Plus

De ultieme relatietest? Langdurig je huis verbouwen

De ultieme relatietest is langdurig verbouwen, zegt relatietherapeut Jikke Verhulst (55). Ze spreekt uit ervaring: acht jaar klussen dreef een wig tussen haar en haar man.

'Verbouwen is stressvol omdat het om de grond onder je voeten, de basis onder je bestaan gaat' Beeld Gijs Kast

Jikke Verhulst is relatietherapeut, maar tijdens haar acht jaar lange verbouwing kon ze zelf wel in therapie. "Verbouwen is stressvol omdat het om de grond onder je voeten, de basis onder je bestaan gaat. Je huis, je relatie en je werk vormen drie belangrijke pijlers in je leven waarop je een rustig en evenwichtig bestaan kunt bouwen."

"Voor veel mensen is hun huis de plek waar je jezelf op de bank kunt laten vallen, uitblaast en je weer oplaadt. Als dat door een verbouwing wegvalt, houdt niemand dat lang vol. Iedereen heeft zo'n rustgevende plek nodig."

Acht jaar
Het stel kocht jaren geleden een opknappertje in Renkum. "Alles wilden we anders: van de keuken tot de woonkamer, tot het dak en de badkamer. Bijna niets in ons huis is origineel, behalve het mozaïekvloertje in de gang. Mijn man heeft een klusbedrijf, dus 'we deden het wel even zelf', zeiden we. Met twee jonge kinderen hebben we uiteindelijk acht jaar gewoond in een huis dat niet af was."

Het zette de relatie onder grote druk. "Hij deed veel aan de verbouwing; ik kwam meer in de zorg­rol terecht. Daar werd ik ongelukkig van. Ik ging hem verwijten dat we in zo'n oud huis woonden, iets wat toch vooral zíjn hobby was. Ik had van tevoren bedacht dat ik veel mee zou helpen, maar het werk was zo groot en zwaar dat ik dat helemaal niet kon."

Onzekerheid
"Daarnaast zat ik niet lekker in mijn vel. We waren net terug uit Bolivia, waar ik als ontwikkelingswerker had gewerkt. Terug in Nederland kon ik geen baan vinden. Ik volgde een opleiding naast de verbouwing. Die onzekerheid over werk vrat aan me, dat onaffe huis was een flinke stressfactor daarbovenop."

"Op enig moment lag de keuken overhoop, de vloer beneden was in puin. Lange tijd hadden we een half opengebroken plafond in de huiskamer. En bij de wc een richel in de vloer die open lag. Daar hadden we kranten ingepropt om de tocht tegen te houden."

"Ook zaten we bijna twee jaar met een trap waarvan de onderkant was afgezaagd. Ik dacht: waar moet ik naartoe?! Ik trok me terug en sloot me af, terwijl mijn man het zware werk deed. Hij wist op zijn beurt niet wat hij met mij aanmoest. Hij dacht: wat ik ook doe, het is nooit goed voor haar. Als hij ging klussen, kon hij er emotioneel niet voor mij zijn. Daar had hij simpelweg de tijd niet voor. Dat nam ik hem kwalijk. Maar ja, dat huis moest ook af, met een onaf huis was ik ook ongelukkig."

Opgebrand
Verhulst ziet veel stellen worstelen met de stress rondom een verbouwing. "Toch, veel stellen geven het niet makkelijk toe of praten er niet over." Waar de relatieproblemen ontstaan? "Als verbouwen langer duurt. Als je daarnaast nog werkt, kinderen hebt, maar ook door moet klussen, raak je opgebrand."

"Veel mensen zeggen: 'Ik kan pas ontspannen als alles af is.' Die zullen vroeg of laat een groot probleem tegenkomen, er is altijd iets onaf in je leven."

Verhuizen of verbouwen zijn echter nooit de werkelijke problemen in een relatie, zegt Verhulst. Gaat het echt mis, dan is er altijd een dieper gelegen oorzaak. "Zo'n verbouwing brengt die aan het licht. Soms passen stellen gewoon niet bij elkaar en komen die onverenigbare verschillen bij stress naar boven. Een verbouwing is daarom een ultieme relatietest. Koppels die niet in hun allerbeste fase zitten, zou ik afraden om samen in een zwaar (ver)bouwproject te stappen."

Leegte
Of en wanneer het misloopt, ligt maar net aan het stel en de grootte van de klus. Ieder mens is verschillend; elk huis is verschillend, concludeert Verhulst. "Sommige mensen kunnen fantastisch verbouwen samen. Ik heb een stel in relatietherapie dat, als het slecht gaat tussen hen, gaat klussen. In dit geval is het verbouwen een middel om het probleem niet te hoeven voelen. Als de klus af is, komt de leegte aan het licht. In of achter die leegte bevindt zich weer het werkelijke probleem."

"Ik behandel ook een koppel van wie de man een eigen zaak heeft, maar veel meer met de verbouwing bezig is. Hij heeft kantoor aan huis en vindt zijn privéproject leuker dan het plegen van acquisitie voor zijn bedrijf. Gevolg: zij voelt zich steeds verantwoordelijker voor het gezinsinkomen en wil dat hij dat klussen aan de aannemer overlaat."

Fundament
Verhulst en haar man zijn uiteindelijk goed uit de verbouwing gekomen en hebben geen spijt van hun aankoop. "We hebben wel een enkele keer gesproken over het verkopen van ons huis, maar dat vonden we niet de beste optie."

"De last van een oud huis en veel verbouwen waren te dragen, doordat er ruimte was voor elkaars gevoelens. We hebben die uiteindelijk met elkaar gedeeld. Dat gaf begrip. Ook wisten we dat het fundament van onze relatie goed was. Na de verbouwing groeiden we weer naar elkaar toe."

'De last van een oud huis en veel verbouwen waren te dragen, doordat er ruimte was voor elkaars gevoelens' Beeld anp

'Gelukkig duurt het niet eeuwig'

Laura Verhoeven is tien jaar samen met haar vriend, die niet wil worden geïnterviewd. Ze hebben een zoontje van 2,5. Al sinds 1 december 2015 hebben ze de sleutel van hun nieuwe huis, maar nog steeds is het niet af.

"Mijn vriend en ik staan lijnrecht tegenover elkaar in hoe we de aannemer, die veel te langzaam is, willen benaderen. Ik wil aanpakken, consequenties eraan verbinden; mijn vriend wil dat alles netjes wordt gedaan en is bang dat de aannemer het anders afraffelt. Dat leidt tot geïrriteerde appjes. Aan het taalgebruik - in hoofdletters! - weet de één wel dat de ander niet blij is."

"Ik sla nog geen spijker in de muur. Mijn vriend kan wel wat, maar verbouwen is ook zijn hobby niet. Toch moet er een hoop worden gedaan. We zijn de badkamer aan het verbouwen, de keuken willen we verplaatsen."

Privacy
"We wonen sinds half oktober bij mijn ouders. Dat betekent weinig privacy. Seks? Met een kind van 2,5 moet je dat al plannen en dat is nu nog erger. Het besef dat mijn ouders drie meter verderop liggen, is niet bepaald opwindend."

"Alles kost geld en een nieuw huis ook, dus we moeten steeds de afweging maken of we ergens geld aan uitgeven of dat we toch maar thuisblijven. 's Avonds zitten we vaak op bed op onze telefoon te netflixen."

"Gelukkig weten we dat deze situatie niet eeuwig duurt. En we praten over wat ons dwarszit. Soms heb ik het idee dat we onbewust veel gevoelens onderdrukken, want we kunnen er nu even niks mee. We leven erg toe naar het nieuwe huis, we zorgen dat we af en toe juist even een woonwinkel induiken om inspiratie op te doen. Serieus, een kraan uitzoeken is nu een uitje."

Hoe overleef je samen een verbouwing?

1. Maak keuzes
Ga tijdens een flinke verbouwing geen andere grote projecten aan en zorg dat je niet verbouwt als er grote gebeurtenissen gaande zijn in je leven, zoals rouw, zwangerschap, jonge kinderen of een nieuwe baan.

2. Stap voor stap
Pak niet alles tegelijk aan, dus niet de badkamer én de keuken.

3. Praat over gevoel
Houd elkaar op de hoogte van je gevoelens en probeer je te verplaatsen in je partner. Je hebt het zwaar, maar weet vaak niet van de ander welke last er op zijn of haar schouder drukt. Je kunt niet de hele tijd samen zitten grienen tussen het puin, maar dat wel af en toe even doen, lucht het hart.

4. Wees realistisch
Accepteer dat de klus niet ineens af is. Wees realistisch over het aantal uren (per week) dat je kunt besteden aan de verbouwing. Denk niet te makkelijk: dat doe ik in het weekend wel even zelf. Het kost áltijd meer tijd dan je denkt. Zelfs aannemers zijn vaak te optimistisch over de planning.

5. Overweeg kluspauze
Als het écht uit de hand loopt, kun je overwegen een kluspauze in te lassen. Maar overleg dat wel goed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden