Plus

De Steltloper op Sporenburg is misschien net te elegant

De Steltloper op Sporenburg is de finishing touch van het Oostelijk Havengebied. Lang lag dit terrein aan de Ertskade braak. De ranke, elegante toren maakt het schiereiland nu af, al is niet iedereen er content mee.

Woontoren De Steltloper op Sporenburg, aan de Ertskade. Beeld Maarten Steenvoort

In minder dan een decennium is het silhouet van Amsterdam aangevuld met een dozijn woontorens die de aloude wolkenkrabber aan het Victorieplein in de schaduw stellen. Dat was lang de enige toren en nog steeds een van de sierlijkste.

Van de nieuwe aanwinsten kan dat niet altijd worden gezegd: zij zijn vaak wat plomp en stomp - die in de omgeving van de A'DAM-toren - of anoniem, zoals de hoteltorens bij het Amstelkwartier.

Nu heeft zich dan De Steltloper gevoegd bij de collectie. Hij staat met zijn poten in het water van de Ertskade op het schiereiland Sporenburg. Hiermee is de invulling van Borneo/Sporenburg af.

Stedenbouwkundige Adriaan Geuze bedacht voor deze voormalige rangeer- en industrieterreinen in de jaren negentig een dicht­bebouwde laagbouwwijk met langgerekte straten, die op strategische plekken onderbroken zouden worden door forse klompen: 'meteorieten'. Zo ontstonden The Whale en Pacman, de eerste beter geslaagd dan de tweede.

Megagebouw
Op de plek van De Steltloper was jarenlang The Fountainhead gepland, een kloek ontwerp van het bureau KCAP. Dit megagebouw prikkelde de verbeelding als het schip van de Vliegende Hollander. In de plint van The Fountainhead was plaats voor een basisschool, daarboven een fitnesscentrum met zwembad. Er zou een parkeergarage komen, een café-restaurant en 237 appartementen in vier torens erboven, en dat allemaal om Sporenburg de gewenste stedelijkheid te bezorgen.

De crisis in de bouw groeide roet in het eten - en anders wel de mening van de buurt die niet gecharmeerd was van zo'n kolos voor de deur. 'Stop Fountainhead,' riep een actiegroep. Men vreesde, niet geheel ten onrechte, voor verkeersoverlast.

Een tijd lang bleef het stil in dit stukje van de Ertskade, totdat in 2015 een tender werd uitgeschreven voor een nieuwe toren. Dam & Partners wonnen de tender. Het bureau leverde, het moet gezegd, een beschaafde woontoren op, die door zijn zorgvuldige detaillering de middelmaat ontspringt.

Gele baksteen
De kracht van De Steltloper zijn de schuine kolommen van 12 meter waarop de toren op het land rust en de rechte die in het water staan. Op de zeventien etages erboven zijn de appartementen soms horizontaal, soms verticaal achter de façade zichtbaar, zodat het geen monotone klomp is geworden.

De gele baksteen gecombineerd met de glazen balustrades lijken een handelsmerk van Dams bureau geworden, we zien dat ook terug in De Toorop in Amsterdam-West en De Fred aan de Fred Roeskestraat.

Daarmee is de verschijning van De Steltloper licht en luchtig en wijkt af van de zee aan rodebaksteenhuizen van Sporenburg. Vergeleken met The Fountainhead is De Steltloper een stuk bescheidener uitgevallen.

Basisschool en fitness komen niet meer in het verhaal voor. In plaats daarvan gaat ontwikkelaar Wonam aan de voet van de woontoren een voetbalveld, speelruimte voor kinderen en een hondenuitlaatstrook realiseren. In de toren zelf bevinden zich 126 huurappartementen in het middensegment. Het is geen wonder dat ze in een oogwenk verhuurd zijn, want de ligging op de rand van de kade is idyllisch. Midden in de stad, maar tegelijk met de blik op het IJ, wie wil dat niet?

Adriaan Geuze, de geestelijk vader van Borneo/Sporenburg, spuide in 2015 zijn onvrede. Een koffievlek op een wit overhemd, zo noemde hij het winnende ontwerp uit de tender. De Steltloper beantwoordde niet aan zijn 'grand plan' om tussen de zee van langbouw enkele megablokken neer te leggen.

Hij heeft voor een deel gelijk. The Fountainhead was onmiskenbaar spectaculair, maar beslist megalomaan geweest, terwijl De Steltloper juist weer te ingetogen is.

Jammer, want eigenlijk is de vormgeving met de opengewerkte balkons op de hoeken en het spel van verticale en horizontale ramen aantrekkelijk. Misschien moet er een tweede Steltloper naast gezet worden. Is ook Geuze weer ­tevreden.

Beeld Laura Van Der Bijl
Beeld Maarten Steenvoort
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden