Democraat in al zijn vezels

Met het overlijden van Hans van Mierlo verliest Nederland een man die zich vier decennia lang met hart en ziel heeft ingezet voor de samenleving. Dat stelt premier Jan Peter Balkenende donderdagavond in een eerste reactie.

Balkenende spreekt van ''een markante figuur'' en een ''democraat in al zijn vezels''. ''Hij gaf kleur aan ons politieke bestel, in welke functie hij de samenleving ook diende. We verliezen in hem een persoonlijkheid. Een man die een leven lang indruk maakte vanwege zijn scherpe oordeel en zijn heldere manier om dingen te verwoorden'', aldus de premier.

Volgens Balkenende beschikte Van Mierlo over de gave van het woord en lag zijn ziel bij het parlementaire debat. ''Voor veel mensen maakte hij het verschil.'' Van Mierlo was ook minister van Staat. ''Onze gedachten gaan vandaag in de eerste plaats uit naar de mensen die hem dierbaar waren. Hun verdriet is ons verdriet.''

Markant en krachtig politicus

Het overlijden van Hans van Mierlo betekent ''het verlies van een markant en krachtig politicus''. Dat zei PvdA-partijleider Wouter Bos donderdag. ''De Nederlandse politiek zal een betrokken democraat moeten missen'', aldus Bos.

Visie en passie

De oud-D66-ministers Els Borst en Laurens Jan Brinkhorst betreuren het overlijden van hun vroegere voorman Hans van Mierlo. In het tv-programma Nova donderdag roemden ze zijn verfrissende ideeën over de democratie, zijn visie en passie. Hij inspireerde hen in de jaren zestig van de vorige eeuw mee te gaan doen aan de nieuwe democratische partij.

Beiden konden zich vinden in de vergelijking met de Amerikaanse oud-president van destijds John F. Kennedy, die ook mensen kon inspireren en voor zich kon winnen. Zowel Borst als Brinkhorst hadden nog contact met Van Mierlo maar niet meer tijdens zijn laatste ziekteperiode.

Borst zei dat Van Mierlo uiteindelijk is bezweken aan zijn getransplanteerde lever, die hij ruim tien jaar geleden kreeg. Volgens haar gaat zo'n orgaan ongeveer vijf jaar mee, maar deed Van Mierlo er al twee keer zo lang mee. ''Hij was zo'n ongelooflijk vitale man. Hij wilde leven'', aldus Borst. Ze hoopte dat hij ook over dit ziekbed heen zou komen.

De vroegere minister van Volksgezondheid zag Van Mierlo als een goede vriend. ''Hij was echt een leuke man met een leuke uitstraling.'' Borst en haar man bewonderden Van Mierlo zo veel dat zij zich in 1967 aansloten bij de partij. ''Hij wilde de democratie terughalen.''

Brinkhorst was onder de indruk van zijn visionaire capaciteiten. ''Hij zag dingen die anderen niet zagen. Het was een kwetsbare man met veel passie. Geen bange man'', aldus de oud-minister van Economische Zaken, die hem gekend heeft vanaf de dag van de oprichting. Volgens Brinkhorst zag Van Mierlo in deze tijd dingen gebeuren waar hij in vroeger tijden ook al op had gewezen, zoals de gekozen minister-president. De lijn van D66 was pragmatisch en idealistisch tegelijk, een combinatie die volgens Brinkhorst voor veel mensen in die tijd onbegrijpelijk was.

Meester van de paradox

Mark Rutte, fractievoorzitter van de VVD in de Tweede Kamer, reageerde donderdag met veel respect op het overlijden van D66-prominent Van Mierlo. ''Van Mierlo is 40 jaar lang medebepalend geweest voor de Nederlandse Politiek,'' aldus de liberaal. ''Hij was een man met visie, een groot woordkunstenaar en een meester van de paradox. Ik was zeer op hem gesteld.''

Van Mierlo heeft politiek verrijkt

Hans van Mierlo heeft de Nederlandse politiek verrijkt. Dat stelt Tweede Kamervoorzitter Gerdi Verbeet donderdagavond in een eerste reactie op het overlijden van Van Mierlo. Ze zegt daar bedroefd kennis van te hebben genomen.

Verbeet spreekt haar erkentelijkheid uit voor de grote rol die Van Mierlo heeft gespeeld, als (mede)oprichter van D66, Kamerlid en minister. ''Zijn charismatische persoonlijkheid heeft velen geïnspireerd.'' (ANP)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.