Plus

De teloorgang van de Haarlemmerbuurt door illegale vakantieverhuur

De Haarlemmerbuurt gaat snel achteruit door vakantieverhuur en illegale hotels, zeggen bewoners en winkeliers. 'Ik zie weer winkels leegstaan, dat is lang niet gebeurd.'

De limiet van zestig dagen Airbnb-verhuur per jaar is wankelBeeld Jean-Pierre Jans

Terwijl de slotenmaker de cilinder van de voordeur eruithaalt, loopt Jan Keijenberg nog een laatste keer door zijn appartement. Hij redt nog snel een bakje aardbeien uit de ijskast. "Die gaan het niet halen." Het appartement, dat hij verhuurt aan toeristen, gaat voor zeker drie maanden op slot, op last van de gemeente.

Een paar minuten eerder kreeg Keijenberg, exploitant van café Kobalt en de bovenliggende verdiepingen aan het Singel, bezoek van toezichthouders van de gemeente, die hem officieel mededeelden dat zijn logiesverblijven dichtgaan. Tijdens een inspectie in de vroege ochtend troffen ze toeristen aan.

975 euro
Op de vierde verdieping, goed voor acht slaapplaatsen, verbleven vijf toeristen, zij betaalden 975 euro voor drie nachten. Een etage hoger zaten twee toeristen in een verblijf met eveneens acht slaapplaatsen. Kosten voor twee nachten: 550 euro.

Keijenberg, tevens bestuurslid van de ondernemersvereniging in de Haarlemmerbuurt, beroept zich op zijn vergunning voor shortstayverhuur, maar de inspecteurs zijn vastbesloten: de regels zijn geschonden. Voor shortstay geldt dat de kamers minimaal zeven dagen verhuurd moeten worden. De aangetroffen toeristen sliepen daar twee of drie nachten.

Bovendien staan de appartementen voor vakantieverhuur op Airbnb en ook dat mag niet: Keijenberg woont zelf niet op dit adres en verhuurt aan meer dan vier personen.

Vluchtroute
De boel gaat op slot vanwege brandonveiligheid. Een beklimming van de smalle trappen, de enige vluchtroute, maakt duidelijk dat dit niet vergezocht is.

"Zwaar geschut," moppert Keijenberg, als de inspecteurs zijn vertrokken. "Het is een woud aan regels. Ik was er van uitgegaan dat dit mocht." Hij krijgt drie maanden de tijd om een bedrijfsplan op te stellen waaruit blijkt dat hij de etages op een legale manier gaat verhuren. Dan gaat de verzegeling er weer vanaf. Een boete blijft uit.

Eerder deze maand ging elders in de Haarlemmerbuurt een woning dicht waar 22 toeristen verbleven. De wijk is vergeven van de illegale hotels en staat in de belangstelling van de inspecteurs. De gemeente heeft tientallen adressen in beeld na meldingen en eigen waarneming. "We hebben de buurt in het vizier," aldus wethouder Laurens Ivens.

Etalage
Wie met regisseur en theatermaker Teunkie van der Sluijs door zijn Haarlemmerbuurt loopt, zal de huizen voortaan met heel andere ogen bekijken. Hij wijst het ene na het andere illegale hotel of vakantieverblijf aan: boven die coffeeshop zit er een en daar, boven de modezaak, nog een. Zie je die etalage? Is niet echt, daarachter zit een hotel. Op de Brouwersgracht wijst hij drie woonboten aan die naast elkaar liggen: allemaal vakantieverhuur. Hij deed met buurtbewoners onderzoek en kwam tot zeker dertig verdachte adressen.

Van der Sluijs zag de buurt veranderen vanachter zijn eigen raam. "Ik woon hier veertien jaar en al die tijd zag ik aan de andere kant mijn overbuurman. Ineens was hij verdwenen en zaten er toeristen in zijn huis."

Een rondgang op sites voor vakantieverhuur leert dat in de Haarlemmerbuurt, eufemistisch gezegd, de regels nogal ruim worden geïnterpreteerd. Op Airbnb staan kamers te huur voor tien personen, terwijl vier het maximum is. De limiet van zestig dagen verhuur per jaar is ook wankel, gezien de tientallen recensies die sommige woningen hebben vergaard in een jaar tijd. Bovendien valt op dat een aantal verhuurders meer panden aanbiedt, terwijl alleen de hoofdbewoner dit mag doen.

Het meest stuitend vindt Van der Sluijs de woning op de Brouwersgracht, met zes bedden voor twaalf personen in een kleine ruimte, met schermen van elkaar gescheiden. Het is duidelijk: hier wordt heel veel geld verdiend.
De gevolgen voor de Haarlemmerbuurt zijn groot, zeggen de bewoners. "De buurt gaat hard achteruit," aldus van der Sluijs. "De Haarlemmerstraat- en dijk zaten de afgelopen jaren in de lift door de komst van unieke winkels, daar is weinig van over."

Straatdealers
Uit het bewonersoverleg komen diverse klachten: straatdealers die continu voorbijgangers aanspreken, toeristen die de boel blokkeren met hun rolkoffers, troep op straat. Het is druk, de leefbaarheid holt achteruit, de criminaliteit neemt toe.

Ook het aantal coffeeshops in de buurt is groot, onder andere door het gemeentebeleid om die weg te krijgen van de Wallen. Uitbaters gaan nu iets verderop zitten, bijvoorbeeld in de Haarlemmerbuurt. Op zich doen coffeeshops hun best de orde te bewaken, maar ze trekken het type toerist aan waar de buurt niet op zit te wachten, zeker niet in lange rijen voor de deur.

Balans
"De balans is weg," aldus Van der Sluijs. Niet alleen buurtbewoners mopperen, ook winkeliers hebben moeite met de opkomst van alle vakantieverhuur. Zoals Marco Groenewegen van chocoladewinkel Zoet & Hartig op de Haarlemmerdijk. "Als ik met andere winkeliers praat, komt altijd dezelfde vraag aan de orde: wie zit er boven jouw winkel?" Jarenlang had hij vaste bovenburen. Die zijn vertrokken, sindsdien zitten er toeristen. En schuin boven hem ook en daarnaast en daar weer tegenover.

Het gevolg is dat de omzet van de winkels daalt. "Onze goede klanten struikelen over de rolkoffers en de coffeeshops," zegt Groenewegen. "Die keren snel om en gaan naar andere straten. De toeristen die hier overnachten, komen niet in onze winkel om een taartje te kopen. Dat deden de mensen die vroeger boven ons woonden wel."

Afzwakken
De winkeliers hebben hun problemen inmiddels aangekaart bij de gemeenteraad. "We zien het hier enorm afzwakken."

Nel de Jager ziet het verval van 'haar' straat met lede ogen aan. Zij stond, inmiddels meer dan tien jaar geleden, aan de basis van de revival van de Haarlemmerstraat- en dijk. Inmiddels is ze geen straatmanager meer, maar ze komt nog vaak in de buurt. "Ik zie weer winkels leegstaan, dat is lang niet gebeurd."

De gemeente hoopt met meer handhaving de ongebreidelde vakantieverhuur in de stad aan te pakken. Hiervoor is een miljoen euro extra gereserveerd. Van der Sluijs heeft de in zijn ogen verdachte panden inmiddels gemeld bij de inspectie. "Laten we hopen dat het helpt."

Vakantieverhuur

Airbnb is de meest voorkomende vorm van vakantieverhuur in Amsterdam. De verhuurder moet hoofdbewoner zijn van het pand. Verhuur aan maximaal vier personen. Niet langer dan twee maanden per jaar. Geen meldingsplicht, wel toestemming nodig van VvE.

Bed & Breakfast Bij B&B mag, in tegenstelling tot Airbnb, slechts één of meer kamers verhuurd worden: maximaal veertig procent van het huis. Verhuurder is hoofdbewoner, maximaal vier gasten tegelijk. Moet worden gemeld bij gemeente.

Shortstay is verhuur voor langere tijd, minimaal zeven nachten, maximaal zes maanden. Een vergunning is nodig. Verhuurder is geen bewoner van het pand. Voor shortstay geldt een uitsterfbeleid: de gemeente verlengt vergunningen niet en verstrekt geen nieuwe vergunningen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden