Plus

Deskundigen verwachten weinig van appverbod op de fiets

Iedereen weet dat het onveilig is, en toch doet bijna iedereen het: appen op de fiets. Het kabinet werkt aan een verbod, maar experts zijn sceptisch. 'Dit gedrag is veel te hardnekkig.'

'Veel mensen negeren de risico's van appen op de fiets. Ze wanen zich veel veiliger dan ze zijn' Beeld Marc Driessen

Onderweg nog even dat Whatsappberichtje beantwoorden. En er was nog een ongelezen mailtje. En - piep, piep! - daar komt een sms'je binnen. Toch even kijken.

Veel mensen beschouwen hun fiets als een mobiel kantoor. Dat dit levensgevaarlijk is, behoeft geen betoog: de cijfers spreken voor zich. Een op de vijf jongeren die bij een fietsongeluk betrokken is, bleek meer aandacht te hebben gehad voor de smartphone dan voor de weg. Minister Melanie Schultz (Verkeer) werkt nu aan een wet die het appen op de fiets verbiedt. Telefoneren mag nog wel, maar alleen handsfree.

Verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen is sceptisch. "Zo'n verbod werkt alleen als je heel streng handhaaft, anders wordt het een farce. Dat zie je ook met de fietsverlichting: alleen als de politie streng controleert, neemt het aantal lampjes toe, maar dat effect zwakt snel af als er niet meer gecontroleerd wordt."

Zelfoverschatting
Dezelfde twijfel heeft verkeerspsycholoog Cees Wildervanck. "Dat Schultz nu met deze wet komt, verbaast mij. De politie kan dit nooit handhaven, daar is niet genoeg capaciteit voor. Normaal gaat zo'n wet dan niet door - dat dit nu wel gebeurt, heeft wellicht iets met de verkiezingen te maken."

Veel mensen negeren de risico's van appen op de fiets. Ze wanen zich veel veiliger dan ze zijn. "Iedere verkeersgebruiker heeft de neiging zichzelf te overschatten," zegt Tertoolen.

Als fietser heb je veel vrijheid in het verkeer, en behoorlijk goed overzicht. Dan kan even op de telefoon kijken wel, wordt vaak en ten onrechte gedacht. En hoewel er nog onvoldoende onderzoek is gedaan naar smartphonegebruik op de fiets tonen de resultaten van onderzoek bij automobilisten dat zelfs bij handsfree bellen de kans op een ongeluk schrikbarend toeneemt.

Beloningscentrum
Fietsers zijn kwetsbare verkeersdeelnemers, maar het gebruik van de smartphone op de fiets is hardnekkig. Eerdere pogingen om via campagnes fietsers bewust te maken op de risico's van hun smartphonegebruik haalden weinig uit.

De behoefte om toch nog een keer de telefoon te checken is simpelweg te groot. Volgens Gert-Jan Meerkerk, onderzoeker bij het Instituut voor Onderzoek naar Leefwijzen en Verslaving, komt dit door wat zich in het beloningscentrum van de hersenen afspeelt.

"De smartphone combineert twee zaken die heel belangrijk zijn voor verslaving: net als bij gokken geeft de telefoon een beloning die zowel in frequentie als in sterkte variabel is. Soms heb je geen nieuw berichtje, de andere keer heel veel nieuwe berichtjes. En heel af en toe zijn dat ook nog eens heel belangrijke of leuke berichtjes."

Impulscontrole
Vooral jongeren vinden het moeilijk om de behoefte aan nieuwe prikkels te onderdrukken. Zij zijn sowieso meer met hun telefoon bezig dan volwassenen, maar bovendien zijn ze hun impulsen minder goed de baas.
Uiteindelijk zal een mentaliteitsverandering moeten plaatsvinden, denkt Tertoolen.

"Pas als de norm wordt dat appen op de fiets echt not done is zullen mensen hun gedrag gaan aanpassen. Maar een verbod zonder dat het echt stevig wordt gehandhaafd, zal een wassen neus zijn."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden