PlusBoekrecensie

De wereld bezien vanaf een bezemsteel

Non-Fictie Mona Chollet Heksen Sorcières, vertaald door Elllie Heijloo, ­Ellis Booi, Ghislaine van Drunen en ­Harriet Weststrate, De Geus, €21,50 251 blz.

Heksen worden vaak als feministisch symbool ingezet. Zo is er bijvoorbeeld de feministische leus ‘Wij zijn de kleindochters van de heksen die jullie niet hebben kunnen verbranden’. De Zwitserse essayist Mona Chollet biedt met haar boek Heksen: Eerherstel voor de vrouwelijke rebel een nieuw perspectief op heksen als feministisch symbool. Ze begint haar boek met een geschiedenis van de heksenvervolgingen en het vooroordeel dat die vooral in de middeleeuwen plaatsvonden, die donkere tijd vol dood en verderf. De grootste heksenjachten vonden echter plaats tijdens de renaissance.

Ook bespreekt Chollet de vrouwenhaat die ten grondslag lag aan de vervolgingen en laat ze zien dat die haat zich vooral richtte op onafhankelijke vrouwen. Niet vreemd dus dat heksen een feministisch symbool zijn geworden. Tegelijkertijd heeft Chollet ook kritiek op de feministen die zich de geschiedenis van de heksenvervolgingen hebben toegeëigend en er te luchtig over spreken. Hier wil ze verandering in brengen en ze laat duidelijk doorklinken hoe diepgeworteld de angst voor de onafhankelijke vrouw zit.

Ze heeft de valkuil om het louter over witte vrouwen te hebben weten te ontwijken en verrast met haar diepe inzichten. Zo uit ze haar kritiek op de witte feministen die ‘het wiel opnieuw uitvonden’ en geeft tegelijkertijd erkenning aan de zwarte vrouwen die het werk al eerder hadden verzet. Een voorbeeld hiervan is dat Gloria Steinem wordt gezien als een pionier omdat ze pleitte voor bewust kinderloos blijven, terwijl Annette Richter (een zwarte feministe) net zo goed die erkenning verdient.

Chollet trekt hekserij door naar het heden en verbindt het onderwerp met allerlei maatschappelijke vraagstukken, zoals leeftijdsdiscriminatie, de wens om kinderloos te blijven, de manier waarop we met natuur omgaan, kapitalisme en allerlei sociale structuren die de onafhankelijkheid dienen te onderdrukken. De heks is de rode draad van dit boek, maar de inhoud gaat veel verder dan het terechte eerherstel voor de rebelse vrouw. Chollet pleit voor een einde aan de heksenvervolgingen die heden ten dage nog steeds in andere vormen voortgezet worden en moedigt vrouwen aan de wereld op de kop te bekijken vanaf hun bezemstelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden