Plus

De val van dirigent Daniele Gatti kon niet dieper zijn

Het ontslag van chef-dirigent Daniele Gatti was onontkoombaar nadat ook vrouwelijke leden van het Concertgebouworkest klaagden over zijn ongepaste gedrag. De charmeur lag al niet zo goed in het orkest.

De Italiaan Daniele Gatti neemt een fiets in ontvangst bij zijn aanstelling als chef-dirigent Beeld ANP

Over drie dingen is iedereen het eens bij Daniele Gatti, de zevende chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest, die donderdag door het orkestbestuur van zijn taken is ontheven.

1. Hij is een fantastische dirigent;

2. Hij splijt zijn gehoor met zijn radicale interpretaties en dwingende opvattingen in felle voor- en tegenstanders, zowel in het orkest als bij critici;

3. Hij is de stereotype charmante, temperamentvolle, heteroseksuele Italiaan.

Het eerste heeft alleen maar voordelen. Het tweede - Gatti's wil is wet - riep bij het orkest steeds meer weerstand op. Zoveel weerstand dat het de vraag is of de meerderheid van de musici na 2020, aan het einde van Gatti's vierjarige contract dat in september 2016 inging, met hem verder zouden hebben gewild.

Die vraag is nu irrelevant. Gatti is weg. En niet eens als gevolg van de aantijgingen in de Washington Post, vorige week, over seksueel grensoverschrijdend gedrag in 1996 en 2000 vanuit een disproportionele machtspositie, maar omdat hij zich ook ten opzichte van enkele vrouwen in zijn eigen orkest blijkbaar niet wist te gedragen.

Vertrouwenspersoon
Dat kwam aan het licht nadat Jan Raes, de directeur van het KCO, na het artikel in de Washington Post in een e-mail de orkestleden had verzocht contact op te nemen met een vertrouwenspersoon, indien het onverhoopt zo mocht zijn dat ook zij nare, #MeToo-gerelateerde ervaringen met Gatti hadden gehad.

Meerdere vrouwelijke orkestleden deden daar melding van. Directie en bestuur constateerden een vertrouwensbreuk en namen vervolgens snel een besluit. Gatti moest opstappen, omdat zijn positie onhoudbaar was geworden.

Na James Levine, de paus van de klassieke muziek in New York en daarbuiten, die ervan wordt beschuldigd zijn machtspositie decennialang te hebben misbruikt in seksuele contacten met veelal jongere jongens en mannen, en dirigent Charles Dutoit, is Gatti de derde hoge boom onder de topdirigenten die nu is omgezaagd.

Beeld anp

Dat Gatti's gedragingen van een andere orde lijken te zijn dan die van Levine of Dutoit, staat daar buiten, maar er is één overeenkomst: net als zij wijst Gatti alle beschuldigingen af, heeft hij via zijn advocaat Alberto Borbon laten weten. Hij is 'verbluft' over de beslissing van de raad van bestuur. En hij gaat het juridische pad op als de 'lastercampagne' voortduurt.

In een eerdere reactie sprak Gatti overigens over 'feiten' die hij 'diep betreurde', waarmee hij doelde op de voorvallen uit 1996 in Chicago en 2000 in Bologna, waar de Washington Post over berichtte. Over zijn ontoelaatbare gedrag jegens zijn eigen orkestleden heeft hij zich nog niet uitgesproken.

Bizar
Voor Gatti staat er veel, zelfs alles op het spel. Zijn carrière is met dit ontslag voorbij. Geen enkel toporkest of operahuis in Europa of de Verenigde Staten zal hem nog engageren, op straffe van grote imagoschade, zeker zolang de #MeToo-discussie blijft spelen, en het ziet er naar uit dat die alleen nog maar in hevigheid zal toenemen. Gatti's reputatie is voorgoed besmeurd.

Het bizarre is dat hij had kunnen weten, of sinds Bill Cosby allang had móeten weten, dat hij met zijn ongewenste avances met vuur speelde, tenzij hij in zijn almachtige positie van dirigent zo ver buiten de realiteit leefde dat hem ontging wat er in de wereld buiten zijn dirigentenbubbel gaande was. Met zijn aanstelling bij het KCO bereikte hij na zijn jaren in Londen en Parijs eindelijk de top. Zijn val kon niet dieper zijn.

Lees ook:
* Muziekwereld reageert op ontslag Gatti: 'Dit is een tragedie'
* Wie wordt de opvolger van Daniele Gatti?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden