De wietroker is een illusie armer: blowen heeft geen gunstig effect op creativiteit

Wie een writer's block heeft of op zoek is naar nieuwe creatieve ideeën, kan beter geen joint roken. Dat blijkt uit onderzoek van enkele Leidse psychologen.

Beeld ANP

'Veel mensen denken dat ze creatiever gaan denken als ze cannabis roken, maar uit ons onderzoek blijkt dat dat niet het geval is. Onze resultaten laten een tegenovergesteld effect zien,' zegt cognitief psycholoog Mikael Kowal.

Uit deze eerste serieuze studie naar de relatie tussen het gebruik van cannabis en creativiteit blijkt dat het opsteken van een joint om bijvoorbeeld een writer's block of een andere creatieve impasse te overwinnen, niet het gewenste effect zal hebben. Kowal: 'Het kan zelfs een averechts effect hebben op creatief denken.'

De testpersonen die een lage dosis tetrahydrocannabinol (thc, de werkzame stof in cannabis) of een placebo, dus helemaal niets, kregen, presteerden het beste bij de denktaken die zij van Kowal en zijn collega's moesten uitvoeren. Een hoge dosis thc bleek een duidelijk negatief effect te hebben op het vermogen om snel met zo veel mogelijk oplossingen voor een probleem te komen.

Opvallend vindt Kowal dat zelf wel, omdat de heersende gedachte is dat het roken van hasj of wiet wel degelijk de creativiteit stimuleert. Kowal vermoedt dat wat thc-gebruikers als creatief ervaren, in feite een soort lichte hallucinaties zijn. 'Het is vergelijkbaar met andere vormen van intoxicatie, zoals met alcohol, waarbij de meest bijzondere ideeën de dag erna toch niet zo wereldschokkend blijken te zijn als je de avond ervoor had gedacht.'

Illusie
De toegenomen creativiteit die cannabisgebruikers zelf ervaren, is niet terug te zien in hun prestaties, zegt Kowal. 'De verhoogde staat van creatief denken waarin ze menen te verkeren, is een illusie.' Kowal vermoedt dat dat verband houdt met de aanmaak van dopamine in de hersenen, die door thc wordt gestimuleerd. 'Meer dopamine betekent in eerste instantie dat de flexibiliteit in de hersenen wordt vergroot, maar te veel dopamine leidt tot een extreme vorm van flexibiliteit, tot afleiding, en beperkt het creatieve vermogen.'

Die bevindingen worden door ander onderzoek ondersteund, zegt Kowal. 'Thc heeft bijvoorbeeld alleen in kleine hoeveelheden een ontspannend effect; een hoge dosis leidt regelmatig tot angsten en negatieve gedachten.' Een cannabisgebruiker is daardoor veel energie kwijt aan het beheersen van die negatieve gevoelens, wat juist ten koste gaat van zijn creati­viteit. Aan het onderzoek deden drie groepen van achttien mensen mee die wel eens cannabis roken, juist omdat cannabisgebruikers vaak claimen dat zij creatiever zijn als zij een joint hebben gerookt.

Stevige joint
Eén groep kreeg een hoge dosis thc (22 mg), de andere een lage dosis (5,5 mg) en de laatste een placebo. De hoge dosis thc stond gelijk aan een stevige joint zoals die in Nederlandse coffeeshops verkrijgbaar is. Uiteraard wist niemand wat hij of zij kreeg. De proefpersonen moesten denktaken verrichten waarmee ze op twee vormen van creatief denken werden getoetst, namelijk divergent denken (zo veel mogelijk verschillende oplossingen voor een probleem bedenken) en convergent denken (het enige juiste antwoord op een vraag bedenken).

Hoewel het onderzoek op convergent denken weinig verschillen liet zien, was dat bij divergent denken wel sterk het geval. Op een vraag als 'noem binnen tien minuten alle mogelijke manieren om een pen en een schoen te gebruiken' scoorden de groep met een lage dosis thc en - vooral - die een placebo had gekregen, veel beter, aldus Kowal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden