Plus

De toppaarden van Jumping Amsterdam zijn het product van een ingenieus fokproces

In een met zand volgestorte RAI is donderdag Jumping Amsterdam begonnen. De internationale toppaarden die er de komende dagen in actie komen hebben één ding gemeen: ze zijn het product van een Nederlands fokproces.

Alleen in Nederland werden er vorig jaar al 143 nakomelingen van Cornet Obolensky geregistreerdBeeld anp

Sjaak van der Lei (34) schuift een beetje heen en weer op zijn stoel. Hij is zojuist aangekondigd als de man die als eerste ontdekte dat het sperma van een tv-ster valt uit te buiten. Van der Lei start zijn powerpointpresentatie en zet zijn microfoon recht.

Op het scherm in de zaal in Drachten verschijnt een foto van Cornet Obolensky, de charismatische Oekraïense ster van weleer. Met zijn indrukwekkende performances, zijn witte haren en zijn donkere ogen, vergaarde hij aan het begin van deze eeuw grote internationale faam. Miljoenen mensen zaten aan de buis gekluisterd als Cornet Obolensky met zijn krachtige, maar elegante verschijning ten tonele kwam.

Nazaten
Zijn zaad is razend populair. Alleen in Nederland werden er vorig jaar al 143 kinderen van hem geregistreerd. Vanuit zijn luxueuze verblijf in Oekraïne, waar Cornet Obolensky resideert, wordt zijn sperma over vrijwel de hele wereld verstuurd. Hoeveel nazaten hij precies heeft, weet niemand meer, maar het zullen er meer dan vijfduizend zijn.

Er zijn dan ook zorgen over de dominantie van Cornet Obolensky. "Het is belangrijk dat er breedte in de populatie blijft," roept iemand vanuit de zaal, nog voordat Van der Lei goed en wel met zijn presentatie over de diepvriesspermahandel is begonnen. Iemand anders stelt voor een Cornetquotum in te stellen, "Zijn invloed wordt veel te groot, straks krijgen we een inteeltprobleem."

Snelle genetische vooruitgang
De directeur van een instelling die de nakomelingen streng keurt - en daarmee de verdere levensloop en de marktwaarde bepaalt - houdt juist een pleidooi om niet met het zaad van gevestigde sterren als Cornet Obolensky aan de slag te gaan, maar alvast gebruik te maken van het sperma van jonge talenten. De kansen op succes zijn kleiner, maar je hoeft ook niet meteen een hele generatie af te wachten. "En het doel is toch om tot snelle genetische vooruitgang te komen?"

Het is dat er een indringende paardengeur in de zaal in Drachten hangt, anders zou je kunnen denken op een dystopische debatavond te zijn beland, waar wordt gediscussieerd over de meest effectieve voortplanting van de mens.

Dit is echter de fokkerijavond van Indoor Drachten. Terwijl in de grote hal van het Fries Congrescentrum ruiters met hun paarden met namen als Checkers 10, U Watch en Universo zo snel mogelijk over anderhalve meter hoge hindernissen proberen te springen, zijn hier de Nederlandse paardenfokkers bijeen voor een inhoudelijk debat over foktechnieken. Nederland is namelijk een groot paardenfokland.

Wereldtop
"Onze springpaarden behoren echt tot de wereldtop," zegt Annette van Trigt, oud-tv-presentator en maakster van diverse documentaires over de paardensport. Ze somt wat CBS-cijfers op: zo is de paardensport in Nederland na voetbal de sport met de grootste economische waarde. De omzet van de export overstijgt tegenwoordig zelfs die van de bloembollensector. Van Trigt: "In de grachtengordel hebben we geen benul van wat voor geweldig exportproduct het Nederlandse paard is."

Goedkoop is het fokken niet. Neem bijvoorbeeld het sperma van Cornet Obolensky: 1500 euro, voor twee rietjes. Na het debat vertelt Van der Lei hoe het werkt. "Gewoon, als een webwinkel. Je bestelt online en betalen kan met automatische incasso." Het sperma - verpakt in een 'rietje' in vloeibare stikstof - wordt vervolgens (gratis!) naar een inseminatiestation gebracht, waar de merrie van de klant op het moment van ovulatie wordt ingespoten met het sperma.

Webwinkel
Van der Lei begon drie jaar geleden met zijn handel, nadat hij zelf had geprobeerd sperma van Cornet Obolensky te kopen, en zijn zaak groeit snel. Dat komt door zijn handige webwinkel, maar ook doordat hij nu eenmaal het alleenrecht heeft op de verkoop van het zaad van Cornet Obolensky in Nederland en België.

Nakomelingen van Cornet Obolensky doen het opvallend goed. Zo waren er vorig jaar 194 kinderen van hem actief in de professionele, internationale paardensport. Samen sleepten ze in 2016 meer dan 2,5 miljoen euro aan prijzengeld binnen, blijkt uit data van HorseTelex.

Bij de Olympische Spelen vorig jaar kwamen zes Cornet Obolenskynakomelingen in actie. Een veulen van Cornet Obolensky wordt sindsdien voor gemiddeld 17.000 euro verkocht. En een volwassen paard kan makkelijk meer dan een ton opleveren.

Passie
"Commercieel zus en commercieel zo. Natuurlijk, je moet je kost verdienen, maar dat is niet het belangrijkste," zegt Van der Lei. "Als ik door de wei ga en bij mijn merrie sta, dan is dat het mooiste wat er is. En dan kan ik er nachten over prakkiseren en uitzoeken: welke hengst mag bij mijn merrie. En die match zoeken, dat is de passie die je hebt. Ik ben gewoon gek van fokken. Anders kun je het ook niet. Wij zijn hier zeven dagen per week mee aan de gang."

Van Trigt, die voor haar nieuwe paardendocumentaire Gouden Genen Nederlandse fokkers drie jaar volgde, beaamt dat. "De fokkers hebben een soort gekte en gedrevenheid. Ze gaan er vol voor, en rijden gerust op een dag even op een neer naar Normandië om een veulen te bekijken."

Fokken kost eigenlijk vooral veel geld. Ieder veulen moet jaren, dag in, dag uit, verzorgd en getraind worden. En de meeste paarden zullen desondanks nooit de top halen. Zelfs de prijzige nakomelingen van Cornet Obolensky niet. Want er mogen er dan inmiddels duizenden van zijn, maar de komende dagen komen er maar vijf in actie op Jumping Amsterdam.

Jumping Amsterdam t/m zondag in de RAI. De documentaire Gouden Genen gaat morgen om 21.00 uur in première bij TV Oost.

Nakomelingen

Omdat zijn zaad wereldwijd al jaren wereldwijd is verhandeld, is het is onduidelijk hoeveel kinderen (en kleinkinderen) Cornet Obolensky precies heeft. Op verzoek wil Dirk Willem Rosie, hoofdredacteur van De Paardenkrant en horses.nl, wel een schatting maken.

Cornet Obolensky werd in 1999 geboren en heeft vanaf zijn derde jaar zo'n 300 tot 400 merries per jaar gedekt. Tot en met 2011 gaat het dus om 3500 merries. In de vijf jaar daarna heeft hij door zijn toegenomen populariteit zeker 700 tot 800 merries gedekt. Daarmee komt het totaal op 7250 paarden.

Omdat de inseminaties niet altijd allemaal goed gaan, adviseert Rosie daar 80 procent van te nemen. Dat brengt het totaal van deze - ruwe - schatting op 5800 nakomelingen. Rosie: "Cornet Obolensky is dan ook wel echt een uitzonderlijke hengst, die al op jonge leeftijd zijn hoofd boven het maaiveld uitstak."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden