De tijdgeest fluistert bijna elke dag bij de oude partijen: 'Vernieuw'

Wat moeten ze aan die formatietafel in paniek zijn.

"Jongens, we moeten dat raadgevend referendum afschaffen! Dat geeft te veel problemen." Buma en Segers hebben dit vast als een mooie canon gezongen, terwijl Rutte ze begeleidde op de speelgoedxylofoon.

En Pechtold?

Ach, deze arme man, die zijn partij in een identiteitsconflict heeft gestort, verkocht uit het Hans van Mierlodoosje het laatste juweel van zijn oude moeder tegen een dumpprijs.

En dat terwijl er bijna geen proefschrift meer verschijnt dat stelt dat uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat we in het huidige tijdsgewricht juist méér democratie nodig hebben in plaats van minder.

Maar het partijkartel kruipt onder het bed uit angst voor de reus die volksraadpleging heet.

Democratie mag voor hen maar één keer in de vier jaar één dag duren. Op verkiezingsdag. Op de andere dagen mogen wij niets, maar dan ook niets meer zeggen. Ook al ­weten wij het soms beter.

En je begrijpt het.

Vandaag treedt bijvoorbeeld het Oekraïneverdrag in werking. Daar is een referendum over geweest en het gewone volk wilde terechte correcties aanbrengen. In één klap werd toen duidelijk dat onze huidige democratie gedateerd is; dat het verpauperde huis snel een opknapbeurt nodig heeft. Dat zou betekenen dat de partijen macht zouden moeten inleveren. Dat de verworven posities minder zeker worden. En dus worden er nu twee stappen ­terug gedaan.

Het vreemde is dat het merkwaardige spook dat tijdgeest heet bijna elke dag bij de oude partijen komt fluisteren: "Vernieuw, vernieuw, vernieuw!"

Ze weigeren. Maar het is niet meer tegen te houden. Nieuwe partijen kruipen op. En die wapperen allemaal met de vlag van meer democratie.

En als ons straks de PvdA ­ontvalt en, door dit gedrag, binnenkort ook D66, dan zal die ruimte onmiddellijk worden ingenomen.

Je ziet het kartel formeren.

"Referenda moeten we niet willen... Hoe zit jij hierin, Alexander?"

"Ja... Nee... Ik ben het met ­jullie eens, maar dat kan ik zo niet verkopen aan mijn achterban... Wat hebben jullie in de aanbieding?"

"Niks..."

"Tja... Wat moet ik dan? Hebben jullie dan ook niet de gekozen burgemeester voor mij?"

"Luister Alexander. Jij zult nooit gekozen worden. Waarom wil je dat?"

"Niet voor mij... maar voor de weglekkende achterban."

"Oké... De gekozen burgemeester... Ja, als je dat wil... krijg je dat."

Democratie als niet geliefd kaartspelletje.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl