De stad ontdekken via de snelkookpan, hoe zien toeristen Amsterdam?

Nog geen dag brengen ze door aan wal, voor het cruiseschip vanaf de Passenger Terminal Amsterdam alweer koers zet naar de volgende Europese stad. Hoe besteedt de Amerikaanse toerist zijn schaarse zes uurtjes Amsterdam?

Beeld Dingena Mol

Judy Velenchik uit het Amerikaanse Connecticut was nooit eerder in Amsterdam, maar ver voor haar cruiseschip Star Legend aanmeerde bij de Passenger Terminal Amsterdam (PTA), wist ze al hoe het hier toegaat. Een uitwisseling tussen haar zestienjarige dochter Whitney en de Amsterdamse leeftijdgenoot Liselore leerde dat de cultuurverschillen op z'n minst groot zijn.

'Liselore ging steeds in discussie met mijn man omdat hij niets doet in de huishouding,' zegt een nog steeds verbaasde Velenchik. 'Ik kook en serveer het eten, hij komt thuis uit zijn werk en neemt plaats aan tafel.' Haar man durfde Liselore geen ongelijk te geven. 'Ze was groter dan ik.'

Ook Amsterdam was schrikken, voor de zo onschuldige Whitney, die gewend was zich per auto te verplaatsen. 'Liselore deed alles op de fiets, ze had een vriendje en ze rookte. Met haar vriendinnen ging ze gewoon wat drinken in de stad. Zo onafhankelijk was onze Whitney niet.'

Vandaag kan Velenchik dat vrijgevochten Amsterdam met eigen ogen bekijken. Bekijken, want echt onder de Amsterdammers komen, dat laat de strakke dagplanning niet toe. Tijd is schaars, morgenochtend zet de Star Legend met zijn tweehonderd passagiers alweer koers naar het Duitse Warnemünde en dan moeten alle Amsterdamse hoogtepunten zijn verzameld - in het geheugen, of in elk geval op de iPad.

De cruiseschepen van rederijen Costa Cruise Lines, Cruise and Maritime Voyages, Aïda, Fred Olsen, Celebrity Cruises, MSC en Windstar meren met regelmaat aan bij de PTA als deel van een Europese cruise, maar blijven meestal niet langer dan twaalf uur liggen. Daarvan brengen de passagiers gemiddeld zes tot zeven uur door aan wal. Veertig procent ontdekt de stad op eigen houtje, de meerderheid kiest voor de door de rederij aangeboden programma's, samengesteld door touroperators als Kuoni, Intercruises en De Buck.

Vandaag zijn er drie mogelijkheden: kaas maken in de Beemster, een wandeltoer door de Gouden Bocht en het Van Gogh Museum of de Amsterdamse hoogtepunten per bus, een fotomoment bij de Riekermolen (pardon, Rembrandt mill) en rondvaart door de grachten.

De geoliede machine komt tegen half tien 's ochtends op gang: passagiers verlaten hun hut, wandelen door de gate de Passenger Terminal in, nemen de roltrap naar beneden en stappen in de bus - allemaal binnen.

In twee uur snelt de bus over het Java-eiland, langs the Tropical Museum, the Waterloo fleemarket, de Portugese synagoge, de enorme rij van het Anne Frank Huis, het Van Gogh Museum en Coster Diamonds, Zuid ('for the rich people'), een stukje Ouderkerk aan de Amstel en de famous cows. Op de Arena in de verte wordt nog even gewezen. De chauffeur zet het gezelschap af voor Centraal Station, bij het opstappunt van de rondvaartboot; na afloop staat de bus weer klaar voor de korte rit terug, de PTA in.

Amsterdam in de snelkookpan, comfortabel en veilig, zoals de Amerikaanse toerist op leeftijd het graag ziet. 'Veel Amerikanen zijn voorzichtig, ze moeten nog opgroeien als het om reizen gaat,' zegt Velenchik. 'Het gros van de Amerikanen heeft geen paspoort, omdat ze nog nooit het land hebben verlaten, laat staan dat ze de oceaan over zijn gestoken.'

Juist daarom zijn cruises zo populair onder Amerikanen die voor het eerst Europa bezoeken. 'Europa is zo groot. Per cruise krijg je op een makkelijke en veilige manier een taste van de steden. Zo weet je welke plekken je intensiever wil bezoeken.'

Voorzichtige kennismaking
De cruise is voor Amerikanen niet een manier om in tien dagen heel Europa weg te kunnen strepen, het is eerder een voorzichtige kennismaking met het werelddeel voor ze écht naar Barcelona, Londen of Amsterdam reizen. Uit onderzoek onder passagiers blijkt 85 procent er zo over te denken; zo'n vijftig procent keert terug op de bezochte plekken.

Met die eerste indruk van Amsterdam zit het wel goed. De stad is gebouwd op de menselijke maat, is schoon, fietsers, auto's en voetgangers hebben hun eigen plek, er zijn amper auto's en íedereen is dun - geen alledaags beeld in Noord-Amerika. 'Ik zie de Gay Pridevlaggen wapperen,' merkt Susan Jones (57) uit het Canadese Toronto op in de rondvaartboot. 'Homoseksualiteit, prostitutie, softdrugs - jullie kijken veel beter tegen dit soort dingen aan.'

Naar het toegankelijke Amsterdam keren de Amerikanen graag terug, om te beleven wat ze vandaag uitsluitend vanachter glas hebben gezien. De architectuur, grachten, winkels ('I just lóve boutiques'), musea (bij voorkeur zonder de angstaanjagend lange wachtrijen) en de vriendelijke mensen.

Openheid en warmte
De Joodse Lenny Simpson (70) uit San Francisco die met zijn vriend in Dover op het schip stapte, weet zeker dat de Amsterdammers hem bij een volgend bezoek zullen bevallen. Hij las zich in over de Nederlandse gezondheidszorg en het euthanasie- en drugsbeleid, hoorde in de bus hoe Amsterdam zijn Joodse verleden eert en zag het vandaag aan de mensen op straat. 'Ik zag de openheid, de warmte. Hier geldt: Let live.'

Vorig jaar meerden 126 schepen aanbij de Passenger Terminal Amsterdam, dit jaar zullen dat er naar verwachting 141 zijn.
Volgens de prognoses komen er in 2030 ruim 250 cruiseschepen naar Amsterdam.

De meeste passagiers die vorig jaar per cruiseschip Amsterdam aandeden, waren Duits (93.237), Brits (25.057) of Amerikaans (21.834).

Rondje Noordwest-Europa
Veel cruiseschepen die Amsterdam aandoen, zijn deel van een rondje Noordwest-Europa (onder meer Hamburg, Le Havre, Kopenhagen). De meeste schepen komen 's ochtends aan, om twaalf uur later weer te vertrekken. Dit jaar blijven 29 schepen (twintig procent) ook nog overnachten.

Het grootste schip dat aanmeerde bij de PTA was de MSC Splendida: 333 meter lang en met 4300 passa-giers. De kleinste was de Corinthian: 88 meter lang en met 96 passagiers.

Als een cruiseschip is aangemeerd, kiest zo'n twintig procent van de passagiers ervoor aan boord te blijven. Dat kan zijn omdat ze de stad al kennen, het rustig is op het schip of omdat de massagesalon en kapper aan boord in die uren gereduceerde tarieven voeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden