Plus

Deze aaibare pups zijn minder vrijblijvend dan een gewone hond

De pups hebben een hoge aaibaarheidsfactor, maar zijn ook handenbindertjes. Alles voor het goede doel. Het Koninklijk Nederlands Geleidehonden Fonds zoekt weer pleeggezinnen. 'Ik weet waarvoor ik het doe.'

Beeld Joris van Gennip

Hij snuffelt niet en blaft niet als hij een andere hond ziet. En kijkt niet op of om bij de zwart-witte kat die vlak bij de straat oversteekt en ook de op het schoolplein spelende kinderen leiden hem niet af.

Voorbeeldig loopt de 9 maanden oude, donkerharige pleegpup Dobber - kruising ­tussen een labrador en een Duitse herder - strak aan de lijn. Kwispelend neemt hij in flink tempo en iets voor zijn baas Peter Smit (61) uit het voortouw richting de Sloterplas.

Smit en zijn vrouw Meta (61) zijn gek van puppy's. Ze houden van hun vrolijkheid en willen niet nog veertien jaar een grote hond in huis. Daarom namen ze Dobber met 7,5 week in huis, in Nieuw-West.

Bovendien dienen ze er een goed doel mee. Dobber blijft hij hen tot hij ongeveer veertien maanden is, om vervolgens 'naar school' te gaan in Amstelveen. Daar wordt hij opgeleid tot een volwaardige Koninklijk Nederlands Geleidehonden Fonds (KNGF)-hond.

Na de eerste kennismaking tussen de pleegouders en pup op het erf van de stichting mocht Dobber mee. Thuis sliep hij de eerste tijd naast het bed. Zo konden zijn tijdelijke baasjes hem troosten en geruststellen bij het wennen aan zijn nieuwe omgeving.

Nu slaapt Dobber ­beneden in de woonkamer, naast de echte baas van het huis: de veertien jaar oude blonde cairn terrier Gabber. En gaat hij mee als zijn pleegouders boodschappen doen of naar hun zangkoor gaan, waar hij de mascotte van is geworden, zegt Meta. "Het went heel snel. Je leeft je leven en het hondje hoort daar gewoon bij."

Basiscommando's
Zoals Dobber worden elk jaar in totaal zo'n tweehonderd pups - labradors en golden retrievers, Duitse herders of kruisingen tussen de rassen - geboren bij de fokgezinnen van KNGF. Vanaf deze zomer staat de nieuwe lichting pups klaar mee te gaan met een gezin waarin ze hun eerste maanden opgroeien.

In dat warme nest wordt de basis ­gelegd voor hun toekomst als blinden- of autismegeleidehond, assistentiehond die mensen met een fysieke beperking kan helpen met de was of boodschappen, of buddyhond, bijvoorbeeld voor (oud-)agenten of militairen, die leiden aan posttraumatische stress.

Loopt Dobber strak aan de lijn, dan is hij 'aan het werk'. Dat betekent dat hij niet vrijuit mag rennen, maar oefent met het vooraan lopen in de omgeving en basiscommando's, legt Peter uit. "Dan heeft hij geen tijd voor andere mensen."

Rondrennen en spelen, bijvoorbeeld met zijn vriendin de buurhond, doet hij op andere momenten en ook thuis is hij los en kan hij worden geaaid en geknuffeld. "Bezoek duikt er soms bovenop, dan is het meer de visite die je moet africhten dan de hond."

Het is allemaal minder vrijblijvend dan bij een gewone hond. Meta: "Hij moet niet alleen een leuke huishond voor mij zijn, die braaf naast me blijft sjokken. Hij moet later kunnen functioneren in een huishouden waarin iemand blind is. Dat betekent dat hij moet kunnen luisteren - zit is zit - en tegelijk een zekere mate van zelfstandigheid moet ­hebben om een situatie te kunnen inschatten en keuzes te kunnen maken."

Terug van zijn werk zwiept Dobber met zijn staart de ­bekers water nog net niet van de salontafel en terwijl hij zijn specialiteit - een koprol - tentoonspreidt, schuifelt Gabber dichterbij om te zien waar de drukte om te doen is. Bij de open haard van Peter en Meta Smit staan fotoboeken van de vorige pleegpups Gijs en zijn zoon Spike.

Gelukkige jeugd meegeven
Elke hond is anders, merken ze. Dobber is de makkelijkste van het stel: heel erg mensgericht, lief, slim en leergierig. Hij heeft niets met water en katten doen hem weinig. Dat was met een vorige pleegpup wel anders. Meta: "Toen moest ik opeens allemaal nepkatten in de buurt verspreiden om hem daaraan te laten wennen. De buren zullen wel gedacht hebben dat ik gek was geworden."

"Het ene nest is energieker dan het andere, en het ras, ­karakter en temperament van de hond maken ook dat elke pleegpup anders is," zegt Marieke Niesen (49), hoofd­instructeur puppy- en pleeggezinnenzorg van KNGF Geleidehonden. Ze begeleidt de puppypleeggezinnen onder meer bij het sociaal maken van de honden en ziet veel verschillen.

Ook bij de pleeggezinnen. "Een doorsnee of ­ideaal puppypleeggezin bestaat eigenlijk niet, omdat elke situatie anders is. Een gezin met drie kinderen is drukker dan een huis met maar een of twee baasjes. Het heeft allebei voor- en nadelen."

Het belangrijkste is dat je als pleegouder, vooral in de eerste weken, veel thuis bent en altijd moet er een volwassene uit het gezin in de buurt zijn. Bij het gezin Smit was dat nooit een probleem. Meta was al gestopt met haar werk in het onderwijs, bij de vorige hond was hun studerende zoon geregeld thuis en Peter werkt tegenwoordig wat minder. "Het is best intensief, maar met een jonge hond maak je ook van alles mee."

In het begin was het gezin Smit soms onzeker. Wat doe je als zo'n pup opeens ziek wordt of als de hond niet goed ­reageert op andere huisdieren? Meta: "Daar krijg je veel hulp bij." De instructeurs van KNGF komen regel­matig langs, daarnaast hebben ze een hulplijn waar je 24 uur per dag in noodgevallen naartoe kunt bellen en hebben ze veel aan hun collega-pleegouders.

"Je hoeft geen complete blindengeleidehond af te leveren. Dat scheelt." Ook hoef je geen hondenexpert te zijn. "Liefde voor honden en een zekere mate van rust en consequentie moet er wel zijn, en verder proberen we hem vooral een gelukkige jeugd mee te geven met lol en vertrouwen in de mensheid."

En dan komt het onvermijdelijke moment van afscheid nemen. "Ja, dan is het huilen," zegt Meta. "Hij is je huis­genoot met wie je dag en nacht hebt geleefd." Van tevoren praat ze nog even met hem - 'Zet hem op' en 'het zijn allemaal lieve mensen daar' - en ze maakt een fotoboek met een gedicht over het afgelopen jaar. "Het is een beetje een verwerkingsproces."

Peter en Meta Smit en hun pleegpup Dobber. 'Afscheid nemen is huilen. Je hebt dag en nacht met elkaar geleefd.' Beeld Joris van Gennip
KNGF geleide hond Beeld Bas Czerwinski, ANP

Na het afscheid gaan Meta en Peter Smit uit eten. "Om te vieren dat we hem goed hebben afgeleverd en dat de professionals hem zullen opleiden. Dat hij straks iemand kan helpen die dat heel hard nodig heeft." Dat is wat Meta voortdurend in gedachten houdt.

Mensen zeggen weleens dat ze er niet aan zouden moeten beginnen, omdat ze de pup na een jaar toch weer moeten opgeven. Dat begrijpen ze wel. Meta: "Maar ik heb ook mensen gesproken van wie de hond het leven enorm had verbeterd. Ik weet zelf, nadat ik ernstig ziek ben geweest, hoe afhankelijk je kunt worden van hulp. Ik weet waarvoor ik het doe. Met een pleegpup kun je een steentje bijdragen en dat vind ik belangrijker dan het afscheid."

Gezinnen zonder vakantieplannen

Voor de puppy's die vanaf deze maand het nest verlaten, zoekt KNGF ­Geleidehonden in Amstelveen en omgeving geschikte pleeggezinnen. Zij moeten gedurende circa een jaar een pup in huis willen nemen om hem op te voeden en te laten wennen aan verschillende omstandigheden, zoals het schoolplein, het openbaar vervoer, ­visite, restaurants en winkels.

Een jonge pup vraagt tijd en aandacht, en kan vooral de eerste zes weken bijna niet alleen worden gelaten (niet vaker dan twee keer per week, maximaal twee uur per dag).

Daarom is de stichting vooral op zoek naar gezinnen (waarvan de kinderen minimaal 4 jaar oud zijn) die deze zomer geen vakantieplannen hebben. Het opvoeden van een geleidepup is ­belangeloos. Voer en dierenarts­kosten worden vergoed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden