbad zou stappen. Elke dag wordt het water een beetje kouder, dus er treedt gewenning op."

Dat je lichaam gewend raakt aan die kou, komt volgens Biermans door onder meer bruin vet. "Dat is vet rondom de vitale organen, waaruit je heel snel energie vrij kunt maken. Dit kweek je door met de kou te trainen," aldus Biermans. "We zorgen er nu altijd voor dat onze omgeving twintig graden is, bijvoorbeeld door een jas aan te doen of de kachel op te stoken. Vroeger hadden we die luxe niet, je lichaam moest zelf de temperatuur regelen - en dat kan het ook."

Lees ook: Hier kun je een duik in Amsterdams natuurwater nemen

Wat zwemmen in koud natuurwater precies met je lijf doet, is de vraag. Beeld Elmer van der Marel

Marjolein Padmos (55), eigenaar ­CitrusPers Planagenda's
"Ik woon op de Silodam, vlak bij het Stenen Hoofd. Eigenlijk heb ik een ­onderhoudsvriendelijk zwembad voor mijn deur. Als je het IJ voor je deur hebt liggen, spring je er toch in?"

"Het werkt verslavend. Ik was vier jaar geleden ­begonnen in de zomer, maar ik kon niet meer stoppen. ­Gelukkig heb ik een aantal buurvrouwen gevonden die het ook wel zagen zitten, dus we gaan nu elke dag met drie of vier vrouwen het water in."

"Echt een stuk het IJ opgaan doen we niet meer, dat bleek te gevaarlijk. De eerste keer dat we dat deden waren we zo enthousiast dat we blij zwaaiden naar de havendienst, maar dat kwam natuurlijk over alsof we in nood waren. Sindsdien zwemmen we braaf langs het pand heen en weer, haha."

"In de winter zie je soms enorme ijs­pegels hangen, die je vanaf de kade niet kunt zien. Het mooiste was toen het eens heel mistig was. Een zwaan spotte ons pas op het laatste moment en landde twee meter bij me vandaan. Het was alsof ik David Attenborough even hoorde praten; en dat gewoon in het IJ."

Marjolein Padmos Beeld Elmer van der Marel

Margreet Krul (70), gepensioneerd
"Ik zwem al tien jaar graag in natuurwater. Ik ben sowieso vrij sportief -ik ren en fiets elke dag - want bewegen geeft mij meer ruimte in mijn hoofd."

"In Amsterdam is dat voor mij zwemmen bij IJburg, want ik woon bij Vrijburcht in een complex aan het water. Maar ook in Italië spring ik zo een koude rivier in; de Noordzee betreed ik ook wanneer ik er ben."

"Samen met mijn man en een groepje buren zwem ik elke werkdag. We waren in de zomer van 2007 begonnen en spraken af door te zwemmen tot we het te koud vonden worden. Toen werd het wel koud, maar zijn we toch door blijven zwemmen."

"Nu zwemmen we elke dag om 06.45 in de zomer en om 07.00 in de winter. Het zwemvirus is zelfs zo aanstekelijk dat we in de winter weleens een stukje ijs hebben weggehakt, om toch even te kunnen dompelen."

"Ook als buren steek je elkaar aan; we zijn inmiddels met een groepje van zes en soms zwemmen er nog twee dames mee. Het is niet alleen gezond, we doen het ook om bij te praten. Het is ook iets sociaals."

Margreet Krul Beeld Elmer van der Marel

Patty Jongemaets (62), yoga-en kinderyogadocent
"Ik ben al begonnen met zwemmen toen ik jong was. Niet per se om ­gezonder te worden, maar omdat ik het lekker vind. Het zit in mijn systeem. Elke ochtend sta ik op om kwart voor zes, mediteer ik en doe ik een aantal yogaoefeningen en dan ga ik een paar ­minuten zwemmen."

"Mijn huis ligt pal aan de Nieuwe Meer, dus ik stap zo mijn steiger op en spring in mijn blootje het water in. Er is toch geen mens te bekennen, zo vroeg in de morgen. Meestal zwem ik tot de boei en terug, maar 's winters doe ik meer aan dompelen. Dan doe ik het even om mijn lichaam te laten schrikken, zelfs als het vriest of sneeuwt."

"Iets wat ik ook in mijn yogaopleiding gebruik, is de gedachte dat je een stap moet zetten om verder te komen. Als je niets doet, bereik je ook niets. Ik dacht bij mezelf: als ik dit ijskoude water niet in durf te springen, wat durf ik dan wel? Het is alsof ik elke ochtend een drempel over stap, waardoor ik daarna alles aan kan. Zwemmen in het meer voelt als een ode aan het water; het geeft heel veel kracht."

Patty Jongemaets Beeld Elmer van der Marel

Tips voor openwaterzwemmers

- Wanneer het water heel koud is, kun je een paar keer diep ademhalen of even mediteren voordat je erin gaat.

- Eerst even aan een trapje hangen en je lichaam laten wennen. Geen bommetje maken dus!

- Gebruik een hoog punt om te navigeren waar je naartoe wilt; een laag punt kun je vanaf het water niet altijd goed zien.

- Als je echt het open water op gaat, maak jezelf dan zichtbaar met een felgekleurd balletje, boei of badmuts.

- Check van tevoren waar je uit het water kunt klimmen. Als het water heel koud is, moet je nooit te ver van die plek zwemmen.

- Probeer ontspannen te zwemmen, dan kun je langere ­afstanden maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden