De veranderde Amerikaanse droom

Ethan Canin: America, America
Random House (imp. Penguin), 28,99 euro (hardcover).
De vertaling zal in januari bij Anthos uitkomen.

Twintig jaar nadat hij spetterend had gedebuteerd met de verhalenbundel Emperor of the air, is Ethan Canin (1960) gek genoeg nog steeds een betrekkelijke geheimtip in de Amerikaanse literatuur. Een schrijver die stilletjes voortbouwde aan zijn oeuvre, en die regelmatig werd bewierookt door recensenten en collega's, maar nooit het grote lezerspubliek leek te zullen krijgen dat hij eigenlijk verdiende.

Of dat met zijn nieuwe roman America, America wel gaat gebeuren? Geen idee. Maar Canins gooi naar het schrijven van de Great American Novel leverde wel een hartveroverend epos op.

In dik vierhonderdvijfig pagina's neemt hij je mee naar het hart van kleinstedelijk Amerika en de groter en duisterder krochten van de landelijke politiek, naar de feestjes en privéscholen van de rijken en de keukentafel van de hardwerkende sappelaars over wie zij heersen. En terwijl je onderweg prettige echo's hoort van Sherwood Andersons Winesburg, Ohio, All the kings men van Robert Penn Warren en de achteloos briljante vertelkunst van, pakweg Richard Russo en John Irving, klinkt één vraag als een hartslag door het hele boek: hoe veranderde de Amerikaanse droom precies in een (Republikeinse) nachtmerrie?

Verteller is de vijftigjarige Corey Sifter, uitgever van de plaatselijke krant van het voormalige mijnstadje Saline, New York, een nietige vlek op de kaart. Maar op de dag in 2006 dat senator Henry Bonwiller, die ooit dé man leek om het als Democratisch presidentskandidaat tegen Richard Nixon op te nemen, er wordt begraven, stromen de herinneringen terug aan tijden waarin dit nog een plek was van grote verwachtingen.

Die verwachtingen beginnen als Corey, een jongen uit een eenvoudig arbeidersgezin, wordt aangenomen als manusje-van-alles in het landhuis van Liam Metarey, de machtige én goedhartige industrieel die zo'n beetje heel Saline bezit en werk verschaft. Corey groeit al gauw uit tot diens beschermeling. Metarey neemt hem onder zijn vleugels, kijkt welwillend toe hoe hij verliefd wordt op zijn beide dochters -eerst op de labiele droomster Christian, later op de mysterieuze, cynische Clara- en zorgt dat hij de beste opleiding krijgt die geld kan kopen.

Een ideale weldoener dus. En dat wil hij op een bepaalde manier ook zijn voor álle arbeiders in het land als hij de charismatische Bonwiller -op het oog een samenraapsel van de goede en slechte kanten van Ted Kennedy, Barack Obama en Bill Clinton- met geld en adviezen terzijde staat op weg naar het Witte Huis. Resultaat: een achtbaan van een politieke campagne, waarbij Corey op de eerste rij zit, die uiteindelijk op een drama uitloopt. Een tikje melodramatisch en lang uitgesponnen drama zelfs.

Maar voor die niet helemaal overtuigende finale doet Ethan Canin eigenlijk alles goed. Wat heet: fantastisch. Hij legt in de politieke passages -een sterke mix van historische feiten en fictie- met een fijn scalpel de weefsels van genadeloze ambitie, ijdelheid én idealisme bloot die in elk politiek dier te vinden zijn en schetst moeiteloos de van corruptie, propaganda en opportunisme opgetrokken jungle waarin ze rond moeten lopen.

En in de persoonlijker, intiemer scènes is hij helemáál een meester. Coreys moeizame pogingen zijn weg te vinden in een bevoorrechte nieuwe wereld; de pijn van zijn ouders die hem door hun vingers zien glippen; of het complexe, verwarrende en memorabele circus dat het gezin Metarey is.

Ethan Canin laat het je allemaal beleven. En dat in proza dat even nuchter, onopgesmukt en sympathiek is als de verteller die hij het in de mond legt. DIRK-JAN ARENSMAN

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden