Plus

De stemmers van Osdorp aan het woord: 'Elke partij kijkt toch alleen naar haar eigen belang'

De uitslag van de Statenverkiezingen weerspiegelt de grote tegenstellingen in de stad. Voor de verschillende voorkeuren binnen buurten en wijken zijn allerlei logische verklaringen.

Beeld Lin Woldendorp

Het is een gek resultaat. Op het stembureau in zorgcentrum Leo Polak in Osdorp behaalden zowel Denk als Forum voor Democratie vorige week veel stemmen.

De door de islam geïnspireerde partij Denk kwam net als grootste uit de bus, met 18 procent van de 827 omwonenden die daar hun stem uitbrachten. FvD haalde er bijna net zoveel, 17,8 procent. De twee uitersten van het politieke spectrum waren daarmee ruim vertegenwoordigd in één buurt.

Ook elders in de stad was de uitslag opvallend. In delen van Noord eindigde Denk bij een aantal stembureaus op de tweede plek, terwijl GroenLinks daar uit het niets de meeste stemmen won.

In Zuidoost werd de PvdA zowaar weer de grootste bij een aantal stembureaus, terwijl de SP, die de afgelopen jaren domineerde in armere wijken, met 5 procent van de stemmen terug bij af is.

Rechts-populisme
De uitslag van de verkiezingen laat goed zien hoe Amsterdam de afgelopen jaren is veranderd. Floris Vermeulen, universitair hoofd­docent aan de afdeling politicologie van de UvA, bestudeert de Amsterdamse resultaten van verkiezingen al jaren.

Volgens hem bewijst de uitslag van de Provinciale Statenverkiezingen dit jaar bovenal dat het wel meevalt met die 'linkse hoofdstad', zoals Amsterdam bekend staat in de rest van Nederland.

"We hebben nog niet eerder gezien dat Forum voor Democratie en de PVV gezamenlijk ongeveer 11 procent van de stemmen haalden," zegt hij. Waar Amsterdammers het rechts-populisme vaak toch als iets voor provincialen zagen, laat deze uitslag zien dat het gewone stadgenoten zijn uit alle lagen van de bevolking.

"Thierry Baudet slaagt erin om andere groepen dan alleen de lagere sociaal-economische klasse naar de stembus te krijgen, vooral door zijn kritische houding in de klimaatdiscussie. Daarmee laat Forum voor Democratie zien dat zij blijvend hun stem kunnen laten horen in deze linkse stad."

De populariteit van Baudet nabij het Leo ­Polakhuis bewijst dat. De VVD, de natuurlijke concurrent van FvD op rechts, blijft daar ongeveer gelijk, maar de SP verliest veel aanhang vergeleken met voorgaande verkiezingsuitslagen. Ook de PvdA verliest in Osdorp nog steeds.

Het beeld is voor Vermeulen bekend uit Rotterdam. "In de arbeiderswijken van grote steden wonen de oude gastarbeiders en hun kinderen, maar ook nog de oude, witte arbeidersklasse. Die kiezersgroepen zaten vroeger allemaal bij de PvdA, maar hebben in het huidige politieke landschap ieder hun eigen vertegenwoordigers: Leefbaar, PVV, Forum, SP en Denk," zegt Vermeulen.

Gentrificatie
Om deze reden is de lichte winst van de PvdA ten opzichte van de Tweede Kamerverkiezing in 2017 en de gemeenteraadsverkiezing in 2018, ­allerminst betrouwbaar. Hoewel de partij vorige week iets leek te herstellen, merkt Vermeulen op dat Bij1 niet meedeed bij de Provinciale Statenverkiezingen.

"Bij1 is een partij met een grote achterban in de Surinaamse en Antilliaanse gemeenschap. Die zijn nu misschien teruggekeerd naar de PvdA, maar het is de vraag of zij daar blijven als Bij1 wel weer meedoet."

Ook de gentrificatie van Amsterdam is goed te zien in de uitslag. GroenLinks is veruit de grootste geworden in de hele stad, maar ook de Partij voor de Dieren doet het goed. "Die twee partijen hebben samen 33 procent van de stemmen, 20 procent meer dan in 2015. Dat is echt ongelofelijk. Het laat zien hoe belangrijk het onderwerp klimaatverandering is geworden."

Opvallend is ook dat GroenLinks op steeds meer plekken buiten de Ring en in Noord goed scoort. Dat zijn volgens Vermeulen veelal kiezers die door de hoge huizenprijzen weggeduwd zijn naar de randen van de stad en hun politieke voorkeur meenemen. Tegelijkertijd geven de oude bewoners van die wijken zich nog niet gewonnen. Zo is Vermeulen onder de indruk van de opkomst van Denk.

"Tijdens de campagne was er niet echt een thema waar Denk zich op profileert, toch hebben zij een flink deel van hun kiezers in Amsterdam weten te mobiliseren om naar de stembus te gaan. Dat is ouderwetse politieke activatie via netwerken."

De opkomst en ondergang van politieke partijen ziet Vermeulen al jaren gebeuren. Wel schrikt hij van de extreem lage opkomst op sommige stembureaus. In gebieden in Zuidoost is in enkele gevallen slechts 13 procent van de opgeroepen kiezers komen opdagen. "Dat is echt belabberd laag, maar we zien dit al jaren gebeuren in wijken als Zuidoost en dat zou blijvend een aandachtspunt moeten zijn in deze stad."

Mehmet Kaplan (35), huisman, wil niet op de foto

"Denk denkt aan iedereen. De economie gaat slechter en alles wordt duurder. Het hele leven wordt duurder. Denk heeft oplossingen: de huurprijzen moeten naar beneden, net als de kosten voor de zorgverzekering en de salarissen moeten omhoog. Denk staat naast de mensen. Kuzu houdt zich aan zijn woorden, spreekt de waarheid en is serieus.

Wij zijn Turks, maar Denk is niet alleen voor de Turken, hij is ook voor de Nederlanders en vooral voor de arme mensen. Dit was vroeger een rustige buurt. We woonden hier fijn, maar nu niet meer. Er wordt veel ingebroken. Auto's worden gestolen. Daarom stemmen de mensen op Thierry Baudet. Of op Wilders. Die wil geen Turken en Marokkanen in Nederland. Maar als die allemaal weggaan, wie maakt er dan schoon? En wie werkt er dan in de supermarkt?"

Fatima Toutouh (39), Apothekersassistent OLVG West

"De laatste tijd gebeuren er veel gekke dingen waardoor ik mij niet meer veilig voel. Nieuw-Zeeland, de aanslag in Utrecht, het Haga Lyceum. Elke keer dat er iets gebeurt met moslims, krijg ik het gevoel dat wij de boosdoeners zijn. Denk komt voor ons op in de Tweede Kamer."

"Mijn zoon zit op het Haga. Zodra er sprake is van radicalisme, haal ik hem daar natuurlijk weg. Als het waar is, moeten die mannen opgepakt worden, maar waar is het bewijs? Laat het zien. Wij zijn geen terroristen. Het doet echt pijn daar elke keer tegenin te gaan."

"Denk komt op voor het Haga Lyceum en voor het behoud van de hoofddoek. GroenLinks en PvdA vechten ook wel voor onze belangen, maar minder dan Denk. Zelfs met de PVV ben ik het op sommige punten eens, maar beledig ons niet. Iedereen moet vrij zijn om zijn geloof te behouden. Het is niet nodig bang voor ons te zijn. Wij zijn goede burgers en vormen geen bedreiging."

Fatima Toutouh (39) Beeld Lin Woldendorp

Mustapha Azouz (55), zit in de ziektewet

"Ik stem bijna altijd op de PvdA. Een keer op D66. Nu wist ik het even niet en ik wilde het stembiljet bijna weggooien. Toch ging ik. Stemmen is een recht en zelfs een plicht. Ik koos voor Denk. Ik vond dat ik dit keer iets anders moest stemmen. Zij kennen de buurt en de jongeren uit deze wijk die werk en woningen nodig hebben."

"Ik heb drie kinderen. Eén is klaar met school en zit nu thuis. De andere twee volgen de havo. We houden ze goed in de gaten. Want als ik in de buurt kijk, zie ik veel jongeren op straat hangen. Ze kennen zo weinig regels. De hele dag zitten ze op hun telefoon nep-nieuws te lezen. De omgeving heeft veel invloed op ze. Sommige jongeren stelen. Aan wie ligt het als het fout gaat: aan de ouders of aan de politiek? Het doet pijn dit te zien."

"Om eerlijk te zijn: elke partij kijkt toch alleen naar haar eigen belang. Ook nu gaan de verkiezingen niks uitmaken. Honderd procent zeker."

Mustapha Azouz (55) Beeld Lin Woldendorp

Filiz Koc (41), pedagoog

"Kuzu biedt een luisterend oor, vooral aan allochtone inwoners. Wij voelen ons door andere politici niet gehoord. Er is de laatste tijd veel discriminatie. Denk wil de balans zoeken, zodat wij ons ook thuis voelen. We betalen ook belasting. We mogen zijn wie we zijn. De mensen van Denk praten met de mensen, luisteren naar hun problemen en verwijzen dan door naar ­instanties. Ze komen in de moskee en lopen op straat, zoals op het Osdorpplein en in Oost."

"Kuzu komt ook hier in de buurt. Hij is hier geliefd. Hij groet me als ik hem tegen­kom. Dat is fijn. Je wilt toch weten op wie je stemt."

"Er hebben in Osdorp veel mensen op Forum gestemd. Ik hoop niet dat er verdeeldheid komt. Ik woon hier al 21 jaar en de buurt mixt goed. Ik wil namelijk hetzelfde als iedereen in deze buurt: dat het onderwijs, de zorg en huizenmarkt beter worden en de criminaliteit minder wordt. Dat willen we allemaal."

Filiz Koc (41) Beeld Lin Woldendorp

Cor (71), oud-vertegenwoordiger, geen foto

"Ik kan me wel vinden in de ideeën van Geert Wilders, maar ik kan er niet tegen hoe hij ze verwoordt. Hij is erg grof en beledigt mensen. Thierry Baudet zegt het beter. Hij laat zich ook duidelijk uit over buitenlanders, maar zegt dat op een versluierende manier. Ik weet donders goed wat hij bedoelt. Nederlanders hebben in deze wijk nu eenmaal last van criminaliteit en plofkraken."

"Dat Baudet racistisch zou zijn, is gelul. Dat is niet zo. En dat ie naakt poseert, dat interesseert me ook niet. Het gaat mij erom wat hij politiek doet. Baudet vindt dat we best wat aan het milieu moeten doen, maar niet zo drastisch en niet op kosten van de burger. Hij haalt er China, Frankrijk en Duitsland bij waar ook veel vervuiling is. En terecht. Elektrische auto's hebben ook helemaal geen toekomst."

Hans Koenders (63), oud-werknemer vrachtcentrum KLM

"Thierry Baudet heeft pit. Hij kan er ­tegenin gaan. Daar heeft hij de kracht voor. De man krijgt niet voor niets ­zoveel stemmen. Hij komt uit de ballenhoek en kan het goed verwoorden. Hij zegt bijvoorbeeld niet dat alle Marokkanen het land uit moeten."

"Terecht, want wij hebben de Marokkanen zelf binnengehaald. Dat sommige mensen zeggen dat Baudet racistisch is, is onzin. Hij komt aardig over en zegt juist goede dingen: dat er niet zoveel geld naar het buitenland moet. Er is al genoeg armoede in Nederland."

"En waarom moet de burger de klimaatkosten opbrengen? De rijksten leveren al het minste in. Mijn stem op Forum is uit pure onvrede. De criminaliteit in deze buurt is hoog. De wijkagent is weg, de brandweerkazernes gaan dicht. Bijlmer had de naam, nu Noord en West. Ik heb altijd PvdA gestemd, de laatste keren op de Ouderenpartij. Dit keer dus Forum, een proteststem. Ik weet niet of Baudet het gaat waarmaken."

Hans Koenders (63) Beeld Lin Woldendorp

Hennie Kniese (75), gepensioneerd

"Ik vind het klimaatdebat de grootste flauwekul. De ene zomer was het snikheet, de andere zomer regende het achter elkaar door. Dat is al jaren zo. Ik stem op Baudet omdat hij het milieu niet als probleem ziet. Vroeger stemde ik VVD, maar zij krijgen geen poot aan de grond."

"Nu moeten we plotseling van het gas af. In Zweden openen ze nieuwe kerncentrales, waarom doen wij dat niet? Nederland moet weer het liefste jongetje uit de klas zijn, terwijl het een wereldwijd probleem is. Wat voor zin heeft dat?"

"Ook het immigratiebeleid van Baudet spreekt me aan. Ik woon hier al sinds 1977. Onze Nederlandse kinderen krijgen geen huis, maar iemand die gevlucht is naar Nederland krijgt dit binnen een paar weken. Wij moeten gewoon de grenzen sluiten."

"Zelf woon ik in een fijne buurt. In mijn straat wonen de meeste mensen er al veertig jaar. Maar als ik naar de supermarkt ga, staan er soms zes hangjongeren op de stoep. Dan zie ik ze al van ver weg staan en dan moet ik vragen of ik erlangs mag. Dat vind ik irritant."

Hennie Kniese (75) Beeld Lin Woldendorp

Henk van Gessel (78), gepensioneerd

"Ik maak me zorgen om de pensioenen en ik ben tegen dubbele paspoorten. Als mensen zich niet misdragen, mogen ze natuurlijk blijven. Forum denkt ook zo. Eindelijk zegt ­iemand hoe het werkelijk in elkaar zit. En dan heb ik het ook over het milieu."

"Natuurlijk is er sprake van klimaat­verandering. Het is een belangrijk ­onderwerp. We willen allemaal dat het goed gaat met de wereld. Maar waarom moeten wij als klein landje de milieuproblematiek oplossen?"

"Rusland en China doen helemaal niks, terwijl wij maar een stipje op de aarde zijn. Mijn keuze voor Forum heeft niets te maken met de buurt waarin ik woon. De buurt is prima. Mijn buurman is moslim, een hele aardige man. We groeten elkaar altijd."

Henk van Gessel (78) Beeld Lin Woldendorp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden