Plus

De straat bepaalt de muziek tijdens De Muze van Zuid

Tijdens het festival De Muze van Zuid zijn op allerlei locaties - van privéhuizen tot het Concertgebouw - concerten met muziek van componisten naar wie straten in Amsterdam-Zuid zijn vernoemd.

De Leo Smitstraat Beeld -

Bach, Mozart, Beethoven, Brahms zijn namen van componisten die menigeen vagelijk bekend in de oren zullen klinken. Al was het alleen maar omdat er straten en pleinen naar de heren zijn vernoemd. Maar hoe zit het met Van Bree, Verhulst en Ockeghem? Ook naar hen, ooit componisten van naam en faam, zijn straten vernoemd, maar hun muziek wordt door weinigen gekend.

Bert Honig besloot daar iets aan te doen. Hij organiseerde het festival De Muze van Zuid. Op verschillende locaties (in privéhuizen, maar ook bij Christie's, de Obrechtkerk, de Vondelkerk, VondelCS, het Orgelpark en het Concertgebouw) klinkt dan op zeventien concerten de muziek van componisten naar wie straten in Amsterdam-Zuid zijn vernoemd.

Honig: "Er zijn natuurlijk componistenbuurten in heel veel Nederlandse steden, maar Amsterdam-Zuid is toch de muziekbuurt bij uitstek. Die buurt is sterk verbonden met de Nederlandse muziekgeschiedenis en de bouw van het Concertgebouw. Daaromheen woonden veel musici die er optraden, en er woonden ook veel componisten: Diepenbrock, Vermeulen, Henriëtte Bosmans, en tegenwoordig de nog zeer levende Theo Loevendie."

"En dan heb je natuurlijk ook nog de straten die zijn vernoemd naar onze grootmeesters uit de renaissance zoals Ockeghem, Obrecht, Desprez. Dat waren in hun tijd heel beroemde componisten."

Hoe goed denkt u dat buurtgenoten uit Zuid die muziek kennen?
"Nou, niet zo goed. We zijn in de aanloop naar het festival met een camera en een microfoon door de buurt gelopen om voorbijgangers te vragen: door welke straat loop je nu, en weet je waarom die zo heet? Dan merk je dat veel mensen Beethoven, Mozart en Bach wel kennen, maar dat bijna niemand een beeld heeft van Van Bree, Verhulst of Hacquart. Onbekend maakt onbemind, en Nederlanders zijn sowieso niet erg trots op hun eigen muziekcultuur."

Willem Pijper beschreef Nederlanders zelfs als 'amuzisch'. Pijper is trouwens ook een naam die weinigen meer iets zegt.
"Het merkwaardige is dat er wel aandacht is voor een aantal grote schilders en schrijvers, Rembrandt of Multatuli, maar dat je meestal geen antwoord krijgt als je een willekeurig gezelschap vraagt een aantal Nederlandse componisten op te noemen."

"We kennen ze niet, dus het zal wel niet veel wezen, die muziek. Zo"n opmerking van Pijper zegt ook iets over onze nuchterheid: doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg, en steek je kop niet boven het maaiveld uit. Voor een musicus of een componist zijn dat dodelijke opmerkingen, want muziek is allesbehalve gewoon."

Welke componist zijn we vergeten; wie verdient er beslist een eigen straat?
"Sweelinck natuurlijk, een van onze allergrootsten, de Orpheus van Amsterdam. Er zijn wel een Eerste en een Tweede Sweelinckstraat in de schildersbuurt van De Pijp, maar die zijn genoemd naar zijn broer, de schilder."

"Er was een standbeeld voor Sweelinck op het Valeriusplein, maar dat werd in de oorlog neergezet door een fout gemeentebestuur, en dat is dus daarna van zijn sokkel gehaald en in de vergruizer geëindigd. En graag ook binnenkort straten voor Theo Loevendie, Klaas de Vries en Louis Andriessen, dat zijn geweldige componisten! Er is nu in Amsterdam de actie 'Geef straten een gezicht'."

"Bij de opening van ons festival wordt in elk geval een portret van Obrecht onthuld bij de Obrechtkerk, en de komende tijd volgen nog andere portretten, van Verhulst bijvoorbeeld."

Als je een concert mag uitlichten in jullie festival, welk is dat dan?
"Zaterdagavond 21 mei in de Kleine Zaal van het Concertgebouw. Amaryllis Dieltiens zingt dan met Camerata RCO liederen van Diepenbrock en Vermeulen. Echt een fantastische zangeres met een fijn ensemble."

"Een heel programma rond het Concertgebouwsextet. Er hangt een schilderij van die groep daar in de foyer. Het was een ensemble dat een eeuw geleden de premières gaf van veel nieuwe Nederlandse muziek. Andere tijden herleven nog eens, en Kees Olthuis bewerkte speciaal voor die avond nog een orkestlied van Diepenbrock voor deze kleine bezetting. Dat wordt volgens mij een bijzondere avond."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden