Plus

Deur dicht om rood licht in de Oude Kerk

Het rode raam in de Heilig Grafkapel van de Oude Kerk leidt tot commotie. Erfgoedbeschermers hebben bezwaar. Het stadsdeel oordeelt ­in oktober of de vergunning terecht is verleend.

Het rode glas-in-lood is de vervanging van het glas uit 1959Beeld Marc Driessen

Het is een bijzondere beleving geconfronteerd te worden met het vier meter hoge rode glas-in-loodraam. Het licht geeft de kleine, afsluitbare Heilig Grafkapel uit 1515 in de Oude Kerk een speciale sfeer. Die je best als sacraal zou mogen omschrijven.

Op 5 oktober presenteert de Oude Kerk, het oudste gebouw van Amsterdam, zeven bijzondere, nieuw ingerichte zijruimtes voor het publiek.

Vanaf dan is ook het rode raam van de Italiaanse kunstenaar Giorgio Andreotta Calò voor iedereen te zien. Het is de bedoeling dat het raam tenminste tien jaar rood blijft.

Jacqueline Grandjean, directeur van de Oude Kerk: "Er komt een bordje bij de deur dat verwijst naar het raam. Daar staat ook bij of de bezoeker na binnenkomst de deur achter zich wil sluiten. Ook komt er audio om de bezoeker uitleg over de oorsprong van deze kapel te geven."

Onder een stolp
De overduidelijke uitleg van Grandjean is een reactie op de ophef die is ontstaan over het raam. Het niet-historische glas stamde uit 1959 en is nu vervangen door ambachtelijk mondgeblazen glas.

De Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad tekende bezwaar aan tegen de op 13 juli door de gemeente afgegeven vergunning het raam te plaatsen.

"Sinds de Beeldenstorm is de Oude Kerk een lichte ruimte, dat moeten we zo houden," zei VVAB-voorzitter Rogier Noyon in augustus in het Nederlands Dagblad.

Ook de net opgerichte stichting Behoud van de Oude Kerk heeft protest laten horen. De erfgoedbeschermers zijn bang dat het historische interieur van de kerk wordt aangetast, net als het aanzicht van de kerk.

En dinsdag kwam de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, naar aanleiding van dat bezwaar en op verzoek van stadsdeel Centrum, met een (niet bindend) advies over de vervanging van het glas-in-loodraam. Met daar in munitie voor voor- en tegenstanders van het raam.

'Een kunstuiting die hoort bij de hedendaagse ­museale functie van de Oude Kerk kan zo'n toevoeging zijn.' Maar ook: 'Zou het bijvoorbeeld mogelijk zijn om het kunstwerk als voorzetbeglazing te plaatsen?'

"Het rode schijnsel is alleen in de kapel te zien," aldus Grandjean. "Dat neemt niet weg dat ik nog steeds graag in gesprek ga met degenen die bezwaren hebben."

"Moet je een monumentaal gebouw wel onder een stolp zetten? Of mag dat gebouw meedoen in de 21ste eeuw, maar dan wel op een subtiele manier binnen het behoud van haar karakter, met een nieuw perspectief? Wij denken dat dit interessant kan zijn."

Zorgvuldig gekeken
Er zijn veel enthousiaste reacties op het raam gekomen, maar, zo beaamt Grandjean, ook mensen die dit niet zo zien en boos reageren. "Zondag was er een katholieke meneer bijvoorbeeld. Hij zei dat de kapel helemaal geen kopie van de Heilige Grafkerk in Jeruzalem is, met dat rode licht."

"Het verhaal is echter niet letterlijk overgebracht. Het is kunst, een contemplatieve manier om naar de geschiedenis te kijken. Je kijkt naar het samenspel tussen kunst en erfgoed. Er is zorgvuldig gekeken naar alle voors en tegens door monumentendeskundigen."

"Toch heeft de VVAB al te kennen gegeven dat ze, als het raam na 9 oktober mag blijven, toch weer in beroep gaan. Dat is jammer, want een gesprek levert altijd meer op."

De Oude KerkBeeld ANP

Monstrans weer terug

Vanaf 5 oktober staan in de Oude Kerk de collegekamer, bibliotheek, spiegelkamer, ijzeren kapel, kerkmeesterskamer en het heilig graf voor het publiek open. In deze historische ruimtes worden oude en nieuwe kunstschatten gepresenteerd.

Bijzonder is de monstrans, een katholiek object dat na de Beeldenstorm uit de Oude Kerk verdween. Nu is deze monstrans, die opdook in de katholieke kerk van het Duitse Kalkar, een jaar lang terug.

De IJzeren Kapel, bibliotheek en het heilig graf zijn ruimtes die niet eerder voor het publiek toegankelijk waren.

Anastasis

Giorgio Andreotta Calò (39) exposeerde tot afgelopen zondag in de Oude Kerk met Anastasis, waarbij het interieur van de kerk vier maanden in rood licht baadde.

Het project bestond uit drie delen: de rode kerk (door alle ramen te bedekken met rood folie), fotografisch werk (afdrukken van het laatst overgebleven katholieke glas-in-loodvenster), en de opdracht aan de kunstenaar om een permanent werk te maken.

Dat werd het rode raam in de Heilig Grafkapel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden