PlusFilmrecensie

Denken aan Trump door de urgente film The Post

In The Post blikt Steven Spielberg terug op Richard Nixons strijd met de kranten die de beerput van de Vietnamoorlog openden. We horen Nixon en denken aan Trump.

Beeld The Post

Wie de geschiedenis niet kent, is gedoemd ze te herhalen, aldus filosoof George Santaya. Wie de geschiedenis dramatiseert, vraagt om moeilijkheden, kunnen we daaraan toevoegen.

Steven Spielberg deed het herhaaldelijk, bijvoorbeeld in Amistad, Schindler's List, Munich, Lincoln en Bridge of Spies. Hij doet het opnieuw in The Post.

Spielberg voltooide de film in een persoonlijk recordtempo, omdat hij een jaar geleden besefte dat het scenario van Liz Hannah een enorme actuele meerwaarde en urgentie had. Dat is ook nu nog het geval.

Hannah baseerde zich op de botsing tussen de Amerikaanse dagbladpers en president Richard Nixon in de ­zomer van 1971. Nixon legde The New York Times een ­publicatieverbod op, nadat journalisten van de krant verslag hadden gedaan van de bevindingen in gelekte overheidsrapporten over de Amerikaanse inmenging in Vietnam tussen 1945 en 1968.

De Times had de scoop, de Times besloot uit de zogeheten Pentagon Papers te publiceren en de Times moest boeten.

Maar Liz Hannah belicht de gang van zaken vanuit het perspectief van Katherine 'Kay' Graham, de uitgever van concurrent The Washington Post, de krant die het stokje van de Times overnam door na het verbod ook uit de ­gelekte rapporten te publiceren.

Dat was eveneens dapper, maar de accentverschuiving stuit Times-veteranen en historici tegen de borst. Vooral in een film over het ­belang van ongebreidelde en zorgvuldige journalistiek. En vooral in een tijd waarin die journalistiek door het Witte Huis vrijwel dagelijks tot nepnieuws wordt bestempeld.

Serieuze onderzoeksjournalistiek
Het gemor over The Post is begrijpelijk en zeker niet ongegrond. Maar een op historische feiten gebaseerde speelfilm is geen geschiedenisles. Historische films weerspiegelen de periode waarin ze gemaakt worden. Met het oog op dat laatste is Hannahs keuze voor Grahams perspectief beter te begrijpen.

Dat we Nixon horen en aan Trump denken maakt The Post urgent. Dat we de zaak vanuit het perspectief van een door het glazen plafond brekende vrouw bekijken, maakt de film nog urgenter. Ze wordt ­bovendien vertolkt door Meryl Streep, die door Trump herhaaldelijk op de korrel werd genomen.

De film laat zien hoe Graham moest manoeuvreren om zich staande te houden in een functie waarin persoonlijke, zakelijke en journalistieke belangen elkaar ­regelmatig verdrongen.

Omdat ze een vrouw was en haar positie als uitgever deels aan de dood van haar echtgenoot te danken had, werd ze niet voor vol aangezien.

Maar Graham bracht de krant naar de beurs en investeerde flink en met historische gevolgen in serieuze onderzoeksjournalistiek, om de concurrentiestrijd met de Times op te voeren.

Die strijd geeft The Post een geweldige dynamiek, want Spielberg kan zich lekker uitleven in de schets van een krantenredactie die begint te vermoeden dat de concurrent in New York met iets groots gaat komen.

De door Tom Hanks vertolkte hoofdredacteur Ben Bradlee stuurt een stagiair op een infiltratiemissie naar Manhattan en Spielberg neemt ons mee door een film over vergaderingen, ­telefoongesprekken, stapels papier en drukinkt van een spannend en kostelijk spionage-intermezzo te voorzien.

Hectiek van de jungle
In de proloog van The Post doet Spielberg iets vergelijkbaars, wanneer hij klokkenluider Daniel Ellsberg als ­observator op het slagveld van Vietnam introduceert.

De hectiek van de jungle wordt gevolgd door een energieke montage, waarin Ellsberg ziet hoe zijn bevindingen door defensieminister Robert McNamara bij aankomst op Amerikaanse bodem moedwillig worden genegeerd, waarop hij de rapporten het ministerie uit smokkelt en bij twee hippies van een reclamebureau kopieert. Je spitst de oren en kijkt je ogen uit.

Het is een amusante en slimme manier om de kijker het verhaal in te trekken, maar Spielberg wisselt de vermakelijke scenes behendig af met momenten waarin hij een ­serieus punt over het spanningsveld tussen journalisten en machthebbers maakt.

De zaak rond de Pentagon ­Papers bracht beide partijen naar het hooggerechtshof, dat in het vonnis duidelijk maakte dat de pers de bestuurden dient en niet de bestuurders.

De overwinning op de censuur krijgt bij Spielberg vanzelfsprekend een heroïsch en bevrijdend karakter, maar de ondertoon blijft wrang.

We juichen de historische afrekening met de persbreidel in de bioscoop toe, in het besef dat we vervolgens weer moeten lezen en horen dat de huidige Amerikaanse president het persgilde van oneerlijke en leugenachtige praktijken blijft beschuldigen.

The Post

Regie Steven Spielberg
Met Meryl Streep, Tom Hanks, Bob Odenkirk, Tracy Letts
Te zien in Arena, Cinecenter, City, Filmhallen, The Movies, Studio K, Tuschinski

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden