'Deelfiets? Dit is gewoon een huurfiets met een app'

Het klinkt sympathiek, fietsdelen. Amsterdam wordt echter overspoeld met deelbedrijven die de stad vooral zien als een markt voor huurfietsen voor toeristen, zeggen deskundigen. Stadsdeel West gaat de fietsen verwijderen.

De stad is al jaren bezig iets te doen aan de chaos van de vele geparkeerde fietsen. Daar komen nu de vele deelfietsen bijBeeld anp

Bruggen staan er vol mee, in sommige fietsenrekken is de helft van de plaatsen ingenomen door de oranje exemplaren van Donkey Republic. Volgens bestuurder Fenna Ulichki is het delen van fietsen 'op zichzelf' goed, maar is stadsdeel West ruwweg overvallen door het uit Denemarken afkomstige deelfietsplatform.

"Met delen heeft dit niets te maken, dit zijn gewoon huurfietsen met een app," zegt Ulichki. Dus komt West in actie, zegt zij: vanaf volgende week zullen handhavers alle fietsen van het bedrijf die worden aangetroffen in de openbare ruimte verwijderen.

Miljardenondernemingen
Ze kan niet anders, zegt Ulichki, want West is, net als een aantal andere stadsdelen, al enkele jaren bezig het fietsareaal beter georganiseerd te krijgen. "De ruimte is in Amsterdam beperkt, dus hebben we weesfietsen afgevoerd, wrakken verwijderd en het aantal fietsparkeerplaatsen uitgebreid. Het kan niet dat er vervolgens een commercieel bedrijf komt dat 360 fietsen in de stad plaatst."

Delen is in, maar de deeleconomie is de onschuld en het idealisme inmiddels al verre voorbij.

Autodelen (Uber) en huizendelen (Airbnb) begonnen vriendelijk, maar zijn uitgegroeid tot miljardenondernemingen, waarbij zo veel mogelijk geld verdienen de eerste prioriteit is geworden. Met fietsdelen lijken ondernemers nu ook die kant op te willen gaan.

In opstand
Het gretige Donkey Republic sluit aan bij bedrijven als Hello Bike (op de Zuidas vooral), HelloVelo (via de winkels van het Zwarte Fietsenplan), Urbee en E-bike to go (elektrische fietsen) en Felyx (elektrische scooters). Dan is er natuurlijk ook nog de zeer succesvolle ov-fiets van de NS.

Dat West nu in opstand komt, is het eerste signaal dat de deelfiets de sympathieke fase is gepasseerd, zegt Pascal van den Noort van Velo Mondial, dat wereldwijd steden adviseert over fietsbeleid. Volgens hem hebben veel ondernemers hun begerige ogen laten vallen op de Amsterdamse fietsmarkt. "Niet met fietsen voor Amsterdammers, die hebben fietsen genoeg, zij mikken op toeristen en dagjesmensen."

De komst van veel van die 'zogenaamde deelfietsplatforms' moet een wake-upcall zijn voor de stad, zegt Van den Noort. Hij ziet veel bedrijven zo veel mogelijk fietsen dumpen in Amsterdam. "Ze zijn bezig een zo groot mogelijk deel van de markt naar zich toe te trekken. Als het straks eventueel gaat lopen met die fietsen, zijn zij alvast de grootste."

Verroeste fietsen
Ook internationaal speelt dit probleem, zegt Van den Noort. Hij wijst erop dat in China miljoenen fietsen op straat zijn neergezet zonder een goed plan. "Enorme bergen fietsen staan te verroesten."

Een deskundige stelde onlangs in The Guardian dat die ongebruikte fietsen in veel Chinese steden een enorm probleem worden. "Duizenden zijn het er en veel rijden zij niet meer, want niemand onderhoudt ze. De schoonheid van die steden wordt vernietigd."

Het is de hoogste tijd dat Amsterdam grenzen stelt, zegt Van den Noort. "Je kan van alles aan de markt overlaten, maar hierin moet Amsterdam zeggen: op die en die plekken mag je zulke fietsen neerzetten en dat kost dan zus en zoveel. En: waar dat niet nodig is, moet simpelweg geweigerd worden. Anders zitten we hier straks met al die huurfietsen op onze stoepen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden