Update

De stad rouwt om overleden Amsterdammers

Amsterdam rouwde dit weekend via condoleanceregisters, Facebook en bijeenkomsten om de slachtoffers van vlucht MH17 en in het bijzonder de zestien omgekomen Amsterdammers te herdenken.

Gedenkplaats voor Laurens van der Graaff en Karlijn Keijzer bij Roeivereniging Skøll Beeld Dingena Mol

Ze kwam er het hele weekeinde niet los van: de aangrijpende televisiebeelden, het verdriet om de slachtoffers en de machteloze woede om het gerotzooi van pro-Russische separatisten op de rampplek. 'Ik wilde eerst bloemen leggen op Schiphol', zegt Priscilla Smits (44) uit Haarlem. Maar ze nam de trein naar Amsterdam om op het stadhuis het condo­leanceregister te tekenen. 'Bloemen vergaan, maar mijn tekst in dit boek is blijvend. Ik heb geschreven: We vergeten jullie niet.'

Smits kende geen van de slachtoffers, maar hun dood doet haar meer dan al het andere leed in de wereld. In Amsterdam leek dat gevoel dit weekeinde niet anders te zijn. Het was prachtig weer, maar echte uitbundigheid ontbrak. Op bootjes op de Amstel, op terrasjes en zonovergoten balkons werd genoten van het lekkere weer, maar wel met de slachtoffers van MH17 in het achterhoofd.

In de uren na de crash donderdagmiddag was via telefoon en Facebook al duidelijk geworden dat het dit keer niet zomaar anonieme slachtoffers betrof, maar broers, ouders, collega's, klasgenoten of in elk geval bekenden van de mensen om ons heen. De laatste dagen kregen ze een naam, een gezicht en een verhaal.

John Allen
Daarnaast werkten enkelen in de stad, zoals de 44-jarige John Allen, partner bij advocatenkantoor NautaDutilh, die met zijn vrouw en drie zoons aan boord zat. Op het kantoor werden zij vandaag herdacht. In een bericht van het kantoor: 'We kenden hem als aardig, nuchter en humorvol. Veel van ons hebben een vriend verloren.'

Joep Lange, Jacqueline van Tongeren, Tim Nieburg, Sascha Meijer
In Amsterdam bleek het om aids­onderzoeker Joep Lange (60) en zijn vrouw Jacqueline van Tongeren te gaan, die in het Academisch Medisch Centrum worden herdacht. In heel Amsterdam werd afgelopen weekend een minuut stilte gehouden op verschillende festivals en in clubs. In die minuut werd ook gedacht aan Tim Nieburg, hoofd productie van Toneelgroep Oostpool, en zijn vriendin, journalist Sascha Meijer.

De slachtoffers hadden verder weinig gemeen, behalve dat hun plotselinge dood hun naasten aanzette tot het organiseren van bijeenkomsten, borrels en condoleanceregisters om uiting te geven aan hun ongeloof en verdriet.

Pim de Kuijer
Op internet en Facebook schreven vrienden spontaan in memoriams. Michiel Klaassen publiceerde op zijn eigen pagina ontroerende herinneringen aan zijn overleden vriend, Stop Aids Now!-lobbyist en D66'er Pim de Kuijer (32). 'Vanavond denk ik aan Pim, proost ik op Pim en huil ik om Pim. Om een vriend die veel te kort bij me is gebleven, die mij heeft geïnspireerd, met wie ik heb geschreeuwd bij Nederland-Mexico.'

De Kuijer was, net als onder anderen Joep Lange, op weg naar een aidscongres in Melbourne, in Australië. 'Hij had het vorig jaar al over het congres, zo enthousiast was hij,' herinnert goede vriendin Anne Dankert (35) zich. 'Hij had al zijn vakantiedagen opgespaard om daarna nog twee weken in Australië en twee weken in Maleisië te kunnen reizen.'

Vrijdagochtend kwamen vrienden van De Kuijer, ooit stagiair van inmiddels oud-politica Lousewies van der Laan, bij elkaar in café Kobalt. Vrijdagmiddag volgde - geheel naar de gewoonte van De Kuijer - een vrijmibo in De Doffer. Volgens vrienden had De Kuijer een groot moreel kompas, waarmee hij ook hen hielp. Dankert: 'Ik zal zijn oprechtheid en zijn adviezen missen. Ik zal hem missen in alles.'

Quinn Schansman
Quinn Schansman, de jongen van wie president Barack Obama drie dagen geleden zei dat hij het enige Amerikaanse slachtoffer was, bleek ook een Nederlands paspoort te hebben en studeerde volgens Facebook aan de International Business School van Amsterdam.

Laurens van der Graaff en Karlijn Keijzer
In de Groene Vlinder kwamen vrijdagavond vrienden van het stel Laurens van der Graaff en Karlijn Keijzer samen. Roeivereniging Skøll, waar ze elkaar leerden kennen en jaren actief waren, organiseerde zaterdagmiddag een herdenkingsbijeenkomst waar een kleine honderd leden op af kwamen. Op een lange tafel met zwart kleed stonden kaarsen, een foto van de twee en voor elk een boek. Een projector toonde foto's van het stel - Karlijn geconcentreerd in een boot, samen gearmd en op borrels, lachend voor de camera. 'Laten we op ze proosten, want wat waren ze leuk en wat is het een ontzettend groot gemis,' zei voorzitter Jurriaan Nip (25) bij binnenkomst.

Een foto van Laurens in zijn boot, die na een wedstrijd zijn rechterspierbal kust, kon rekenen op voorzichtig gelach in de zaal. En hoe vers het verlies ook was, na de eerste tranen en omhelzingen werden dan toch de glazen bier geheven. 'Voor de vereniging was het belangrijk een bijeenkomst te organiseren,' zegt vicevoorzitter Louise Driessen (25). 'Het is zo'n surrealistisch gegeven: een vliegtuig dat uit de lucht is geschoten.' Judith Boot (25) kende het stel niet goed, maar fietste zaterdagmiddag toch naar het clubhuis van Skøll. 'Het is zo plotseling, ik wil het verdriet delen. Heel goed kende ik ze niet, maar het was duidelijk dat ze heel gelukkig waren samen. Dat straalde ervan af.'

Omdat Laurens docent Nederlands was op het Geert Groote College, werd vanochtend ook daar stil­gestaan bij het verlies.

Inge van der Sar en Gijs van Duijn
Georganiseerd of in stilte, in heel Amsterdam was het verdriet en ongeloof de laatste dagen merkbaar. Behalve bij dierbaren werd op sportvelden, in uitgaansgelegenheden en kantines stilgestaan bij de ramp. In veel andere gemeenten ging het niet anders. Het onder Schiphol gelegen Leimuiden stond stil bij het verlies van het stel Inge van der Sar en Gijs van Duijn. Tennisvereniging Leimuiden organiseerde zaterdagmiddag een herdenking.

Theo Kamsma, Karin Bras, Guo Kamsma
Onder de slachtoffers in de regio waren twee complete gezinnen: één uit Amsterdam en één uit Amstelveen. Theo Kamsma, Karin Bras en hun zoon Guo Kamsma (11) uit De Pijp waren aan boord. Karin werkte bij InHolland en Theo bij de Haagse Hogeschool.
Katholieke Basisschool de Cirkel in Amstelveen houdt maandagavond van 19:00 uur tot 20:00 uur een condoleance om juf Helen van der Weide te herdenken.

Irene, Budy, Darryl en Sherryl Gunawan
In Amstelveen was er verdriet om het gezin Gunawan, waarvan zowel vader Budy, moeder Irene, zoon Darryl als dochter Sherryl omkwam. Bij Buenting Sport in Amstelveen, waar Sherryl Gunawan (14) bijna elke dag te vinden was voor haar hiphoplessen, werd vrijdag een rouwtafel ingericht. 'De meisjes en jongens van haar team zijn er helemaal kapot van. Ik weet al niet hoe ik ermee om moet gaan, laat staan zij,' laat eigenares Carol Buenting (39) weten. Sherryl was een talent, hiphop was haar leven. Haar team Dance Tech was hard aan het trainen voor het WK hiphop in Glasgow, eind augustus. Om geld bijeen te sprokkelen voor vliegtickets werkte ze met haar teamgenoten in de vrije uren bij de Spar in Amstelveen. 'Ze was zo getalenteerd en enthousiast. We gaan ons best doen in Glasgow, voor Sherryl.'

Regis Crolla
De 19-jarige Amsterdammer Regis Crolla schreef vorige week donderdag nog op zijn Facebookpagina een uitgelaten bericht. 'Going back to my roots. see ya very soon BALI!' Hij pakte die dag het vliegtuig naar Kuala Lumpur, maar dat bleek vlucht MH17 die boven Oost-Oekraïne werd neergehaald.

Regis groeide op in Amsterdam. hij ging naar de Asvo-basisschool aan het Frederiksplein, waar zijn vader ook een tijd werkte. Op de website van de school staat een kort bericht over zijn dood. 'Wij leven mee met zijn ouders en zusje en wensen hen, familie en vrienden veel kracht en sterkte om dit onvoorstelbare verlies te dragen en verwerken.'

In zijn tussenjaar na zijn examen aan het Montessorri Lyceum werkte Regis als barman bij Club Air. Hij hield erg van reizen en spaarde geld om zodra hij kon weer een nieuw land te bezoeken. De laatste maanden was hij onder andere in Thailand en Cambodja, waar hij ook vrijwilligerswerk deed op een school.

Afgelopen zaterdag kwamen vrienden en collega's al bij elkaar om Regis te herdenken. Vanmiddag wordt een besloten bijeenkomst voor Regis in de club georganiseerd.

Thamsanqa Uijterlinde
Rapper Grape, voor zijn vrienden 'Thami' en officieel Thamsanqa Uijterlinde, was samen met collegarapper Rustik en producers Sonny Black en Dondersteen deel van rapformatie Bende van Ellende. Thami, 25 jaar oud, timmerde met de Bende hard aan de weg. In 2010 deed de groep nog mee aan de Grote Prijs van Nederland. Ze haalden de kwartfinales.

Op de Facebookpagina van de rapformatie is een condoleanceregister ontstaan voor Thami. Daar schrijft iemand: 'Ik heb Thami maar een keer ontmoet, en hij heeft meteen een onvergetelijke indruk op mij gemaakt.' Een ander haalt herinneringen op aan Thami als 14-jarig muzikaal talent.

Thami was met vlucht MH17 op weg naar het Indonesische Labuan Bajo, waar hij vorig jaar al was om met gehandicapte bewoners muziek te maken. Op Youtube staat een mooi filmpje van de bijeenkomst vorig jaar.

Tessa van der Sande (26)
Een van de meest beklijvende gezichten van de slachtoffers die zijn omgekomen, is die van Tessa van der Sande (27). Het beeld van deze schoonheid die op de foto een glas wijn vasthoudt, vliegt over sociale media. Ook de herdenkingspagina op Facebook wordt druk bezocht - door bekenden, maar ook door wildvreemden die geroerd zijn.

Van der Sande studeerde cum laude af in Oorlogsrecht. Haar manier om de wereld beter te maken, schrijft een van de achtergebleven vrienden. 'Je vindt dat oorlog niet gevoerd mag worden, maar als het dan toch moet, dan wel volgens de regels. Zo blijven onschuldigen buiten schot. De ironie wil dat je in een vliegtuig zat dat boven oorlogsgebied wederrechtelijk uit het luchtruim is gehaald'. Tessa was met haar ouders, Susan en Paul en haar broer Steven, op weg naar Indonesië voor vakantie.

Tessa studeerde Rechten en International Relations aan de universiteiten van Utrecht, Nijmegen en Sheffield. Voordat zij in januari 2013 bij Amnesty International in dienst kwam, werkte ze bij het ministerie van Buitenlandse Zaken en in Zuid-Sudan. Bij Amnesty werkte Tessa bij het Special Programme on Africa. Daarbij werkte ze mee aan programma's over mensenrechteneducatie met organisaties in Sierra Leone en Oeganda, schrijft Amnesty International op de site. Ook was ze betrokken bij de ontwikkeling van trainingsprogramma's voor het vastleggen van mensenrechtenschendingen in Zuid-Sudan en Somalië. 'Tessa was een getalenteerde en veelbelovende mensenrechtenexpert die bekendstond om haar betrokkenheid, haar vriendelijkheid en haar heerlijke gevoel voor humor.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden