De Tolhuistuin profiteert eindelijk van de wortels in Noord

Amsterdam kan eindelijk de deur platlopen bij cultureel uitgaanspaleis Tolhuistuin in Overhoeks in Noord - een wijk die al even onvermijdelijk dreigt te worden als De Pijp of de Jordaan.

Donderdagavond speelde de Rotterdamse band The Kik in de Grote Zaal in de Tolhuistuin Beeld Marc Driessen (www.marcdriessen.com)

Amsterdamse hipsters weten het nog niet, maar deze zomer zitten zij massaal met een glas witte wijn op het terras van restaurant THT (TolHuisTuin) aan het IJ aan de nacho's, flammkuchen, artisjokchips, buikspek en Surinaamse bloedworst.

Het plastic van het gloednieuwe keukenblad moet nog worden verwijderd, maar chef-kok Rob Hofland (Brasserie Harkema) en zijn dertien koks zijn klaar voor publiek. En anders eigenaar Remko Struyck (Bitterzoet, café Struik, café Brandstof) wel. 'Ik kan natuurlijk niet zeggen dat dit het mooiste restaurant van de stad wordt, maar zeker wel het spannendste.'

Mos en varens
In de uitgestrekte ruimte onder de piramidedakjes loopt Struyck soepel langs de moderne keuken en hardhouten bar met biertaps. De kenmerkende lichtbollen uit de jaren zeventig zijn gebleven, evenals de tl-buizen en houten schrootjes aan het plafond. Toch heeft het geheel niets meer te maken met de kantine van dertig jaar geleden, waar zo'n dertienhonderd Shellwerknemers dagelijks hun broodje kroket à dertig cent verorberden.

Ondanks de bouwvakkers, loshangende draden, zaagsel en stellages ademt het restaurant in wording nu al allure. 'Bij de entree komt nog een enorm oranje rubberen THT-logo. Aan de muur maken we een groenwand van mos en varens.'

Straks serveert Struyck hier aan ongeveer tweehonderd gasten zijn 35 minigerechten, van poussin tot chilimosselen. Het nieuw gebouwde terras aan de voorzijde biedt nog eens ruimte aan 125 mensen. Dus ja, enige gezonde stress is de restaurateur niet vreemd. 'Dat zul je altijd zien: ik sloot me drie jaar geleden aan bij de Tolhuistuin, toen kwam het stil te liggen en nu moet ik nog haasten om alles op tijd klaar te krijgen.'

Wortelen
De geschiedenis van de Tolhuistuin is turbulent. Na het vertrek van Shell had de kantine van 4500 vierkante meter in 2009 al een voorlopige culturele bestemming moeten hebben, maar het ventilatie- en verwarmingssysteem bleek toe aan vervanging, de aannemer ging failliet en de bouw lag een jaar stil. Bij gebrek aan gebouw organiseerde de stichting de afgelopen zeven jaar 'Zomer in de Tolhuistuin' in de bijbehorende achtertuin.

Met de opening van het hoofdgebouw is de Tolhuistuin nu compleet. 'Je kunt zeggen: wat erg dat het allemaal zo lang heeft geduurd,' zegt directeur van Stichting Tolhuistuin Touria Meliani. 'Maar ik kan er niet zwaarmoedig naar kijken. We hebben extra tijd gekregen om ons te wortelen in Noord en dat gaan bezoekers merken als ze op deze bijzondere plek rondlopen.'

Nu opent de drie-eenheid van Remko Struyck (restaurant en café THT), Paradiso (muziek in de Grote Zaal) en Stichting Tolhuistuin (programmering) in fases het gebouw. Op het grote terrein, in het hoofdgebouw, de tuin en de bijgebouwen kozen ze voor een pin-only-beleid. Deze dagen begint het warmdraaien.

Restaurant THT opent 1 juni de deuren op de eerste etage, maar bezoekers kunnen op dat niveau nu al naar de (gratis) expositie Crisis of history. In de Grote Zaal trad donderdag The Kik op en 10 mei is er het 'Meer Marokkanenfeest'. Paradiso verwacht jaarlijks zo'n honderdvijftig feesten en concerten te organiseren in de zaal met balkon.

Doos-in-doosconstructie
Om de ruimte geschikt te maken voor optredens voor 550 bezoekers, werd die met drieënhalve meter verhoogd. 'Bij Paradiso misten we nog een middenzaal voor bands die rond de vijfhonderd mensen trekken - en daar is een grote markt voor,' zegt Jeanine Albronda van Paradiso. 'We draaien nu warm, we zijn al erg tevreden met de geluidskwaliteit, en door de doos-in-doosconstructie hoor je buiten niets van het concert binnen.'

In de IJ- en Tuinzaal worden culturele activiteiten georganiseerd als lezingen, literaire avonden, beeldende kunstexposities en toneelvoorstellingen. Meliani: 'Af en toe een bruiloft is ook mogelijk.' Op de begane grond begint Jan Honekamp zijn Toeristen Informatie Punt Noord (TIP), waar huurfietsen en fietsroutes verkrijgbaar zijn. Hiphopschool Solid Ground Movement gebruikt er twee danszalen.

Nu maar hopen dat de Amsterdammers na jaren van rust het markante gebouw nog weten te vinden. 'Met de opening zijn we inderdaad hekkensluiter hier op Overhoeks, maar we zijn tegelijkertijd pionier, door al die jaren dat we hier al zitten en in de tuin programmeerden,' zegt Meliani.

De Tolhuistuin heeft een vergunning om in elk geval de komende tien jaar het publiek 24 uur per dag te vermaken. 'Veel mensen zagen Eye, Toren Overhoeks en A Lab al van binnen, maar wij zijn als een dieselmotor: eenmaal op stoom zijn we niet te stoppen.'

En hoe dat er straks, midden in de zomer, uit zal zien? Restauranteigenaar Remko Struyck: 'Ik hoop dat iemand de volgende dag tegen me zegt: 'Ik wilde gisteren één biertje komen drinken, toen ben ik toch maar blijven borrelen en eten, heb ik staan dansen op een feest en lag ik godverdomme pas om vijf uur 's nachts in bed.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.